Siergiej Szpigelglas

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Siergiej Szpigelglas
Data i miejsce urodzenia 29 kwietnia 1897
Mosty
Data i miejsce śmierci 29 stycznia 1941
Kommunarka
naczelnik wywiadu zagranicznego NKWD
Przynależność polityczna Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego
Okres urzędowania od lutego 1938
do 9 czerwca 1938
Poprzednik Abram Słucki
Następca Zelman Pasow

Siergiej Michajłowicz Szpigelglas (ros. Серге́й Миха́йлович Шпи́гельглас, ur. 29 kwietnia 1897, zm. 29 stycznia 1941), wysoki funkcjonariusz radzieckich organów bezpieczeństwa i wywiadu, m.in. naczelnik Departamentu VII (wywiad zagraniczny) Głównego Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego NKWD (GUGB-NKWD).

Urodził się w żydowskiej rodzinie księgowego, w Mostach w guberni grodzieńskiej Imperium Rosyjskiego. Przed I wojną światową, po ukończeniu szkoły realnej w Warszawie studiował na Uniwersytecie Moskiewskim. W 1917 roku zaciągnął się do armii rosyjskiej, służył w 42 pułku zapasowym. Do organów bezpieczeństwa (Czeka) wstąpił zaraz po rewolucji październikowej, służył jako oficer w Oddziale Specjalnym (OO) Czeka, zajmującym się m.in. kontrolą Armii Czerwonej. W następnych latach wykonywał specjalne zadania w wielu miastach, m.in. w Orszy i Mińsku. Dzięki znajomości takich języków jak francuski, niemiecki i polski, wykonywał często zadania za granicą, m.in. w 1926 roku pracował w Mongolii, a następnie w Japonii i jako nielegał we Francji. W 1936 roku został mianowany zastępcą Abrama Słuckiego, komisarza bezpieczeństwa państwowego II rangi, ówczesnego naczelnika wywiadu zagranicznego (Departament VII Głównego Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego NKWD), a w 1938 roku jego następcy, Zelmana Pasowa. W czasie sprawowania tej funkcji (zastępcy naczelnika), ponownie często wyjeżdżał za granicę, m.in. do Niemiec i ogarniętej wówczas wojną domową Hiszpanii. Po aresztowaniu Słuckiego i Pasowa, podczas wielkiej czystki, która objęła również aparat NKWD, Szpigelglas stanął na czele Departamentu VII GUGB, czyli wywiadu zagranicznego. W czasie pełnienia obowiązków naczelnika wywiadu przeszedł krótki kurs i wykładał w pierwszej szkole wywiadu NKWD SZON, utworzonej w 1938 roku. Czystki jakie szalały od pewnego czasu w NKWD dotknęły i jego, został aresztowany w 1938 roku, oskarżony o szpiegostwo i powiązania z wrogami ludu, następnie rozstrzelany. Zrehabilitowany w 1956 r.