Charlton Heston

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Charlton Heston
Charlton Heston (2001)
Charlton Heston (2001)
Imię i nazwisko John Carlton Carter
Data
i miejsce urodzenia
4 października 1923
Evanston
Data
i miejsce śmierci
5 kwietnia 2008
Beverly Hills
Zawód aktor
Współmałżonek Lydia Marie Clarke
Lata aktywności 1941-2008
Odznaczenia
Prezydencki Medal Wolności (Stany Zjednoczone) Prezydencki Medal Obywatelski (Stany Zjednoczone) American Defense Service Medal American Campaign Medal Asiatic-Pacific Campaign Medal Komandor Orderu Sztuki i Literatury (Francja)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Jako Mojżesz w filmie Dziesięcioro przykazań
Uczestnicy marszu na Waszyngton: (od lewej) Sidney Poitier, Harry Belafonte
Charlton Heston
Michael Moore i Charlton Heston
w karykaturze Carlosa Latuffa do filmu Zabawy z bronią

Charlton Heston, właśc. John Carlton Carter (ur. 4 października 1923 w Evanston, zm. 5 kwietnia 2008 w Beverly Hills) − amerykański aktor i aktywista społeczny, laureat Oscara.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Syn Russella Whitforda Cartera i Lilli Charlton Carter, miał dziesięć lat, kiedy rodzice rozwiedli się i matka ponownie wyszła za mąż – za Chestera Hestona. W wieku szesnastu lat pojawił się na dużym ekranie w tytułowej roli w ekranizacji sztuki Henrika Ibsena Peer Gynt (1941). W 1941 ukończył szkołę średnią New Trier w Winnetka, w stanie Illinois. Studiował dramat na Northwestern University w Evanston. W czasie II wojny światowej służył w Korpusie Powietrznym Armii Stanów Zjednoczonych.

Po wojnie Heston z żoną mieszkali w Hell's Kitchen w Nowym Jorku, gdzie pracowali jako modele artystów. Zafascynowani repertuarem Szekspira i szukając sposobu na dostanie się do teatru, Heston i jego żona Lydia podjęli w 1947 pracę administratorów teatrzyku w Asheville w Karolinie Północnej. Pod koniec lat 40. Heston grał na Broadwayu, a w 1950 przeniósł się do Hollywood. Zagrał postać Marka Antoniusza w adaptacji szekspirowskiej Juliusza Cezara (Julius Caesar, 1950), zanim został zaangażowany do monumentalnego hollywoodzkiego obrazu Cecila B. DeMille'a, Największe widowisko świata (The Greatest Show on Earth, 1952). Stworzył wybitną kreację Mojżesza w filmie biblijnym DeMille'a Dziesięcioro przykazań (The Ten Commandments, 1956). Wielkim sukcesem była tytułowa rola Judy Ben-Hura, bogatego żydowskiego księcia i kupca z Jeruzalem, w ekranizacji powieści historycznej Lwa Wallace'a, Ben Hur (1959), za którą został uhonorowany nagrodą Oscara.

Jego kolejne role biblijne i historyczne to siódmy prezydent USA, Andrew Jackson, w Damie prezydenta (The President's Lady, 1953) i Bukanierze (The Buccaneer, 1958), Cyd – Rodrigo Díaz de Vivar w kostiumowym dramacie El Cid (1961), Michał Anioł w ekranizacji powieści Irvinga Stone'a, Udręka i ekstaza (The Agony and the Ecstasy, 1965), Jan Chrzciciel w Opowieść wszech czasów (The Greatest Story Ever Told, 1965), brytyjski generał Charles Gordon w Chartumie (Khartoum, 1966), Marek Antoniusz w Juliuszu Cezarze (Julius Caesar, 1970) i swoim debiucie reżyserskim – Antoniusz i Kleopatra (Antony and Cleopatra, 1971), kardynał Richelieu w ekranizacji powieści Aleksandra Dumasa, Trzech muszkieterów (The Three Musketeers, 1973) i sequelu Czterech muszkieterów (The Four Musketeers, 1974) oraz aktor grający króla w ekranowej adaptacji Kennetha Branagha szekspirowskiego Hamleta (1996).

Popularność wśród telewidzów zdobył rolą dyrektora generalnego Colby Enterprises, Jasona Colby'ego, w operze mydlanej ABC, Dynastia (Dynasty, 1985) i spin–offie Dynastia Colbych (The Colbys, 1985-87).

W latach 50. i 60. popierał demokratów, w 1963 brał udział w marszu na Waszyngton Martina Luthera Kinga, w latach 1966-1971 był prezesem Stowarzyszenia Aktorów Filmowych. W latach 80. zbliżył się do republikanów i w kolejnych kampaniach wyborczych popierał ich kandydatów na prezydenta. W latach 1998-2003 był prezydentem Narodowego Stowarzyszenia Strzeleckiego Ameryki, zdecydowanie opowiadając się przeciwko próbom ograniczenia dostępu do broni w USA – w tej roli pojawił się w oscarowym dokumencie Zabawy z bronią Michaela Moore'a.

W 2002 stwierdzono u niego chorobę Alzheimera. 5 kwietnia 2008 zmarł w swoim domu w Beverly Hills.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

17 marca 1944 poślubił Lydię Marie Clarke. Miał z nią syna Frasera Clarke'a (ur. 1955), który został scenarzystą i aktorem, oraz adoptowaną córkę Holly Ann (ur. 1961).

Ciekawostka[edytuj | edytuj kod]

Miał 191 cm wzrostu.

Wybrana filmografia[edytuj | edytuj kod]

  • 1941 Peer Gynt – Peer Gynt
  • 1950 Dark City – Danny Haley/Richard Branton
Julius CaesarJuliusz Cezar
The Bucaneer – gen. Andrew Jackson
  • 1959 Ben-Hur (Ben-Hur) – Juda Ben-Hur
Wrak "Mary Deare" (The Wreck of Mary Deare) – John Sands
  • 1961 Cyd (El Cid) – Rodrigo Díaz de Vivar
  • 1965 Udręka i ekstaza (The Agony and the Ecstasy) – Michał Anioł
Major Dundee – mjr Amos Charles Dundee
Opowieść wszech czasów (The Greatest Story Ever Told)Jan Chrzciciel
Antoniusz i Kleopatra (Anthony and Cleopatra) – Marek Antoniusz
Trzej muszkieterowie (The Three Musketeers) – kard. Richelieu
Czterej muszkieterowie (The Four Musketeers) – kard. Richelieu
Trzęsienie ziemi (Earthquake) – Stewart Graff
Dwuminutowe ostrzeżenie (Two-Minute Warning) – kpt. Peter Holly
Tombstone – Henry Hooker
Zakon (The Order) – prof. Walter Finley

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Słodowski, Andrzej Roman: Gwiazdy światowego kina. Leksykon. Warszawa: Editions Spotkania, 1992, s. 101. ISBN 83-85195-83-1.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]