Wiertarka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Schematyczny rysunek wiertarki

Wiertarka (dawniej także bormaszyna) – urządzenie do wiercenia, rozwiercania i pogłębiania okrągłych otworów za pomocą wiertła. Może być wykorzystywana również do innych celów, np. szlifowania przy wykorzystaniu odpowiednich akcesoriów.

Proste wiertarki ręczne (zwane świdrami) były używane już 4 tys. lat p.n.e. W średniowieczu używano wiertarek napędzanych siłą mięśni lub przez koła wodne.

Rodzaje[edytuj | edytuj kod]

  • wiertarka ręczna – przenośne urządzenie do wiercenia z napędem ręcznym (za pomocą korby – korba, z trzonem spiralnym – furkadło), elektrycznym lub pneumatycznym
  • wiertarka stołowa – niewielka obrabiarka ustawiana na stole warsztatowym
  • wiertarka kolumnowa – wiertarka, lub jej wrzeciono jest mocowana na kolumnie umożliwiającej pozycjonowanie wiertarki, jej przesuw w pionie oraz pionowy napęd. Stosowana w większych warsztatach oraz w przemyśle.
  • wiertarka udarowa – wiertarka, w której wiertło, oprócz ruchu obrotowego, wykonuje ruch posuwisto-zwrotny, uderzając o obrabiany materiał, stosowana do obróbki materiałów twardych i kruchych, głównie materiałów budowlanych
  • wiertarka rewolwerowa – z rewolwerową głowicą narzędziową
  • wiertarka wielowrzecionowa – z wieloma obracającymi się jednocześnie wrzecionami, można nią wiercić wiele otworów jednocześnie, głównie przemysłowa.
  • wiertarka współrzędnościowa – do wiercenia otworów o bardzo dokładnym położeniu

Budowa wiertarki elektrycznej[edytuj | edytuj kod]

Budowa ręcznej wiertarki elektrycznej:

  1. włącznik, regulator obrotów,
  2. przycisk,
  3. pokrętło ogranicznika regulacji obrotów,
  4. szczotki,
  5. wirnik z komutatorem,
  6. stojan silnika,
  7. wentylator,
  8. przekładnia zębata,
  9. uchwyt wiertła,
  10. przewód zasilający.

Poza powyższymi elementami w budowie wiertarek, znajdują się również często:

  • uchwyt dodatkowy (rękojeść boczna),
  • ogranicznik głębokości wiercenia,
  • przycisk blokady włącznika do pracy ciągłej,
  • uchwyt na klucz do uchwytu wiertarskiego,
  • „uszko” do zawieszania.

Drill Open with numbers.JPG

Wykorzystywanie wiertarki[edytuj | edytuj kod]

Wiertarka elektryczna jest wykorzystywana jako jednostka napędowa; z użyciem specjalnych przystawek jest popularnym elektronarzędziem. Poza wykorzystywaniem do wiercenia otworów w różnych materiałach za pomocą wierteł lub frezów, można ją wykorzystać również do:

  • szlifowania drewna, za pomocą tarczy gumowej z wymiennym papierem ściernym mocowanym na rzep bądź wkręt,
  • czyszczenia metalu, za pomocą nasadki drucianej mocowanej do uchwytu wiertarki,
  • wkręcania i wykręcania wkrętów i śrub, przy użyciu końcówek wkręcających (bitów) i uchwytu na takie końcówki,
  • pompowania wody i płynów, przy użyciu specjalnego przyrządu,
  • ostrzenia wierteł do metalu, stosując specjalną nasadkę,
  • frezowanie, za pomocą frezów i przyrządów.

Wiertarka umożliwia również, przy użyciu specjalnych nasadek wiercenie i wkręcanie w trudno dostępnych miejscach (nasadka kątowa lub wałek giętki), a także wiercenie w pionie (uchwyty stołowe, statywy i stojaki).

Wiertarki produkowane przez firmę CELMA Cieszyn w okresie PRL umożliwiały stosowanie dużej gamy nasadek ze względu na możliwość demontażu uchwytu wiertarskiego. Przykładowe nasadki: Szlifierka kątowa bądź nasadkę Wyrzynarka. Obecnie rozwiązania takie nie są praktykowane ze względu na obniżenie cen i dostępności elektronarzędzi z indywidualnym napędem, chociaż ogromna większość obecnie produkowanych wiertarek elektrycznych posiada mocowanie uchwytu przy pomocy gwintu UNF 1/2" oraz szyjkę wrzeciona o średnicy 43 mm pozwalające w wielu przypadkach na współpracę z takimi przystawkami.

Wiertarki udarowe mogą być wykorzystywane do wiercenia z udarem w cegle (pełnej), betonie, żelbetonie itp., jednakże wydajność typowych wiertarek udarowych jest obecnie zbyt niska w stosunku do potrzeb i prace te wykonuje się bardziej specjalizowanymi młotowietarkami o większej wydajności kucia.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło wiertarka w Wikisłowniku
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło bormaszyna w Wikisłowniku