Roma (1942)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Roma
Pancernik Roma
Pancernik Roma
Historia
Stocznia Cantieri Riuniti dell'Adriatico, Monfalcone koło Triestu
Położenie stępki 18 września 1938
Wodowanie 9 czerwca 1940
 Regia Marina
Wejście do służby 14 czerwca 1942
Los okrętu zatopiony 9 września 1943
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność standardowa: 44 050 t
pełna: 46 215 t
Długość 240,7 m
Szerokość 32,9 m
Zanurzenie 10,5 m
Prędkość 30 węzłów
Zasięg 3920 Mm przy 20 w.
Załoga 1920
Napęd
8 kotłów parowych, 4 turbiny parowe o łącznej mocy 140 000 KM napędzające 4 śruby
Uzbrojenie
9 dział kal. 381 mm
12 dział kal. 152 mm
4 działa kal. 120 mm
12 dział plot. kal. 90 mm
20 działek plot kal. 37 mm
28 działek plot. kal. 20 mm
Wyposażenie lotnicze
3 samoloty rozpoznawcze[1]

Romawłoski pancernik z okresu II wojny światowej, zatopiony 9 września 1943 roku przez lotnictwo niemieckie.

Historia budowy[edytuj | edytuj kod]

W 1936 roku Włochy, realizując dążenia do uzyskania mocarstwowej pozycji w basenie Morza Śródziemnego, odstąpiły od regulacji w dziedzinie zbrojeń morskich, nie podpisując drugiego traktatu londyńskiego. Umożliwiło to rozpoczęcie budowy nowych dużych okrętów w celu zwiększenia potencjału uderzeniowego Regia Marina.

Stępkę pod budowę pancernika "Roma", trzeciej jednostki typu Littorio (zwanego także typem Vittorio Veneto), położono w stoczni Cantieri Riuniti dell'Adriatico (C.R.D.A.) w Monfalcone koło Triestu 18 września 1938 roku. W porównaniu z pierwszą parą pancerników ("Littorio" i "Vittorio Veneto") dwa nowo rozpoczęte okręty (drugim był nigdy nie ukończony "Impero" budowany w stoczni Ansaldo w Genui) miały zwiększoną o niemal 3 metry długość całkowitą i co za tym idzie wyporność standardową większą o 426 ton.

Wodowanie okrętu nastąpiło 9 czerwca 1940 roku. Otrzymał on nazwę "Roma" (czyli Rzym), tradycyjną we włoskiej marynarce wojennej. Prace wykończeniowe na pancerniku trwały do 14 czerwca 1942 roku i w tym dniu wszedł on do służby w Regia Marina.

Działalność operacyjna[edytuj | edytuj kod]

W efekcie opanowania w 1942 roku przez Aliantów francuskiej części Afryki Północnej i odrzucenia wojsk Osi poza granice Libii po ofensywie marszałka Montgomerego sytuacja Regia Marina stała się bardzo trudna. Brak paliwa i ciągłe bombardowania włoskich baz morskich spowodowały wycofanie dużych okrętów do portów północnych Włoch i praktyczne ich unieruchomienie[2]. Stąd też nowo pozyskany pancernik "Roma" nie miał okazji wziąć udziału w akcji bojowej. Odniósł za to uszkodzenia po trafieniu bombą lotniczą podczas nalotu na La Spezia 5 czerwca 1943 roku[3].

10 lipca 1943 roku Alianci rozpoczęli operację desantową na Sycylii. W efekcie klęsk militarnych 25 lipca 1943 roku od władzy został odsunięty Benito Mussolini, zaś nowy rząd marszałka Pietro Badoglio rozpoczął tajne rozmowy na temat zawieszenia broni. Tajny układ zawarto 3 września zaś ogłoszono wieczorem 8 września 1943 roku. Czwarta klauzula traktatu nakazywała okrętom Regia Marina natychmiastowe przejście do portu na Malcie. Okręty bazujące dotychczas w La Spezia wyruszyły w rejs nad ranem 9 września. Zespołem dowodził admirał Carlo Bergamini, który wybrał najnowszy pancernik "Roma" jako swój okręt flagowy[4].

Kontrakcja strony niemieckiej, nie zamierzającej dopuścić do przejęcia włoskich okrętów przez Sprzymierzonych, nastąpiła po południu 9 września, gdy zespół admirała Bergaminiego znalazł się na wysokości wysepki Asinara w pobliżu Sardynii. Pierwszy nalot, bezskuteczny, Luftwaffe przeprowadziła o godzinie 15.10. Kolejny, prowadzony przez samoloty Dornier Do 217 z jednostki III/KG 100, bazującej w Istres we Francji, nastąpił około godziny 15.50. Piloci tej jednostki specjalizowali się w atakach na cele morskie a ich maszyny przystosowane były do przenoszenia bomb kierowanych Fritz X. O godzinie 15.52 jedna z bomb kierowanych o wagomiarze 1400 kg trafiła w śródokręcie pancernika "Roma". W trzy minuty później okręt otrzymał kolejne trafienie. Wybuchł pożar, który spowodował z kolei eksplozję komór amunicyjnych i przełamanie jednostki, która ostatecznie zatonęła o godzinie 16.11. Wraz z okrętem zginęło 1326 osób z załogi liczącej 1948 oficerów i marynarzy, w tym admirał Bergamini z całym sztabem. Pozostałe 622 osoby zostały uratowane przez okręty eskorty[5].

Przypisy

  1. dane taktyczno-techniczne za: Marina Militare [dostęp 26 listopada 2009]
  2. Andrzej Perepeczko, Morze Śródziemne w ogniu, Warszawa 1995, ISBN 83-902554-3-X, str. 267-269
  3. Jerzy Lipiński, Druga wojna światowa na morzu, Warszawa 1995, ISBN 83-902554-7-2, str. 270
  4. Jerzy Pertek, Morze w ogniu, Warszawa 1996, ISBN 83-86776-11-0, str. 396-398
  5. Joseph Caruana (tłum. Włodzimierz Bochniak), Cel - Malta, w : Okręty Wojenne nr 5/1998 (27), ISSN 1231-014X. Jerzy Pertek pisze, że "Roma" otrzymała trzy trafienia bombami Fritz X, podaje też mniejszą liczbę członków załogi (1850 osób)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Cezary Szoszkiewicz: Pancerniki II wojny światowej, część II. Warszawa: 1993. ISBN 83-901273-3-4.