Helen Mirren

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Helen Mirren
Helen Mirren w 2013 roku
Helen Mirren w 2013 roku
Imię i nazwisko Jelena Wasiljewna Mironowa
Data i miejsce urodzenia 26 lipca 1945
Chiswick
Zawód aktorka
Współmałżonek Taylor Hackford (od 1997)
Lata aktywności od 1965
Strona internetowa

Helen Mirren, właściwie Jelena Wasiljewna Mironowa (ur. 26 lipca 1945 w Chiswick, Wielka Brytania) – brytyjska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna. Była czterokrotnie nominowana do Oscara: za Szaleństwo króla Jerzego, Gosford Park, Ostatnią stację oraz Królową; jedyną statuetkę zdobyła za rolę w tym ostatnim filmie. Ponadto jest laureatką BAFTA, trzech Nagród Emmy, trzech Złotych Globów, dwa razy otrzymała nagrodę aktorską na Festiwalu Filmowym w Cannes i raz na Festiwalu Filmowym w Wenecji.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Jest córką Angielki i rosyjskiego arystokraty, którego rodzina w trakcie rewolucji październikowej przebywała w Anglii i zdecydowała się tam pozostać.

Po studiach aktorskich w Londynie i Paryżu grała na scenie National Youth Theatre, a później w teatrze Petera Brooka i w Royal Shakespeare Company, gdzie stworzyła szereg postaci w dramatach Williama Szekspira. W 1968 zagrała Hermię w ekranizacji Snu nocy letniej. Przez wiele lat łączyła pracę w teatrze z występami na ekranie. W latach 70. była aktorką kina młodych gniewnych: zagrała w Dzikim Mesjaszu (1972) Kena Russella i w Szczęśliwym człowieku (1973) Lindsaya Andersona, w którym wcieliła się w postać Patricii, rozpieszczonej dziewczyny z bogatego domu, która wiąże się ze środowiskiem muzyków rockowych. Do jej największych atutów krytycy zaliczali bogactwo środków wyrazu, ekspresję i niejednoznaczność.

Nie unikała produkcji komercyjnych (thriller Długi Wielki Piątek z 1980, czy komedia Szatański plan doktora Fu Manchu także z 1980) oraz uznanych za skandalizujące, jak Kaligula (1979) Tinto Brassa, czy Kucharz, złodziej, jego żona i jej kochanek (1989) Petera Greenawaya. Najważniejsze role stworzyła jednak w dramatach obyczajowych, głównie w Calu (1984) w roli doświadczonej włoskiej emigrantki, w której zakochuje się młody terrorysta, Wybrzeżu Moskitów (1986) Petera Weira i Szaleństwie króla Jerzego (1994), w którym zagrała żonę obłąkanego króla Jerzego III – pierwszą z trzech ról królowych brytyjskich. W latach 1991–2006 wcielała się w rolę porucznik Jane Tennison w popularnym serialu telewizyjnym Główny podejrzany; za tę rolę została kilkakrotnie uhonorowana statuetkami Emmy i BAFTA.

Talent komediowy ujawniła w Dziewczynach z kalendarza (2003). Chętnie występuje również w ambitnych filmach telewizyjnych, jak Pasja Ayn Rand (1996), Losing Chase (1996), Rzymska wiosna pani Stone (2003), czy Elżbieta I (2006).

Jej ostatnie role filmowe charakteryzują się ascetyczną, zminimalizowaną formą; buduje postaci na drobnych gestach, spojrzeniu i tembrze głosu. W ten sposób stworzyła dwie najbardziej doceniane i chwalone kreacje: oschłej pani Wilson, służącej w Gosford Park (2001) Roberta Altmana i Elżbiety II w Królowej (2006) Stephena Frearsa.

5 grudnia 2003 roku otrzymała tytuł szlachecki.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Filmy fabularne
  • 2014: Podróż na sto stóp jako Madame Mallory
  • 2013: Uniwersytet potworny jako dziekan Hardscrabble (głos)
  • 2013: Phil Spector jako Linda Kenney Baden
  • 2013: Red 2 jako Victoria
  • 2012: Hitchcock jako Alma Reville
  • 2012: Zamknięte drzwi (The Door) jako Emerenc
  • 2011: Arthur jako Hobson
  • 2010: Legendy sowiego królestwa: Strażnicy Ga'Hoole (Legend of the Guardians: The Owls of Ga’Hoole) jako Nyra (głos)
  • 2010: W Brighton (Brighton Rock) jako Ida
  • 2010: Burza (The Tempest) jako Prospera
  • 2010: Red jako Victoria
  • 2010: Ranczo miłości (Love Ranch) jako Grace Botempo
  • 2010: Dług (The Dept) jako Rachel Singer
  • 2009: Ostatnia stacja (The Last Station) jako Zofia Tołstoj
  • 2009: Stan gry (State of Play) jako Cameron Lynne
  • 2008: Atramentowe serce (Inkheart) jako Elinor Loredan
  • 2007: Skarb Narodów: Księga Tajemnic (National Treasure: The Book of Secrets) jako Emily Appleton
  • 2006: Główny podejrzany 7: Końcowy akt (Prime Suspect: The Final Act) jako detektyw Jane Tennison
  • 2006: Królowa (The Queen) jako Królowa Elżbieta II
  • 2005: Zawód zabójca (Shadowboxer) jako Rose
  • 2004: Mama na obcasach (Raising Helen) jako Dominique
  • 2004: Rozrachunek (The Clearing) jako Eileen Hayes
  • 2004: Opowieść z życia lwów (Pride) jako Macheeba (głos)
  • 2003: Dziewczyny z kalendarza (Calendar Girls) jako Chris
  • 2003: Rzymska wiosna Pani Stone (The Roman Spring of Mrs. Stone) jako Karen Stone
  • 2003: Główny podejrzany 6: Ostatni świadek (Prime Suspect 6) jako Jane Tennison
  • 2002: Od drzwi do drzwi (Door to Door) jako pani Porter
  • 2002: Georgetown jako Annabelle Garrison
  • 2001: Nie ma takiej rzeczy (No Such Thing) jako szefowa
  • 2001: Ostatnia prośba (Last Orders) jako Amy
  • 2001: Obietnica (The Pledge) jako doktor
  • 2001: Gosford Park jako pani Wilson
  • 2000: Zielone palce (Greenfingers) jako Georgina Woodhouse
  • 1999: Jak wykończyć Panią T.? (Teaching Mrs. Tingle) jako pani Tingle
  • 1999: Pasja Ayn Rand (The Passion of Ayn Rand) jako Ayn Rand
  • 1998: Książę Egiptu (The Prince of Egypt) jako królowa (głos)
  • 1997: Kobieta z obrazu (Painted Lady) jako Maggie Sheridan
  • 1997: Intensywna terapia (Critical Care) jako Stella
  • 1996: Pożegnanie z Chase (Losing Chase) jako Chase Phillips
  • 1996: Spirala przemocy (Some mother’s Son) jako Kathleen Quigley
  • 1996: Prime Suspect 5: Errors of Judgment jako komisarz Jane Tennison
  • 1995: Główny podejrzany 4: Zagubione dziecko (Prime Suspect 4: The Lost Child) jako Jane Tennison
  • 1994: Książę Jutlandii (Prince of Jutland) jako królowa Geruth
  • 1994: Szaleństwo króla Jerzego (The Madness of King George) jako królowa Charlotte
  • 1993: Prime Suspect 3 jako Jane Tennison
  • 1993: Nieuchwytny Jastrząb (The Hawk) jako Annie Marsh
  • 1992: Prime Suspect 2: Operation Nadine (Prime Suspect 2) jako detektyw Jane Tennison
  • 1991: Główny podejrzany (Prime Suspect) jako Jane Tennison
  • 1991: Tam, gdzie nie chadzają anioły (Where Angels Fear to Tread) jako Lilia Herriton
  • 1990: Bethune: The Making of a Hero jako Frances Penny Bethune
  • 1990: Wszystko dla gości (The Comfort of Strangers) jako Caroline
  • 1989: When the Whales Came jako Clemmie Jenkins
  • 1989: Red King, White Knight jako Anna
  • 1989: Kucharz, złodziej, jego żona i jej kochanek (The Cook the Thief His Wife & Her Lover) jako Georgina Spica
  • 1988: Wyspa Pascaliego (Pascali’s Island) jako Lydia Neuman
  • 1987: Cause célèbre jako Alma Rattenbury
  • 1986: Wybrzeże Moskitów (The Mosquito Coast) jako matka
  • 1985: Coming Through jako Frieda von Richtofen Weekley
  • 1985: Białe noce (White Nights) jako Galina Ivanova
  • 1985: W poszukiwaniu cudów (Heavenly Pursuits) jako Ruth Chancellor
  • 1984: 2010: Odyseja kosmiczna (2010) jako Tanya Kirbuk
  • 1984: Cal jako Marcella
  • 1982: Cymbelin jako Imogen
  • 1982: Soft Targets jako Celia
  • 1981: Mrs. Reinhardt jako Pani Reinhardt
  • 1981: A Midsummer Night’s Dream jako Titania
  • 1981: Excalibur jako Morgana
  • 1980: Hussy jako Beaty
  • 1980: Długi Wielki Piątek jako Victoria
  • 1980: Szatański plan doktora Fu Manchu (The Fiendish Plot of Dr. Fu Manchu) jako Alice Rage
  • 1979: Oresteia jako Cassandra
  • 1979: The Quiz Kid jako Joanne
  • 1979: S.O.S. Titanic jako stewardessa Mary Sloan
  • 1979: Blue Remembered Hills jako Angela
  • 1979: Kaligula (Caligola) jako Caesonia
  • 1978: Jak wam się podoba (As You Like It) jako Rosalind
  • 1977: The Country Wife jako pani Pinchwife
  • 1976: The Collection jako Stella
  • 1976: Hamlet jako Gertruda / Ofelia
  • 1975: The Little Minister jako Babbie
  • 1975: Caesar and Claretta jako Claretta Petacci
  • 1975: The Applecart jako Orinthia
  • 1974: Coffin for the Bride jako Stella McKenzie
  • 1974: The Changeling jako Beatrice-Joanna
  • 1973: Szczęśliwy człowiek (O Lucky Man!) jako Patricia
  • 1972: Miss Julie jako panna Julia
  • 1972: Dziki Mesjasz (Savage Messiah) jako Gosh Boyle
  • 1969: Age of Consent jako Cora Ryan
  • 1968: Sen nocy letniej (A Midsummer Night’s Dream) jako Hermia
  • 1967: Herostratus
Seriale telewizyjne
  • 2012: Glee jako Becky Inner (głos, niewymieniona w czołówce)
  • 2009, 2013: National Theatre Live jako Phèdre / Elżbieta II
  • 2005: Elżbieta I (Elizabeth I) jako Królowa Elżbieta I
  • 2005: Brygada ratunkowa (Third Watch) jako Annie Foster
  • 2004: Frasier jako Babette (głos)
  • 1998: Tracey bierze na tapetę... (Tracey Takes On...) jako profesor Horen
  • 1987: Faerie Tale Theatre jako księżniczka Emilia
  • 1985: Strefa mroku (The Twilight Zone) jako Betty
  • 1974: Thriller jako Stella MacKenzie

Nagrody i nominacje[edytuj | edytuj kod]

  • Oscar:
    • 2009 – nominacja Najlepsza aktorka pierwszoplanowa za Ostatnia stacja
    • 2006 – Najlepsza aktorka pierwszoplanowa za Królową
    • 2001 – nominacja Najlepsza aktorka drugoplanowa za Gosford Park
    • 1994 – nominacja Najlepsza aktorka drugoplanowa za Szaleństwo króla Jerzego
  • Złoty Glob:
    • 2015 – nominacja Najlepsza aktorka w komedii lub musicalu za film Podróż na sto stóp
    • 2014 – nominacja Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie telewizyjnym za film Phil Spector
    • 2013 – nominacja Najlepsza aktorka w dramacie za film Hitchcock
    • 2009 – nominacja Najlepsza aktorka w dramacie za Ostatnia stacja
    • 2006 – Najlepsza aktorka w dramacie za Królową
    • 2006 – Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Elżbietę I
    • 2003 – nominacja Najlepsza aktorka w komedii lub musicalu za Dziewczyny z kalendarza
    • 2003 – nominacja Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Prime Suspect
    • 2003 – nominacja Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Rzymską wiosnę pani Stone
    • 2002 – nominacja Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Od drzwi do drzwi
    • 2001 – nominacja Najlepsza aktorka drugoplanowa za Gosford Park
    • 1996 – Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Losing Chase
    • 1996 – nominacja Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Pasję Ayn Rand
  • BAFTA:
    • 2013 – nominacja Najlepsza aktorka pierwszoplanowa za film Hitchcock
    • 2006 – Najlepsza aktorka pierwszoplanowa za Królową
    • 2001 – nominacja Najlepsza aktorka drugoplanowa za Gosford Park
    • 1995 – nominacja Najlepsza aktorka pierwszoplanowa za Szaleństwo króla Jerzego
    • 1984 – nominacja Najlepsza aktorka pierwszoplanowa za Cal
  • Nagroda Emmy:
    • 2013 – nominacja Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie telewizyjnym za film Phil Spector
    • 2007 – Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Prime Suspect: The Final Act (Masterpiece Theatre)
    • 2006 – Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Elżbietę I
    • 2003 – Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Prime Suspect
    • 1996 – Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Pasję Ayn Rand
  • Nagroda aktorska na Festiwalu w Cannes:
    • 1994 – Najlepsza Rola Żeńska za Szaleństwo króla Jerzego
    • 1984 – Najlepsza Rola Żeńska za Cala

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Od 31 grudnia 1997 roku jest żoną reżysera Taylora Hackforda.
  • Aktorka przyznaje, że nie zdecydowała się na posiadanie dzieci z powodu strachu przed ciążą[1].
  • Jest jedyną aktorką, która zagrała i Elżbietę I i Elżbietę II.
  • W 2005 roku znalazła się na szóstym miejscu w rankingu przeprowadzonym na zlecenie londyńskiego teatru Old Vic na najlepsze brytyjskie aktorki wszech czasów.

Przypisy

  1. Bezdzietne ze strachu. 2008-04-30.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]