Bazylika Grobu Świętego

Bazylika Grobu Świętego
Państwo	Izrael
Miejscowość	Jerozolima
Wyznanie	katolickie, prawosławne
Kościół
Dane świątyni Plan bazyliki
Położenie na mapie Jerozolimy Bazylika Grobu Świętego
Położenie na mapie Izraela Bazylika Grobu Świętego
31°46′42″N 35°13′47″E
Multimedia w Wikimedia Commons

Bazylika Grobu Świętego, rzut przyziemia

Bazylika Grobu Świętego (inaczej Bazylika Bożego Grobu lub Bazylika Pańskiego Grobu) znajduje się w Dzielnicy Chrześcijańskiej na Starym Mieście Jerozolimy, w miejscu, gdzie znaleziono domniemany grób Jezusa Chrystusa.

Historia

Poświęcona w 336 roku została zburzona przez Persów w roku 614. Odbudowana przez Bizantyńczyków na krótko przed arabskim podbojem została ponownie zniszczona przez fatymidzkiego kalifa Al-Hakima w 1009 roku. Na jego rozkaz zniszczono też sam grób Jezusa. Odbudowę rozpoczęto już w 1012 roku i zakończono w latach 40. XI wieku. Po zdobyciu Jerozolimy w 1099 roku krzyżowcy rozpoczęli przebudowę bazyliki, która trwała do roku 1149. W późniejszych wiekach bazylika była jeszcze wielokrotnie przebudowywana i remontowana. Obecnie prezentuje dość chaotyczną architekturę. Obecny kształt uzyskała głównie w czasie wypraw krzyżowych. Zasadniczo wyróżnić można następujące jej części: rotundę z kaplicą Grobu Chrystusa w centrum, chór Greków, kaplicę Golgoty, kryptę św. Heleny, klasztor franciszkanów z kaplicą Najświętszego Sakramentu, klasztor grecki z dziedzińcem oraz szereg kaplic usytuowanych przy wspaniałej średniowiecznej dzwonnicy. Główną opiekę nad budowlą sprawują obecnie duchowni prawosławni (głównie greccy i ormiańscy) i katoliccy (franciszkanie). Na dachu krypty św. Heleny żyją niewielkie wspólnoty mnichów etiopskich i koptyjskich.

Właściwa Kaplica Bożego Grobu

Kaplica Grobu Chrystusa

W centrum rotundy znajduje się dwuczęściowa kaplica (8 × 5,9 m; wysokość 5,9 m). Przez niewielkie drzwi wchodzi się najpierw do tzw. kaplicy Anioła z centralnie usytuowanym kwadratowym ołtarzykiem. Jego mensa zrobiona jest z fragmentu większego bloku skalnego. Jest to jedyna pozostałość po kamieniu wspominanym w Ewangeliach. Miał on być zatoczony u wejścia do grobu Jezusa (por. Mt 27,60). Rozbito go w czasie najazdu perskiego. Z kaplicy Anioła wchodzi się do kolejnego, jeszcze mniejszego pomieszczenia, które miało być właściwą komorą grzebalną. W jej wnętrzu, po prawej stronie znajduje się wykuta w skale wnęka z kamienną płytą, na której miało zostać złożone ciało Jezusa zaraz po zdjęciu z Krzyża (por. Mt 27, 57-65).

Golgota

Płyta na miejscu, w którym św. Helena odnalazła relikwię Krzyża Świętego

W bazylice znajduje się pięć ostatnich stacji drogi krzyżowej. Oprócz grobu Chrystusa w kościele znajduje się także Golgota, a więc skała na której wetknięto Krzyż w czasie ukrzyżowania Jezusa. Dolna część skały widoczna jest w absydzie dolnej kaplicy, zwanej Kaplicą Adama. Z dwóch stron dostać się można po niewielkich schodach na piętro kaplicy Golgoty, która podzielona na pół znajduje się pod opieką franciszkanów i mnichów greckich. Po stronie katolickiej znajdują się współczesne mozaiki przedstawiające Ofiarę Abrahama, płaczące niewiasty oraz ukrzyżowanie Chrystusa. Pomiędzy ołtarzem katolików i wierzchołkiem skały Golgoty umieszczona jest figura Matki Boskiej Bolesnej. Pośród wotów zdobiących czarną marmurową wnękę przechowywany jest ryngraf ofiarowany przez żołnierzy generała Andersa, którzy stacjonowali w Palestynie w okresie II wojny światowej.

"Kaplica Świętego Grobu". Rycina ze schrobenhausenowskiego warsztatu
Carla Poellath

Pozostałe kaplice i miejsca święte we wnętrzu Bazyliki

• Kaplica Franków
• Kamień Namaszczenia
• Kaplica trzech Marii
• Chór Greków
• Chór franciszkanów
• Kaplica koptyjska
• Kaplica Syryjczyków
• Grób Józefa z Arymatei
• Ołtarz Marii Magdaleny
• Kaplica Najświętszego Sakramentu
• Kolumna Biczowania
• Więzienie Chrystusa
• Kaplica św. Longina
• Kaplica podziału szat
• Kaplica św. Heleny (inaczej Krypta św. Heleny)
• Cysterna, w której odnaleziono relikwie Krzyża Świętego
• Kaplica Wyszydzenia Pana Jezusa

Święty Ogień

Kopuła nad chórem Greków w Bazylice Bożego Grobu

Przedstawiciele Kościoła Prawosławnego dowodzą, iż we wnętrzu bazyliki każdego roku zobaczyć można tzw. Cud Świętego Ognia. Ma on miejsce każdego roku w Wielką Sobotę (według kalendarza juliańskiego, obowiązującego w Cerkwi prawosławnej). Co roku z okazji prawosławnych Świąt Wielkanocnych przybywa tam wielu pielgrzymów z Grecji, Cypru, ale też i z całego świata. Około godziny 13:45 czasu miejscowego prawosławny patriarcha Jerozolimy trzykrotnie obchodzi kaplicę Bożego Grobu. Następnie zdejmuje szaty liturgiczne i z dwoma dużymi pękami świec (po 33 sztuki – tyle ile lat miał Chrystus) wchodzi do kaplicy Anioła, a następnie do właściwej kaplicy Grobu. Wejście do kaplicy jest pieczętowane, a sam patriarcha, jeszcze przed wejściem do jej wnętrza, sprawdzany jest czy nie wnosi niczego dzięki czemu mógłby zaprószyć ogień. Po modlitwie (czasami czas oczekiwania jest dłuższy, a czasami krótszy), wedle relacji patriarchy, samoistnie pojawia się ogień na płycie Grobu Pańskiego, od którego zapala on świece i wynosi do wiernych, ogłaszając radosną nowinę o Zmartwychwstaniu Chrystusa. Ogień schodzi też na pęki świec trzymanych przez zgromadzonych w świątyni, choć nie dla wszystkich.

Specyfika cudu, według wiernych Kościoła Prawosławnego, polega na fakcie, iż początkowo ogień zupełnie nie parzy i pielgrzymi mogą "omywać" nim twarz i ręce nie narażając się przy tym na żadne obrażenia^{[potrzebne źródło]}.

Zobacz też

• Grób Pański
• Getsemani
• Kopuła na Skale
• Pasja – film Mela Gibsona
• Studium Biblicum Franciscanum
• Świątynia Jerozolimska
• Wzgórze Świątynne
• Ziemia Święta (kwartalnik)

Linki zewnętrzne

• Wiadomości o Bazylice na stronie Franciszkanów z Ziemi Świętej
• Strona Franciszkańskiego Studium Biblijnego o Bazylice Bożego grobu – j. angielski
• Zdjęcia Bazyliki Grobu Świętego
• Cud Świętego Ognia w Jerozolimie
• Prezentacja video Bazyliki