Ricardo Montalbán
| Ricardo Montalban | |||||||||||||
 W filmie Fiesta (1947) |
|||||||||||||
| Imię i nazwisko | Ricardo Gonzalo Pedro Montalban y Merino | ||||||||||||
| Data i miejsce urodzenia | 25 listopada 1920 Meksyk  |
||||||||||||
| Data i miejsce śmierci | 14 stycznia 2009 Los Angeles  |
||||||||||||
| Zawód | aktor, reżyser | ||||||||||||
| Współmałżonek | Georgiana Young (1944-2007) | ||||||||||||
|
|||||||||||||
| Odznaczenia | |||||||||||||
 |
|||||||||||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||||||||||
Ricardo Gonzalo Pedro Montalbán y Merino (ur. 25 listopada 1920 w Meksyku, zm. 14 stycznia 2009 w Los Angeles) – amerykański aktor filmowy i telewizyjny pochodzenia latynoskiego. Najbardziej znany z seriali telewizyjnych Dynastia i Dynastia Colbych, gdzie wcielił się w postać Zacka Powersa, z roli Khana Nooniena Singha w serialu Star Trek oraz filmie Star Trek II: Gniew Khana; a także z pamiętnych ról w komediach: Naga broń: Z akt Wydziału Specjalnego (1988), Wyścig armatniej kuli II (1984). Inne znaczące filmy w jego karierze to m.in.: Sayonara (1957), Jesień Cheyennów (1964), Ucieczka z Planety Małp (1971), Podbój Planety Małp (1972), Znak Zorro (1974), Jak zdobywano Dziki Zachód (1978). Gościnnie pojawiał się w popularnych serialach telewizyjnych, m.in.: Bonanza, Doktor Kildare, Prawo Burke'a, Columbo, Życie jak sen.
Jego aktorska kariera trwała ponad 60 lat. Po raz pierwszy pojawił się na ekranie w 1943, po raz ostatni wystąpił w filmie w 2003. Próbował także swoich sił jako aktor dubbingowy; m.in. ostatnio podkładał głos w filmie animowanym Po rozum do mrówek (2006).
Spis treści |
Życie prywatne [edytuj]
Jego małżeństwo było jednym z najbardziej udanych w aktorskim środowisku. Georgina Young, siostra przyrodnia aktorki Loretty Young, była jego żoną przez 63 lata (od 26 października 1944 do jej śmierci w dniu 13 listopada 2007). Owocem tego związku jest czworo dzieci; dwóch synów – Victor i Mark (ur. 1947) oraz dwie córki – Laura (ur. 1949) i Anita (ur. 1952).
Wybrana filmografia [edytuj]
Filmy kinowe [edytuj]
- 1971: Ucieczka z Planety Małp (Escape from the Planet of the Apes) jako Armando
- 1972: Podbój Planety Małp (Conquest of the Planet of the Apes) jako Armando
- 1982: Star Trek II: Gniew Khana (Star Trek II: Wrath of Khan) jako Khan
- 1984: Wyścig armatniej kuli II jako król, ojciec szejka
- 1988: Naga broń: Z akt Wydziału Specjalnego (The Naked Gun: From the Files of Police Squad!) jako Vincent Ludwig
- 2002: Mali agenci 2: Wyspa marzeń (Spy Kids 2: Island of Lost Dreams) jako Dziadek
- 2003: Mali agenci 3D: Trójwymiarowy odjazd (Spy Kids 3-D: Game Over) jako Dziadek
- 2006: Po rozum do mrówek (The Ant Bully) jako Szef Rady (dubbing)
Filmy TV [edytuj]
Seriale TV [edytuj]
- 1960: Bonanza jako Matsou
- 1961: Disneyland jako Ramon Castillo
- 1966: Doktor Kildare (Dr. Kildare) jako Damon West
- 1967: Star Trek jako Khan Noonien Singh
- 1967: Mission: Impossible jako Gerard Sefra
- 1985-1987: Dynastia Colbych (The Colbys) jako Zachary "Zach" Powers
- 1986: Dynastia (Dynasty) jako Zachary "Zach" Powers
- 1996: Freakazoid! jako Armondo Guitierrez (dubbing)
- 1998: Statek miłości (The Love Boat: The Next Wave) jako Manuel Kaire
- 2001: Wybrańcy fortuny (Titans) jako pan Sanchez
- 2008: Family Guy jako Krowa (dubbing)
Bibliografia [edytuj]
- Lorenza Muñoz: Ricardo Montalban dies at 88; 'Fantasy Island' actor (ang.). latimes.com, 2009-01-15. [dostęp 2013-02-04].
- Claire Dederer, Bruce Weber: Ricardo Montalban, early Latino leading man, dies (ang.). nytimes.com, 2009-01-15. [dostęp 2013-02-04].
- Ronald Bergan: Ricardo Montalban. The suave Mexican star of Fantasy Island - and a memorable Star Trek villain (ang.). guardian.co.uk, 2009-01-16. [dostęp 2013-02-04].
- Ricardo Montalban. T. 50: Kolekcja Alfred Hitchcock Przedstawia. Poznań: Oxford Educational Sp. z o.o., marzec 2011, s. 18. ISBN 978-83-252-1436-4.
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Ricardo Montalban w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
- Ricardo Montalban w bazie filmweb.pl
- Ricardo Montalban w NNDB (ang.)
