Helen Mirren

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Helen Mirren
Helen Mirren w 2012 roku
Helen Mirren w 2012 roku
Imię i nazwisko Elena Wasiljewna Mironowa
Data
i miejsce urodzenia
26 lipca 1945
Chiswick
Zawód aktorka
Współmałżonek Taylor Hackford (od 1997)
Lata aktywności od 1965
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Helen Mirren w Wikicytatach
Strona internetowa

Helen Mirren, właściwie Elena Wasiljewna Mironowa (ur. 26 lipca 1945 w Chiswick, Wielka Brytania) – brytyjska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna. Była czterokrotnie nominowana do Oscara: za Szaleństwo króla Jerzego, Gosford Park, Ostatnią stację oraz Królową; jedyną statuetkę zdobyła za rolę w tym ostatnim filmie. Ponadto jest laureatką BAFTA, trzech Nagród Emmy, trzech Złotych Globów, dwa razy otrzymała nagrodę aktorską na Festiwalu Filmowym w Cannes i raz na Festiwalu Filmowym w Wenecji.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Jest córką Angielki i rosyjskiego arystokraty, którego rodzina w trakcie rewolucji październikowej przebywała w Anglii i zdecydowała się tam pozostać.

Po studiach aktorskich w Londynie i Paryżu grała na scenie National Youth Theatre, a później w teatrze Petera Brooka i w Royal Shakespeare Company, gdzie stworzyła szereg postaci w dramatach Williama Szekspira. W 1968 zagrała Hermię w ekranizacji Snu nocy letniej. Przez wiele lat łączyła pracę w teatrze z występami na ekranie. W latach 70. była aktorką kina młodych gniewnych: zagrała w Dzikim Mesjaszu (1972) Kena Russella i w Szczęśliwym człowieku (1973) Lindsaya Andersona, w którym wcieliła się w postać Patricii, rozpieszczonej dziewczyny z bogatego domu, która wiąże się ze środowiskiem muzyków rockowych. Do jej największych atutów krytycy zaliczali bogactwo środków wyrazu, ekspresję i niejednoznaczność.

Nie unikała produkcji komercyjnych (thriller Długi Wielki Piątek z 1980, czy komedia Szatański plan doktora Fu Manchu także z 1980) oraz uznanych za skandalizujące, jak Kaligula (1979) Tinto Brassa, czy Kucharz, złodziej, jego żona i jej kochanek (1989) Petera Greenawaya. Najważniejsze role stworzyła jednak w dramatach obyczajowych, głównie w Calu (1984) w roli doświadczonej włoskiej emigrantki, w której zakochuje się młody terrorysta, Wybrzeżu Moskitów (1986) Petera Weira i Szaleństwie króla Jerzego (1994), w którym zagrała żonę obłąkanego króla Jerzego III – pierwszą z trzech ról królowych brytyjskich. W latach 1991–2006 wcielała się w rolę porucznik Jane Tennison w popularnym serialu telewizyjnym Główny podejrzany; za tę rolę została kilkakrotnie uhonorowana statuetkami Emmy i BAFTA.

Talent komediowy ujawniła w Dziewczynach z kalendarza (2003). Chętnie występuje również w ambitnych filmach telewizyjnych, jak Pasja Ayn Rand (1996), Losing Chase (1996), Rzymska wiosna pani Stone (2003), czy Elżbieta I (2006).

Jej ostatnie role filmowe charakteryzują się ascetyczną, zminimalizowaną formą; buduje postaci na drobnych gestach, spojrzeniu i tembrze głosu. W ten sposób stworzyła dwie najbardziej doceniane i chwalone kreacje: oschłej pani Wilson, służącej w Gosford Park (2001) Roberta Altmana i Elżbiety II w Królowej (2006) Stephena Frearsa.

5 grudnia 2003 roku otrzymała tytuł szlachecki.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Filmy fabularne
  • 2013: Red 2 jako Victoria
  • 2012: Hitchcock jako Alma Reville
  • 2012: Phil Spector jako Linda Kenney Baden
  • 2012: Zamknięte drzwi (The Door) jako Emerenc
  • 2011: Arthur jako Hobson
  • 2010: Legendy sowiego królestwa: Strażnicy Ga'Hoole (Legend of the Guardians: The Owls of Ga’Hoole) jako Nyra (głos)
  • 2010: W Brighton (Brighton Rock) jako Ida
  • 2010: Burza (The Tempest) jako Prospera
  • 2010: Red jako Victoria
  • 2010: Ranczo miłości (Love Ranch) jako Grace Botempo
  • 2010: Dług (The Dept) jako Rachel Singer
  • 2009: Ostatnia stacja (The Last Station) jako Zofia Tołstoj
  • 2009: Stan gry (State of Play) jako Cameron Lynne
  • 2008: Atramentowe serce (Inkheart) jako Elinor Loredan
  • 2007: Skarb Narodów: Księga Tajemnic (National Treasure: The Book of Secrets) jako Emily Appleton
  • 2006: Główny podejrzany 7: Końcowy akt (Prime Suspect: The Final Act) jako detektyw Jane Tennison
  • 2006: Królowa (The Queen) jako Królowa Elżbieta II
  • 2005: Zawód zabójca (Shadowboxer) jako Rose
  • 2005: Elżbieta I (Elizabeth I) jako Królowa Elżbieta I
  • 2004: Mama na obcasach (Raising Helen) jako Dominique
  • 2004: Rozrachunek (The Clearing) jako Eileen Hayes
  • 2004: Opowieść z życia lwów (Pride) jako Macheeba (głos)
  • 2003: Dziewczyny z kalendarza (Calendar Girls) jako Chris
  • 2003: Rzymska wiosna Pani Stone (The Roman Spring of Mrs. Stone) jako Karen Stone
  • 2003: Główny podejrzany 6: Ostatni świadek (Prime Suspect 6) jako Jane Tennison
  • 2002: Od drzwi do drzwi (Door to Door) jako pani Porter
  • 2002: Georgetown jako Annabelle Garrison
  • 2001: Nie ma takiej rzeczy (No Such Thing) jako szefowa
  • 2001: Ostatnia prośba (Last Orders) jako Amy
  • 2001: Obietnica (The Pledge) jako doktor
  • 2001: Gosford Park jako pani Wilson
  • 2000: Zielone palce (Greenfingers) jako Georgina Woodhouse
  • 1999: Jak wykończyć Panią T.? (Teaching Mrs. Tingle) jako pani Tingle
  • 1999: Pasja Ayn Rand (The Passion of Ayn Rand) jako Ayn Rand
  • 1998: Książę Egiptu (The Prince of Egypt) jako królowa (głos)
  • 1997: Kobieta z obrazu (Painted Lady) jako Maggie Sheridan
  • 1997: Intensywna terapia (Critical Care) jako Stella
  • 1996: Pożegnanie z Chase (Losing Chase) jako Chase Phillips
  • 1996: Spirala przemocy (Some mother’s Son) jako Kathleen Quigley
  • 1996: Prime Suspect 5: Errors of Judgment jako komisarz Jane Tennison
  • 1995: Główny podejrzany 4: Zagubione dziecko (Prime Suspect 4: The Lost Child) jako Jane Tennison
  • 1994: Książę Jutlandii (Prince of Jutland) jako królowa Geruth
  • 1994: Szaleństwo króla Jerzego (The Madness of King George) jako królowa Charlotte
  • 1993: Prime Suspect 3 jako Jane Tennison
  • 1993: Nieuchwytny Jastrząb (The Hawk) jako Annie Marsh
  • 1992: Prime Suspect 2: Operation Nadine (Prime Suspect 2) jako detektyw Jane Tennison
  • 1991: Główny podejrzany (Prime Suspect) jako Jane Tennison
  • 1991: Tam, gdzie nie chadzają anioły (Where Angels Fear to Tread) jako Lilia Herriton
  • 1990: Bethune: The Making of a Hero jako Frances Penny Bethune
  • 1990: Wszystko dla gości (The Comfort of Strangers) jako Caroline
  • 1989: When the Whales Came jako Clemmie Jenkins
  • 1989: Red King, White Knight jako Anna
  • 1989: Kucharz, złodziej, jego żona i jej kochanek (The Cook the Thief His Wife & Her Lover) jako Georgina Spica
  • 1988: Wyspa Pascaliego (Pascali’s Island) jako Lydia Neuman
  • 1987: Cause célèbre jako Alma Rattenbury
  • 1986: Wybrzeże Moskitów (The Mosquito Coast) jako matka
  • 1985: Coming Through jako Frieda von Richtofen Weekley
  • 1985: Białe noce (White Nights) jako Galina Ivanova
  • 1985: W poszukiwaniu cudów (Heavenly Pursuits) jako Ruth Chancellor
  • 1984: 2010: Odyseja kosmiczna (2010) jako Tanya Kirbuk
  • 1984: Cal jako Marcella
  • 1982: Cymbelin jako Imogen
  • 1982: Soft Targets jako Celia
  • 1981: Mrs. Reinhardt jako Pani Reinhardt
  • 1981: A Midsummer Night’s Dream jako Titania
  • 1981: Excalibur jako Morgana
  • 1980: Hussy jako Beaty
  • 1980: Długi Wielki Piątek (The Long Good Friday) jako Victoria
  • 1980: Szatański plan doktora Fu Manchu (The Fiendish Plot of Dr. Fu Manchu) jako Alice Rage
  • 1979: Oresteia jako Cassandra
  • 1979: The Quiz Kid jako Joanne
  • 1979: S.O.S. Titanic jako stewardessa Mary Sloan
  • 1979: Blue Remembered Hills jako Angela
  • 1979: Kaligula (Caligola) jako Caesonia
  • 1978: Jak wam się podoba (As You Like It) jako Rosalind
  • 1977: The Country Wife jako pani Pinchwife
  • 1976: The Collection jako Stella
  • 1976: Hamlet jako Gertruda / Ofelia
  • 1975: The Little Minister jako Babbie
  • 1975: Caesar and Claretta jako Claretta Petacci
  • 1975: The Applecart jako Orinthia
  • 1974: Coffin for the Bride jako Stella McKenzie
  • 1974: The Changeling jako Beatrice-Joanna
  • 1973: Szczęśliwy człowiek (O Lucky Man!) jako Patricia
  • 1972: Miss Julie jako panna Julia
  • 1972: Dziki Mesjasz (Savage Messiah) jako Gosh Boyle
  • 1969: Age of Consent jako Cora Ryan
  • 1968: Sen nocy letniej (A Midsummer Night’s Dream) jako Hermia
  • 1967: Herostratus
Seriale telewizyjne
  • 2012: Glee jako Becky Inner (głos, niewymieniona w czołówce)
  • 2009, 2013: National Theatre Live jako Phèdre / Elżbieta II
  • 2005: Brygada ratunkowa (Third Watch) jako Annie Foster
  • 2004: Frasier jako Babette (głos)
  • 1998: Tracey bierze na tapetę... (Tracey Takes On...) jako profesor Horen
  • 1987: Faerie Tale Theatre jako księżniczka Emilia
  • 1985: Strefa mroku (The Twilight Zone) jako Betty
  • 1974: Thriller jako Stella MacKenzie

Nagrody i nominacje[edytuj | edytuj kod]

  • Oscar:
    • 2009 – nominacja Najlepsza aktorka pierwszoplanowa za Ostatnia stacja
    • 2006 – Najlepsza aktorka pierwszoplanowa za Królową
    • 2001 – nominacja Najlepsza aktorka drugoplanowa za Gosford Park
    • 1994 – nominacja Najlepsza aktorka drugoplanowa za Szaleństwo króla Jerzego
  • Złoty Glob:
    • 2009 – nominacja Najlepsza aktorka w dramacie za Ostatnia stacja
    • 2006 – Najlepsza aktorka w dramacie za Królową
    • 2006 – Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Elżbietę I
    • 2003 – nominacja Najlepsza aktorka w komedii lub musicalu za Dziewczyny z kalendarza
    • 2003 – nominacja Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Prime Suspect
    • 2003 – nominacja Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Rzymską wiosnę pani Stone
    • 2002 – nominacja Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Od drzwi do drzwi
    • 2001 – nominacja Najlepsza aktorka drugoplanowa za Gosford Park
    • 1996 – Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Losing Chase
    • 1996 – nominacja Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Pasję Ayn Rand
  • BAFTA:
    • 2006 – Najlepsza aktorka pierwszoplanowa za Królową
    • 2001 – nominacja Najlepsza aktorka drugoplanowa za Gosford Park
    • 1995 – nominacja Najlepsza aktorka pierwszoplanowa za Szaleństwo króla Jerzego
    • 1984 – nominacja Najlepsza aktorka pierwszoplanowa za Cal
  • Nagroda Emmy:
    • 2007 – Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Prime Suspect: The Final Act (Masterpiece Theatre)
    • 2006 – Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Elżbietę I
    • 2003 – Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Prime Suspect
    • 1996 – Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Pasję Ayn Rand
  • Nagroda aktorska na Festiwalu w Cannes:
    • 1994 – Najlepsza Rola Żeńska za Szaleństwo króla Jerzego
    • 1984 – Najlepsza Rola Żeńska za Cala

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Od 31 grudnia 1997 roku jest żoną reżysera Taylora Hackforda.
  • Aktorka przyznaje, że nie zdecydowała się na posiadanie dzieci z powodu strachu przed ciążą[1].
  • Jest jedyną aktorką, która zagrała i Elżbietę I i Elżbietę II.
  • W 2005 roku znalazła się na szóstym miejscu w rankingu przeprowadzonym na zlecenie londyńskiego teatru Old Vic na najlepsze brytyjskie aktorki wszech czasów.

Przypisy

  1. Bezdzietne ze strachu. 2008-04-30.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Nagrody
Poprzednik
Reese Witherspoon
za Spacer po linie
Oscar dla Najlepszej aktorki pierwszoplanowej
2006
za Królowa
Następca
Marion Cotillard
za Niczego nie żałuję
Poprzednik
Felicity Huffman
za Transamerica
Złoty Glob dla Najlepszej aktorki w filmie dramatycznym
2006
za Królowa
Następca
Julie Christie
za Daleko od niej
Poprzednik
Reese Witherspoon
za Spacer po linie
BAFTA dla Najlepszej aktorki pierwszoplanowej
2006
za Królowa
Następca
Marion Cotillard
za Niczego nie żałuję