Sobór Objawienia Pańskiego w Moskwie
| Sobór Objawienia Pańskiego | |||||||||||||||||||
| Богоявленский собор | |||||||||||||||||||
| sobór katedralny | |||||||||||||||||||
_cathedral_in_Yelokhovo_25.jpg) Widok ogólny |
|||||||||||||||||||
| Państwo |  Rosja |
||||||||||||||||||
| Miejscowość | Moskwa | ||||||||||||||||||
| Wyznanie | prawosławie | ||||||||||||||||||
| Kościół | Rosyjski Kościół Prawosławny | ||||||||||||||||||
| Eparchia | Eparchia moskiewska | ||||||||||||||||||
| Wezwanie | Objawienie Pańskie | ||||||||||||||||||
| Wspomnienie liturgiczne | 6/19 stycznia | ||||||||||||||||||
| Przedmioty szczególnego kultu | |||||||||||||||||||
| Relikwie | św. metropolita Aleksy | ||||||||||||||||||
| Cudowne obrazy | Kazańska Ikona Matki Bożej (kopia) | ||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
|
Położenie na mapie Moskwy
  Sobór Objawienia Pańskiego
|
|||||||||||||||||||
|
Położenie na mapie Rosji
 Sobór Objawienia Pańskiego
|
|||||||||||||||||||
 55°46′21″N 37°40′28″E / 55.7725, 37.674444444444Na mapach: 55°46′21″N 37°40′28″E / 55.7725, 37.674444444444 |
|||||||||||||||||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||||||||||||||||
| Strona internetowa | |||||||||||||||||||
Sobór Objawienia Pańskiego w Moskwie – prawosławny sobór w Moskwie-Jełochowie. Wzniesiony na przełomie XVII i XVIII w. Od l938 do 1992 pełnił funkcję soboru patriarszego, głównej świątyni Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. Miejsce pochówku patriarchów moskiewskich i całej Rusi Sergiusza (zm. 1944) oraz Aleksego II (zm. 2008).
Historia [edytuj]
Za datę początku budowy świątyni przyjmuje się rok 1687[1]. Do 1712 na miejscu dzisiejszego soboru powstała pierwsza kaplica pod wezwaniem Zwiastowania. Obiekt był rozbudowywany między rokiem 1714 a 1731, natomiast w 1790 przebudowano dzwonnicę i zachodnią część budynku[1]. Pierwsza cerkiew istniała do 1837, gdy na jej miejscu rozpoczęto wznoszenie nowej, według projektu Jewgrafa Tiurina. Poświęcenie istniejącej do dziś świątyni odbyło się 18 października 1853 (konsekracji dokonywał metropolita moskiewski i kołomieński Filaret (Drozdow)[2]), chociaż jeszcze do 1889 trwały prace nad wieńczącą cerkiew kopułą i attyką zaprojektowaną przez P. Zykowa[1]. Łączny koszt budowy soboru wyniósł 600 tys. rubli, z czego jedną trzecią przekazał jego przyszły parafianin, kupiec Wasilij Szczapow[3]. W latach 1895 i 1912 obiekt był remontowany[1].
Po rewolucji październikowej w świątyni wielokrotnie modlił się patriarcha moskiewski i całej Rusi Tichon[3].
W czasie akcji konfiskaty kosztowności cerkiewnych w 1922 z soboru wyniesione zostały utensylia liturgiczne. W latach następnych do świątyni trafiały resztki wyposażenia niektórych zamykanych moskiewskich cerkwi[2]. W latach 30. XX wieku, w odróżnieniu od większości świątyń prawosławnych w Związku Radzieckim, cerkiew nie została zamknięta dla kultu, chociaż w 1935 pojawił się projekt jej adaptacji na kinoteatr[3]. W 1938, po zniszczeniu poprzedniego soboru patriarszego (soboru w Moskwie-Drogomiłowie), locum tenens Patriarchatu Moskiewskiego, metropolita Sergiusz (Stragorodski) zdecydował o przeniesieniu głównej katedry Kościoła do cerkwi w Jełochowie[1]. Sobór już wcześniej spełniał niektóre funkcje świątyni patriarszej: to w nim, nie zaś w Drogomiłowie, odbywały się chirotonie biskupie[2]. W tejże świątyni w 1941 metropolita wezwał w 1941 prawosławnych mieszkańców Związku Radzieckiego do obrony kraju przed agresją III Rzeszy[3]. Sergiusz, wybrany w 1943 na patriarchę Moskwy i całej Rusi, został po swojej śmierci pochowany w tejże świątyni[1]. Od 1947 w cerkwi znajdują się relikwie św. metropolity moskiewskiego Aleksego[1].
Sobór w Jełochowie był główną cerkwią Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego do 1992, gdy Patriarchat Moskiewski odzyskał sobór Zaśnięcia Matki Bożej na moskiewskim Kremlu[1].
W 2008 w soborze został pochowany patriarcha moskiewski i całej Rusi Aleksy II[4].
Architektura [edytuj]
Sobór reprezentuje typ krzyżowo-kopułowy i jest wzniesiony w stylu empire[2]. Budowla posiada pięć kopuł, z największą centralną i czterema bocznymi na cylindrycznych bębnach. Od północy, południa i zachodu do głównej bryły budynku przylegają ryzality, pomieszczenie ołtarzowe zlokalizowane zostało po stronie wschodniej. Okna w obiekcie są półkoliste, wejście do soboru zdobi portyk z masywnymi pilastrami[2]. Łączna powierzchnia cerkwi wynosi 1164 metry kwadratowe, wysokość - 56 m. Budynek przeznaczony jest dla jednoczesnego udziału w nabożeństwie trzech tysięcy osób[2].
Pierwotnie w soborze znajdował się ikonostas o łącznej wysokości 18 m. Współcześnie wyposażenie obiektu stanowią zarówno przedmioty znajdujące się w nim od czasów budowy, jak i przeniesione z innych moskiewskich świątyń zniszczonych przez władze radzieckie. W ten sposób do cerkwi trafiła uważana za cudowną kopia Kazańskiej Ikony Matki Bożej[2]. Na dzwonnicy soboru znajduje się 17 dzwonów[2].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Собор кафедральный в честь Богоявления в Елохове
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Елоховский собор в Москве
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 N. Gołowkin, Золотые купола Елохова. Богоявленский кафедральный собор: прошлое и настоящее
- ↑ Russian Orthodox Church appoints interim leader
