Wergina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Stanowisko archeologiczne w Ajgaj (współczesna nazwa Wergina)a
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Vergina2.jpg
Kraj  Grecja
Typ kulturowe
Spełniane kryterium I, III
Charakterystyka #780
Regionb Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1996
na 20. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
brak współrzędnych

Wergina (gr. Βεργίνα, mac., bułg. Кутлеш) – wieś i stanowisko archeologiczne w północno-wschodniej Grecji, na północ od Olimpu, w pobliżu miasta Weria, od 1996 roku wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Zachowały się tu ruiny starożytnego Ajgaj - najstarszej stolicy starożytnej Macedonii. Po przeniesieniu stolicy do Pelli, Ajgaj służyło jako nekropola - grzebano tu królów Macedonii (spoczęło tu m.in. ciało Filipa II, który został zamordowany właśnie w Ajgaj). Do naszych czasów zachował się tu m.in. kompleks grobowców komorowych, nazwanych Grobowcami Królewskimi, Pałac Królewski oraz tzw. Grobowiec Macedoński, w istocie złożony z pięciu mniejszych grobowców. Na otaczającej stanowisko równinie odkryto też kurhany z epoki żelaza (X-VII wiek p.n.e.) oraz ruiny amfiteatru, w którym zginął Filip II. Wykopaliska z terenu Werginy zaliczają się do najbogatszych od czasu odkrycia Myken. W 2000 roku wciąż trwały tu prace wykopaliskowe.

Grobowce Królewskie[edytuj | edytuj kod]

Kompleks obejmuje cztery grobowce, umiejscowione pod tzw. Wielkim Kurhanem o wysokości 13 m i średnicy 110 m:

  • Grobowiec I, zwany też Grobowcem Persefony - obrabowany w starożytności. Zachowało się w nim jednak cenne malowidło ścienne ze sceną porwania Persefony przez Hadesa. Jest to jedyne w całości zachowane malowidło ze starożytnej Grecji.
Złoty larnaks Filipa II, nad nim - złoty wieniec dębowy
Położenie Werginy w Grecji
Wejście do Grobowców Królewskich w Wielkim Kurhanie
Gwiazda z Werginy - znak na grobowcu Filipa II, dziś godło Macedonii Greckiej
  • Grobowiec II – największy z grobowców (rozmiary przybliżone: 9,5m x 5m x 4,5m), miejsce pochówku Filipa II. Został zamaskowany i dlatego go nie obrabowano. Do najcenniejszych zabytków znalezionych przez archeologów wewnątrz tego grobowca należały:
    • marmurowy sarkofag z larnaksem ze złota, kryjącym szczątki zmarłego,
    • złoty wieniec z żołędzi i liści dębowych (wykonany z ok. 70 dag 24-karatowego złota, spoczywający pierwotnie na urnie króla),
    • złoty goryt scytyjski (najprawdopodobniej trofeum wojenne),
    • pektorał ze złota,
    • żelazna zbroja ze złotymi taśmami na brzegach,
    • żelazny hełm z czubem, zdobnymi zapięciami pod brodą i głową Ateny na środku czoła,
    • statuetki z kości słoniowej przedstawiające m.in. Aleksandra Wielkiego i samego Filipa II,
    • mniejszy, złoty larnaks kryjący szczątki najmłodszej z żon Filipa II, Kleopatry.

Na sarkofagu, jak i na urnie, widniał znak gwiazdy - symbol królewskiego rodu, dziś godło Macedonii Greckiej. Sam grobowiec zdobiony jest fryzem przedstawiającym Filipa, Aleksandra i ich świtę podczas polowania na lwa, dzika i jelenia.

  • Grobowiec III - przypuszczalnie grób Aleksandra IV, syna Aleksandra Wielkiego, zamordowanego w dzieciństwie - nazywany z tego powodu również Grobowcem Księcia. Wśród znalezionych tu artefaktów na szczególną uwagę zasługuje płaskorzeźba z kości słoniowej z wizerunkiem Dionizosa z Panem i Ariadną.
  • Grobowiec IV - obrabowany w starożytności.

Grobowiec Macedoński[edytuj | edytuj kod]

Położony około 500 metrów od współczesnej wsi Grobowiec Macedoński podobnie jak Grobowce Królewskie znajduje się obecnie poniżej poziomu gruntu i osłonięty jest blaszanym dachem. Grobowiec składa się z pięciu przylegających do siebie grobów - w najokazalszym z nich prawdopodobnie spoczęła Eurydyka - matka Filipa II. Grobowiec ten ma formę świątyni z jońską kolumnadą. Wewnątrz znajduje się marmurowy tron z rzeźbionymi sfinksami po bokach.

Pałac Królewski[edytuj | edytuj kod]

Położone około 1 km od Werginy, w rejonie wsi Palatitsa (nazwę tę można przetłumaczyć z greckiego, jako "Pałacówka"), ruiny pałacu pochodzą najprawdopodobniej z III wieku p.n.e. Była to letnia rezydencja macedońskiego króla Antygona II Gonatasa. W czasach swojej świetności pałac był dwupoziomowym budynkiem o powierzchni 9250 m2, wymiary głównych zabudowań to 104,5m x 88,5m. Do naszych czasów zachowały się głównie fundamenty oraz fragmenty kolumn i kapiteli w miejscu dawnych propylei oraz podłogi z mozaikami.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ellingham Mark, Dubin Marc, Jansz Natania, Fisher John , Grecja. Półwysep, seria: "Praktyczny przewodnik", Wydawnictwo Pascal, Bielsko-Biała 2000, s. 451-453.
  • Faridis Konnos, Vergina, Wydawnictwo Rekos Ltd., Thessaloniki-Oreokastro 2006, s. 14, 32-33, 36-37, 47, 64 (wydanie polskie w tłum. Barbary Marii Hantel-Galatou), ISBN 960-358-236-0.
  • Rusin Wiesława, Grecja, seria: „Praktyczny Przewodnik”, Wydawnictwo Pascal, Bielsko-Biała 2007, s. 199-201, ISBN 978-83-7304-753-2.