Wergina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stanowisko archeologiczne w Ajgaj (współczesna nazwa Wergina)a
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Vergina2.jpg
Kraj  Grecja
Typ kulturowe
Spełniane kryterium I, III
Charakterystyka #780
Regionb Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1996
na 20. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
Położenie na mapie Grecji
Mapa lokalizacyjna Grecji
Stanowisko archeologiczne w Ajgaj
Stanowisko archeologiczne w Ajgaj
Ziemia 40°29′15,1″N 22°19′09,8″E/40,487528 22,319389Na mapach: 40°29′15,1″N 22°19′09,8″E/40,487528 22,319389

Wergina (gr. Βεργίνα, mac., bułg. Кутлеш) – wieś i stanowisko archeologiczne w północno-wschodniej Grecji, na północ od Olimpu, w pobliżu miasta Weria, od 1996 roku wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Zachowały się tu ruiny starożytnego Ajgaj - najstarszej stolicy starożytnej Macedonii. Po przeniesieniu stolicy do Pelli, Ajgaj służyło jako nekropola - grzebano tu królów Macedonii (spoczęło tu m.in. ciało Filipa II, który został zamordowany właśnie w Ajgaj). Do naszych czasów zachował się tu m.in. kompleks grobowców komorowych, nazwanych Grobowcami Królewskimi, Pałac Królewski oraz tzw. Grobowiec Macedoński, w istocie złożony z pięciu mniejszych grobowców. Na otaczającej stanowisko równinie odkryto też kurhany z epoki żelaza (X-VII wiek p.n.e.) oraz ruiny amfiteatru, w którym zginął Filip II. Wykopaliska z terenu Werginy zaliczają się do najbogatszych od czasu odkrycia Myken. W 2000 roku wciąż trwały tu prace wykopaliskowe.

Grobowce Królewskie[edytuj | edytuj kod]

Kompleks obejmuje cztery grobowce, umiejscowione pod tzw. Wielkim Kurhanem o wysokości 13 m i średnicy 110 m:

  • Grobowiec I, zwany też Grobowcem Persefony - całkowicie obrabowany w starożytności. Zachowały się w nim jednak liczne i o wysokich walorach artystycznych malowidła ścienne, zapewne cykl scen związanych z porwaniem Persefony przez Hadesa. Jest to jedyny, w całości zachowany cykl malowideł ze starożytnej Grecji.
Złoty larnaks Filipa II, nad nim - złoty wieniec dębowy
Wejście do Grobowców Królewskich w Wielkim Kurhanie
Słońce z Werginy - znak na grobowcu Filipa II, dziś godło greckiej części regionu Macedonia
  • Grobowiec II – największy z grobowców (rozmiary przybliżone: 9,5m x 5m x 4,5m), miejsce pochówku Filipa II. Był starannie zamaskowany, toteż nie obrabowano go. Do najcenniejszych zabytków znalezionych przez archeologów wewnątrz tego grobowca należały:
    • marmurowy sarkofag z larnaksem ze złota, kryjącym szczątki zmarłego,
    • złoty wieniec z żołędzi i liści dębowych (wykonany z ok. 70 dag 24-karatowego złota, spoczywający pierwotnie na urnie króla),
    • złoty goryt scytyjski (najprawdopodobniej trofeum wojenne),
    • pektorał ze złota,
    • żelazna zbroja ze złotymi taśmami na brzegach, o wyglądzie zbliżonym do zbroi, w jakiej w wielu miejscach świata hellenistycznego, przedstawiany jest na mozaikach także syn Filipa, Aleksander
    • żelazny hełm z czubem, zdobnymi zapięciami pod brodą i głową Ateny na środku czoła,
    • statuetki z kości słoniowej przedstawiające m.in. Aleksandra Wielkiego i samego Filipa II,
    • mniejszy, złoty larnaks, niegdyś złożony w przedsionku komory grobowej Filipa II, kryjący szczątki kobiety w wieku 30-34 lat[1] także zdobione złotą koroną. Na sarkofagu, jak i na urnie, widniał znak gwiazdy, nazwany Słońcem z Werginy - symbol królewskiego rodu, dziś godło greckiej Macedonii. Prócz niego wielokrotnie powtórzony motyw kwietnej rozety, zbliżony do odkrywanego w badanym własnie największym ze znanych macedońskich grobów, w Amfipolis, także uważany za symbol Argeadów. Sam grobowiec zdobiony jest fryzem przedstawiającym Filipa, Aleksandra i ich świtę podczas polowania na lwa, dzika i jelenia.
  • Grobowiec III - ostrożnie łączony z postacią Aleksandra IV, syna Aleksandra Wielkiego, zamordowanego w dzieciństwie - nazywany z tego powodu również Grobowcem Księcia. Wśród znalezionych tu artefaktów na szczególną uwagę zasługuje płaskorzeźba z kości słoniowej z wizerunkiem Dionizosa z Panem i Ariadną.
  • Grobowiec IV - obrabowany w starożytności.

Pałac Królewski[edytuj | edytuj kod]

Położone około 1 km od Werginy, w rejonie wsi Palatitsa (nazwę tę można przetłumaczyć z greckiego, jako "Pałacówka"), ruiny pałacu pochodzą najprawdopodobniej z III wieku p.n.e. Była to letnia rezydencja macedońskiego króla Antygona II Gonatasa. W czasach swojej świetności pałac był dwupoziomowym budynkiem o powierzchni 9250 m2, wymiary głównych zabudowań to 104,5m x 88,5m. Do naszych czasów zachowały się głównie fundamenty oraz fragmenty kolumn i kapiteli w miejscu dawnych propylei oraz podłogi z mozaikami.

Przypisy

  1. Wiek tej osoby znany jest z przeprowadzonej niedawno kolejnej serii badań laboratoryjnych. W szczególności wykluczona została dawniej przyjmowana hipoteza, jakoby były to szczątki Kleopatry Eurydyki, najmłodszej z żon Filipa II, patrz: artykuł relacjonujący badania (gr.),

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • film prod. greckiej telewizji publicznej ERT, szczegółowo prezentujący odkrycia z Werginy, w tym malowidła i przedmioty z grobów, język narracji gr., udostępniany także przez internetowe archiwum publiczne ERT, okesowo nieczynne.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ellingham Mark, Dubin Marc, Jansz Natania, Fisher John , Grecja. Półwysep, seria: "Praktyczny przewodnik", Wydawnictwo Pascal, Bielsko-Biała 2000, s. 451-453.
  • Faridis Konnos, Vergina, Wydawnictwo Rekos Ltd., Thessaloniki-Oreokastro 2006, s. 14, 32-33, 36-37, 47, 64 (wydanie polskie w tłum. Barbary Marii Hantel-Galatou), ISBN 960-358-236-0.
  • Rusin Wiesława, Grecja, seria: „Praktyczny Przewodnik”, Wydawnictwo Pascal, Bielsko-Biała 2007, s. 199-201, ISBN 978-83-7304-753-2.