Karl Malden

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Karl Malden
Karl Malden (1996)
Karl Malden (1996)
Imię i nazwisko Mladen Sekulovich
Data
i miejsce urodzenia
22 marca 1912
Chicago
Data
i miejsce śmierci
1 lipca 2009
Los Angeles
Zawód aktor
Współmałżonek Mona Greenberg (1938-2009; jego śmierć)
Lata aktywności 1940-2000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Karl Malden, właśc. Mladen George Sekulovich, serb. Младен Ђорђе Секуловић (ur. 22 marca 1912 w Chicago, zm. 1 lipca 2009 w Los Angeles[1]) – amerykański aktor filmowy pochodzenia serbsko-czeskiego. Laureat Oscara za drugoplanową rolę w filmie Tramwaj zwany pożądaniem (1951; reż. Elia Kazan).

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Ojciec aktora, Petar Sekulović (1886-1975) był Serbem urodzonym się w Bileci; na początku XX wieku wyemigrował do Chicago. Tam ożenił się z Minnie Seberą (1892-1995), robotnicą z fabryki tekstylnej, z pochodzenia Czeszką. Karl, najstarszy z trójki braci urodził się w Chicago, choć dzieciństwo i młodość spędził w hutniczym miasteczku Gary w stanie Indiana. Po ukończeniu Emerson High School w Gary pracował wraz z ojcem w tamtejszej fabryce stali. Jednak po kilku latach porzucił pracę by poświęcić się aktorstwu.

Kariera aktorska[edytuj | edytuj kod]

Do filmu trafił w 1940 mając już za sobą doświadczenia jako aktor teatralny. Jego kariera rozwinęła się w latach 50., kiedy to zagrał swoje najważniejsze role w filmach Elii Kazana. W 1952 otrzymał swojego jedynego w karierze Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego za rolę w filmie Tramwaj zwany pożądaniem (1951). W 1955 otrzymał nominację w tej samej kategorii za rolę w kolejnym filmie Kazana Na nabrzeżach (1954). W filmie Baby Doll z 1956 Kazan powierzył Maldenowi główną rolę, która przyniosła mu tym razem nominację do Złotego Globu. Później Malden i Kazan na filmowym planie już się nie spotkali. W tym okresie zagrał również w uznanym dramacie kryminalnym Alfreda Hitchcocka pt. Wyznaję (1953). Znany jako "mężczyzna z wielkim nosem" grywał zwykle bohaterów drugoplanowych o despotycznych skłonnościach, brutalnych, ale w gruncie rzeczy uczciwych. Kolejnymi znaczącymi filmami w jego karierze były m. in. westerny: Drzewo powieszonych (1959), Dwa oblicza zemsty (1961), Jak zdobywano Dziki Zachód (1962), Jesień Czejenów (1964), Nevada Smith (1966), Zawadiaki (1971); a także obsypany nagrodami dramat Johna Frankenheimera Ptasznik z Alcatraz (1962) oraz głośny film biograficzny Patton (1970), w którym wcielił się w postać gen. Omara Bradleya. Dużą popularność przyniosła mu rola detektywa Mike'a Stone'a w serialu kryminalnym Ulice San Francisco (1972-77). Otrzymał za nią nominację do Złotego Globu (w 1976) oraz 4 nominacje do nagrody Emmy (w latach 1974-77). Po raz ostatni pojawił się na ekranie w 2000 roku w jednym z odcinków serialu Prezydencki poker.

W latach 1989-92 był przewodniczącym Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Żoną Karla Maldena była od 18 grudnia 1938 roku Mona Greenberg. Mieli dwie córki: Mila i Carla. Małżeństwo Maldena przeszło do legendy, było jednym z najdłuższych i najbardziej udanych w historii Hollywood. 18 grudnia 2008 Karl Malden i Mona Greenberg obchodzili 70. rocznicę ślubu. Aktor zmarł pół roku później. Ich związek trwał 70 lat i 195 dni.

Malden zmarł z przyczyn naturalnych w wieku 97 lat w swoim domu w dzielnicy Brentwood w Los Angeles. Jest pochowany na Westwood Village Memorial Park Cemetery w Los Angeles.

Aktor posiada swoją gwiazdę w Hollywoodzkiej Alej Sławy przy 6231 Hollywood Boulevard.

W 1997 opublikował swoją autobiografię pt. When Do I Start?, którą napisał wspólnie z córką Carlą.

Wybrana filmografia[edytuj | edytuj kod]

Kadr z filmu Wyznaję (1953)
Z Evą Marie Saint w scenie z filmu Na nabrzeżach (1954)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Słodowski, Andrzej Roman: Gwiazdy światowego kina. Leksykon. Warszawa: Editions Spotkania, 1992. ISBN 83-85195-83-1.

Przypisy

  1. Zmarł aktor Karl Malden (pol.). film.onet.pl. [dostęp 2009-07-02].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Nagrody
Poprzednik
George Sanders
za Wszystko o Ewie
Oscar dla Najlepszego aktora drugoplanowego
1952
za Tramwaj zwany pożądaniem
Następca
Anthony Quinn
za Viva Zapata!