Siergiej Biriuzow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Siergiej Siemionowicz Biriuzow
Сергей Семёнович Бирюзов
gen. Siergiej Biriuzow w 1941
gen. Siergiej Biriuzow w 1941
marszałek Związku Radzieckiego marszałek Związku Radzieckiego
Data i miejsce urodzenia 21 sierpnia 1904
Rosja Skopin, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 19 października 1964
Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii okolice Belgradu, Jugosławia
Przebieg służby
Lata służby 19221964
Siły zbrojne Red star.svg Armia Czerwona
Stanowiska d-ca 132 Dywizji Piechoty,
szef sztabu Frontu Południowego,
4 i 3 Frontu Białoruskiego,
d-ca 37 Armii i 10 Armii Zmechanizowanej,
d-ca Nadmorskiego OW,
Głównodowodzący Wojskami Rakietowymi Przeznaczenia Strategicznego ZSRR,
szef Sztabu Generalnego Armii Czerwonej, I z-ca ministra
obrony ZSRR
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
Wielka Wojna Ojczyźniana:
Odznaczenia
Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego
Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Suworowa I klasy Order Kutuzowa I klasy Order Bohdana Chmielnickiego I klasy Order Suworowa II klasy Medal za Obronę Stalingradu Medal za Wyzwolenie Belgradu Medal za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945 Medal "20 lat Radzieckich Sił Zbrojnych" Medal "30 lat Radzieckich Sił Zbrojnych" Medal "40 lat Radzieckich Sił Zbrojnych" Order Narodowego Bohatera Jugosławii

Siergiej Siemionowicz Biriuzow (ros. Сергей Семёнович Бирюзов, ur. 21 sierpnia 1904 w mieście Skopin w obwodzie riazańskim, zginął 19 października 1964 w katastrofie lotniczej w okolicach Belgradu) – radziecki dowódca wojskowy, marszałek Związku Radzieckiego (1955), głównodowodzący Wojskami Rakietowymi Przeznaczenia Strategicznego ZSRR (1962–1963), szef Sztabu Generalnego Armii Czerwonej (1963–1964) i I zastępca ministra obrony ZSRR, członek Komitetu Centralnego KPZR, deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 1., 2., 3., 4., 5. i 6. kadencji, Bohater Związku Radzieckiego (1958) i Bohater Narodowy Jugosławii (1964).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i młodość[edytuj | edytuj kod]

Już w wieku 13 lat rozpoczął pracę zarobkową, pracował jako robotnik w sowchozie, następnie był drwalem. Służbę w Armii Czerwonej rozpoczął 15 września 1922. W 1926 ukończył szkołę oficerską im. WCIK (Ogólnorosyjski Centralny Komitet Wykonawczy Rad). W 1937 ukończył z wyróżnieniem Akademię Wojskową im. Michaiła Frunzego.

Był dowódcą plutonu od września 1926 do grudnia 1929, dowódcą kompanii do czerwca 1930, szefem sztabu batalionu szkolnego do kwietnia 1932 i dowódcą batalionu strzelców do czerwca 1934 w Moskiewskiej Dywizji Proletariackiej. Od października 1937 był szefem sztabu dywizji strzelców w Charkowskim Okręgu Wojskowym, następnie w kwietniu 1938 został szefem oddziału operacyjnego sztabu Charkowskiego Okręgu Wojskowego. Od sierpnia 1939 był dowódcą 132. Dywizji Strzelców.

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

W czasie II wojny światowej dowodził 132. Dywizją Strzelecką na Froncie Południowo-Zachodnim oraz Froncie Briańskim – do kwietnia 1942, był szefem sztabu 2 Armii Gwardyjskiej od listopada 1942, szefem sztabu Frontu Południowego od kwietnia 1943, 4 Frontu Ukraińskiego i 3 Frontu Ukraińskiego . Od października 1944 dowodził 37 Armią. W pierwszym roku wojny był pięciokrotnie ranny, w tym dwukrotnie ciężko.

Okres powojenny[edytuj | edytuj kod]

Po wojnie, do czerwca 1946 był zastępcą głównodowodzącego Wojsk Lądowych do spraw szkolenia bojowego. W latach 1946–1947 zastępca przewodniczącego Sojuszniczej Komisji Kontroli na obszar Bułgarii, zastępca Głównodowodzącego Południowej Grupy Wojsk oraz dowódca 10 Armii Zmechanizowanej – do czerwca 1947. Następnie do maja 1953 dowodził Nadmorskim Okręgiem Wojskowym, do czerwca 1954 Centralną Grupą Wojsk, do kwietnia 1962 był I zastępcą Głównodowodzącego Wojsk Obrony Powietrznej Kraju. Od kwietnia 1962 do marca 1963 był Głównodowodzącym Strategicznych Wojsk Rakietowych. Funkcję tę łączył z piastowanym od 1955 stanowiskiem zastępcy ministra obrony ZSRR. Od 1963 był szefem Sztabu Generalnego Armii Czerwonej i I zastępcą ministra obrony ZSRR. Uważa się, że nominacja mogła być swoistą karą ze strony Chruszczowa za domniemany udział Biriuzowa w grupie kremlowskich mocodawców szpiega Olega Pienkowskiego.

Od 1926 członek RKP(b), od 1961 członek Komitetu Centralnego KPZR, deputowany do Rady Najwyższej ZSRR od 2. do 6. kadencji.

Był autorem kilku tomów wspomnień z okresu swojej służby wojskowej.

Zginął w katastrofie lotniczej niedaleko Belgradu gdy samolot Ił-18 z 33 osobami na pokładzie uderzył we wzgórze Avala tuż poniżej szczytu. Urnę z prochami pochowano pod murem kremlowskim na Placu Czerwonym w Moskwie.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]