James Earl Jones
| James Earl Jones | |||||||||
 |
|||||||||
| Data i miejsce urodzenia |
17 stycznia 1931 Arkabutla (Missisipi) |
||||||||
|
|||||||||
 Galeria ilustracji w Wikimedia Commons |
|||||||||
| Profil w bazie IMDb | |||||||||
| Profil w bazie Filmweb.pl | |||||||||
James Earl Jones (ur. 17 stycznia 1931 w Arkabutla) – amerykański aktor filmowy i teatralny o charakterystycznym basowym głosie. Odznaczony w 1992 Narodowym Medalem Sztuki. Laureat Oscara za całokształt twórczości.
Spis treści |
[edytuj] Kariera
Jones pozostaje jednym z najpopularniejszych czarnoskórych aktorów amerykańskich ostatnich dziesięcioleci. Pierwsze aktorskie kroki stawiał w Ramsdell Theatre w Manistee. Na scenie pojawił się w 1955 w sztuce Otello. W 1957 trafił na Broadway. Znakomite teatralne kreacje stworzył w szekspirowskich dziełach, takich jak: Król Lear (rola tytułowa), Sen nocy letniej (jako Oberon), Miarka za miarkę (jako Abhorson), Hamlet (jako Klaudiusz). Na ekranie debiutował u Stanleya Kubricka w filmie Doktor Strangelove, lub jak przestałem się martwić i pokochałem bombę (1964). Swoje najbardziej znane role zagrał w latach 80., m.in. w filmach Conan Barbarzyńca (1982) oraz Książę w Nowym Jorku (1988). Uznanie zdobył podkładając głosy filmowych bohaterów, a w szczególności Lorda Darth Vadera w kolejnych częściach sagi Gwiezdne Wojny.
[edytuj] Nagrody
W 1971 Jones otrzymał swoją jedyną nominację do Oscara za główną rolę w filmie Wielka nadzieja białych (1970; reż. Martin Ritt). Był wówczas drugim w historii, po Sidneyu Poitier czarnoskórym aktorem nominowanym do tej nagrody. Dwa razy, w 1969 i 1987 zdobył Nagrodę Tony za role teatralne. Był także czterokrotnie nominowany do nagrody Złotego Globu.
W sierpniu 2011 Amerykańska Akademia Filmowa ogłosiła przyznanie Jonesowi honorowego Oscara za całokształt pracy aktorskiej.
[edytuj] Życie prywatne
Pierwsze małżeństwo aktora z Julienne Marie zakończyło się rozwodem. Od 15 marca 1982 Jego drugą żoną jest aktorka telewizyjna Cecilia Hart (ur. 1948). Mają syna Flynna.
Jego ojciec Robert Earl Jones również był aktorem.
[edytuj] Wybrana filmografia
Role filmowe:
- Doktor Strangelove, lub jak przestałem się martwić i pokochałem bombę (1964) jako porucznik Lothar Zogg
- Haiti - wyspa przeklęta (1967) jako dr. Magiot
- Wielka nadzieja białych (1970) jako Jack Jefferson
- Claudine (1974) jako Rupert "Roop" Marshall
- Spotkanie z UFO (1975) jako Barney Hill
- Załoga kapitana Lyncha (1976) jako Nick Debrett
- Wyrównane rachunki (1977) jako Joshua Burke
- Ostatni film o Legii Cudzoziemskiej (1977) jako szejk
- Egzorcysta II: Heretyk (1977) jako Kokumo
- Jezus z Nazaretu (1977) jako Baltazar
- Miecz z kraju Bushido (1981) jako więzień
- Conan Barbarzyńca (1982) jako Thulsa Doom
- Las Vegas - gra o wszystko (1984) jako Jack Madrid
- Granice miasta (1985) jako Albert
- Moja mała dziewczynka (1986) jako pan Bailey
- Rasowy stypendysta (1986) jako prof. Banks
- Kamienne ogrody (1987) jako Goody Nelson
- W szachu (1987) jako "Few Clothes" Johnson
- Allan Quatermain i zaginione miasto złota (1987) jako Umslopogaas
- Książę w Nowym Jorku (1988) jako król Jaffe Joffer
- Trójka uciekinierów (1989) jako detektyw Dugan
- Pole marzeń (1989) jako Terence Mann
- Najlepsi z najlepszych (1989) jako Frank Couzo, trener
- Polowanie na Czerwony Październik (1990) jako wiceadmirał James Greer
- Ambulans (1990) jako detektyw Spencer
- Śmierć przychodzi o świcie (1990) jako generał w okularach - "Alice"
- Gorąca noc (1991) jako Bear
- Czas patriotów (1992) jako wiceadmirał James Greer
- Włamywacze (1992) jako Bernard Abbott
- Sommersby (1993) jako sędzia Barry Conrad Isaacs
- Niepohamowana siła (1993) jako Jake
- Amatorzy sportu (1993) jako pan Mertle
- Człowiek-meteor (1993) jako Earnest Moses
- Detektyw bez pamięci (1994) jako John Dolby
- Stan zagrożenia (1994) jako wiceadmirał James Greer
- Naga broń 33 ⅓: Ostateczna zniewaga (1994) - w roli siebie samego
- Jefferson w Paryżu (1995) jako Madison Hemings
- Płacz, ukochany kraju (1995) jako Stephen Kumalo
- Wszystko zostaje w rodzinie (1996) jako Ray Murdock
- Brudny glina (1997) jako Arthur Baylor
- Fantazja 2000 (1999) - gospodarz
- Koniec lata (1999) jako dr. William Blakely
- Amatorzy sportu 2 (2005) jako pan Mertle
- Czytelnia (2005) jako William Campbell
- Witaj w domu panie Jenkins (2008) jako Roscoe Steven "Papa" Jenkins, Sr.
Głosy:
- Gwiezdne wojny: część IV - Nowa nadzieja (1977) - Lord Darth Vader
- Gwiezdne wojny: część V - Imperium kontratakuje (1980) - Lord Darth Vader
- Gwiezdne wojny: część VI - Powrót Jedi (1983) - Lord Darth Vader
- Pinokio i Władca Ciemności (1987) - Władca Ciemności
- Król Lew (1994) - Mufasa
- Sędzia Dredd (1995) - narrator
- Król Lew II: Czas Simby (1998) - Mufasa
- Gwiezdne wojny: część III - Zemsta Sithów (2005) - Lord Darth Vader
- Straszny film 4 (2006) - narrator
- Klik: I robisz, co chcesz (2006) - narrator opowiadający o przeszłości Michaela
Występy w serialach telewizyjnych:
- Doktor Kildare (1961-66) jako dr Lou Rush (gościnnie)
- Korzenie (1977) jako Alex Haley
- Autostrada do nieba (1984-89) jako Gabe Wilson (gościnnie)
- Prawnicy z Miasta Aniołów (1986-94) jako Lee Atkins (gościnnie)
- Prawo i porządek (1990-2010) jako Horace McCoy (gościnnie)
- Gdzie diabeł mówi dobranoc (1992-96) jako Bryant Thomas (gościnnie)
- Nowe przygody Supermana (1993-97) jako Franklin W. Stern (gościnnie)
- Frasier (1993-2004) jako Norman Royster (gościnnie)
- Dotyk anioła (1994-2003) jako Anioł wśród Aniołów (gościnnie)
- Everwood (2002-06) jako Will Cleveland (gościnnie)
- Doktor House (2004-nadal) jako Dibala (gościnnie)
[edytuj] Linki zewnętrzne
- James Earl Jones w NNDB (ang.)
- James Earl Jones w bazie filmweb.pl
