Wojciech Waglewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wojciech Waglewski
W Waglewski.jpg
Wojciech Waglewski w klubie TFP – Częstochowa 2010
Imię i nazwisko Wojciech Waglewski
Pseudonim Wagiel
Data urodzenia 21 kwietnia 1953
Pochodzenie Polska Nowy Sącz
Instrument gitara
Gatunek rock, folk, jazz
Zawód muzyk, kompozytor, aranżer, producent
Powiązania Maciej Maleńczuk
Fisz
Emade
Zespół
Voo Voo, Morawski Waglewski Nowicki Hołdys, Osjan, Bemibem
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Wojciech Waglewski podczas 4. edycji festiwalu Bluesroads w Krakowie, gdzie występował z Bartoszem Łęczyckim, 2013

Wojciech Waglewski (ur. 21 kwietnia 1953 w Nowym Sączu[1]) – polski gitarzysta, kompozytor, aranżer i producent muzyczny. Członek Akademii Fonograficznej ZPAV oraz Polskiej Akademii Filmowej[2].

Ma żonę Grażynę, z którą ma dwóch synów, obecnie artystów hip-hopowych: Fisza (Bartosz, 1978) i Emade (Piotr, 1981). Syn Jerzego Waglewskiego.

Muzyczne początki[edytuj | edytuj kod]

Studiował socjologię. Początkowo grał w warszawskim klubie studenckim Alfa, skąd między innymi za namową Zbigniewa Hołdysa, trafił do klubu Medyk.

I tak trafiłem w 1969 r. do Fatum, na miejsce zwolnione przez Darka Kozakiewicza, który nie tylko dla mnie był wtedy gwiazdą, "polskim Hendrixem"... Ja także grałem z tą grupą hendrixowskie kompozycje, lecz mniej agresywnie niż Darek, claptonowską techniką...

— Wojciech Waglewski, Magazyn Muzyczny, Voo Voo – konkretne zamówienie

... a ich wspólne muzyczne korzenie sprawią że 26 lat później spotkają się z Darkiem Kozakiewiczem przy okazji nagrania płyty Tribute to Eric Clapton.

Na początku lat 70. Waglewski przez krótki okres współpracował z Michałem Urbaniakiem, współtworzył również zespoły Zen i Nirwana. Po okresie grania w klubach studenckich Waglewski z grupą muzyków o płynnym składzie eksperymentował z własnymi pomysłami kompozytorskimi w klimacie zbliżonymi do twórczości Mahavishnu Orchestra. Jednocześnie jako muzyk sesyjny brał udział w nagraniu wielu płyt. Muzyczną karierę przerwało wcielenie Waglewskiego w 1978 roku do wojska.

Osjan[edytuj | edytuj kod]

Kiedy poszedłem do wojska nagle zacząłem myśleć nad tym wszystkim co dotychczas robiłem, to był taki cios w głowę. Przypadkiem wtedy zaplątałem się w zespół Osjan i jak się okazało nie był to przypadek, ponieważ była to grupa, z którą najdłużej pracowałem i nauczyłem się w niej bardzo dużo. Wówczas zerwałem z kręgiem profesjonalnych muzyków i zacząłem się poruszać w zupełnie innym świecie, w obszarze innej muzyki. To był początek pewnego procesu, zacząłem nabierać pewności w tym co robiłem. (...) W Osjanie zostałem postawiony w takiej sytuacji, że po minimalnej ilości prób, znalazłem się sam na scenie i musiałem zagrać 10 minut solo bez nagłośnienia, tylko sama akustyczna gitara. Wtedy musiałem zagrać jakieś ważne opowiadanie, nie najszybciej czy najwolniej tylko coś o sobie.

— Wojciech Waglewski, Miesięcznik Non Stop 1986

Hołdys, I Ching i MWNH[edytuj | edytuj kod]

W latach 1982-1983 zachęcony przez Zbigniewa Hołdysa wziął udział w sesji I Ching, w ramach której Waglewski udzielał się nie tylko jako gitarzysta, ale również jako kompozytor (Milo), a nawet wokalista (Ja płonę z albumu I Ching, Czerwony deszcz z albumu Świnie).

Zbyszek zadecydował o tym, w sposób dosyć brutalny, za co mu jestem wdzięczny do końca życia, że wydobyłem z siebie głos. Było to moim marzeniem od dłuższego czasu i w chwili kiedy wreszcie wydobyłem ten głos miałem już formułę całego grania.

— Wojciech Waglewski, Miesięcznik Non Stop 1986

Współpraca Waglewski-Hołdys przebiegała na tyle harmonijnie, że po rozmowach w czasie wspólnie spędzonych wakacji muzycy postanowili powołać do życia nowy zespół. W ten sposób z sesji I Ching wyłoniła się w roku 1984 grupa Morawski Waglewski Nowicki Hołdys.

Voo Voo[edytuj | edytuj kod]

W roku 1985 w radio pojawiły się nagrania zapowiadane jako "Morawski Waglewski Nowicki Hołdys bez Hołdysa", które następnie zaczęto sygnować inicjałami lidera, Wojtka Waglewskiego. W ten sposób w mediach rozpoczął funkcjonowanie zespół Voo Voo, z którym Wojciech Waglewski złączył nierozerwalnie następne lata swojej działalności, będąc nie tylko jego założycielem, ale i liderem.

Kariera solowa[edytuj | edytuj kod]

Niezależnie od głównego nurtu swojej działalności z zespołem Voo Voo Waglewski kontynuował działalność solową. Poza dedykowaną żonie Grażynie osobistą płytą Gra-Żonie komponował muzykę teatralną i filmową, z czego część ukazała się na płytach (np. Jasne błękitne okna).

Współpraca z innymi artystami[edytuj | edytuj kod]

Koncert duetu Waglewski-Pospieszalski w Teatrze na Wyspie

Współpracował z takimi artystami jak Raz, Dwa, Trzy, Kazik, T.Love, Martyna Jakubowicz, Renata Przemyk, Lech Janerka, Edyta Bartosiewicz, Atrakcyjny Kazimierz, Justyna Steczkowska, Antonina Krzysztoń, Natalia Korczakowska, Kayah, Maria Peszek, Plateau czy AbradAb[3].

Specjalnością Wojtka Waglewskiego stały się duety. Występował m.in. z Tomaszem Stańko, Maciejem Maleńczukiem, Mateuszem Pospieszalskim, Maciejem Sobczakiem, Bartkiem "Borutą" Łęczyckim. W planach ma płytę z Leszkiem Możdżerem.

Od 2008 roku wraz synem Fiszem prowadzi audycję "Magiel Wagli" w Programie III Polskiego Radia.

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Zobacz więcej w artykule Voo Voo, w sekcji Dyskografia.
Information icon.svg Zobacz więcej w artykule Morawski Waglewski Nowicki Hołdys, w sekcji Dyskografia.

Albumy[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł Pozycja na liście Certyfikat ZPAV
POL
1991 Waglewski Gra-żonie
  • Data: 11 lutego 1991[4]
  • Wydawca: Polton
1998 Muzyka od środka (ścieżka dźwiękowa)
  • Data: 1 czerwca 1998[5]
  • Wydawca: Polstar
2002 Wagiel & Mateo - Koncert
(oraz Mateusz Pospieszalski)
  • Data: 20 lutego 2002[6]
  • Wydawca: Sony Music
2006 Jasne błękitne okna (ścieżka dźwiękowa)
  • Data: 4 grudnia 2006[7]
  • Wydawca: EMI Music Poland
2007 Koledzy (oraz Maciej Maleńczuk)
  • Data: 14 maja 2007[8]
  • Wydawca: Agora S.A.
96[9][a]
Muzyka filmowa
  • Data: 23 lipca 2007[11]
  • Wydawca: EMI Music Poland
32[12][b]
2008 Męska muzyka (oraz Fisz, Emade)
  • Data: 1 lutego 2008[13]
  • Wydawca: Agora S.A.
92[14][c]
  • platynowa płyta[10]
Męska muzyka. Koncert w Fabryce Trzciny
(oraz Fisz, Emade)
  • Data: 17 grudnia 2008
  • Wydawca: Agora S.A.
2010 Harmonia (oraz Ziemowit Kosmowski,
Marcin Gałażyn, Marjana Sadowska)
  • Data: 26 października 2010
  • Wydawca: Agora S.A.
2011 The Best and the Rest
  • Data: 27 stycznia 2011[15]
  • Wydawca: QM Music
14[16]
2013 Matka, Syn, Bóg (oraz Fisz, Emade)
  • Data: 25 października 2013[17]
  • Wydawca: Agora S.A.
"—" pozycja nie była notowana.

Single[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł Pozycja na liście Album
LP3
[19]
2008 Wojciech Waglewski, Fisz, Emade - "Męska muzyka"[20] 6 Męska muzyka
Wojciech Waglewski, Fisz, Emade - "Majty"[21] 18

Inne notowane utwory[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł Pozycja na liście Album
LP3
[19]
1991 Wojciech Waglewski - "To nic złego" 28 Waglewski Gra-żonie
1995 Martyna Jakubowicz - "I żeby ziemia zadrżała" (oraz Wojciech Waglewski) 44 Dziewczynka z pozytywką Edwarda
1998 Wojciech Waglewski - "I cóż, że żal" 35 Muzyka od środka
2003 Wojciech Waglewski - "Zmruż oczy" 13 Zmruż oczy (ścieżka dźwiękowa)
2007 Wojciech Waglewski, Maciej Maleńczuk - "Koledzy" 15 Koledzy
Wojciech Waglewski, Maciej Maleńczuk - "Biust" 7
2009 Karimski Club - "Marek Aureliusz" (oraz Wojciech Waglewski, Adam Nowak) 44 Herbert
2010 Wojciech Waglewski, Abradab, Maciej Maleńczuk - "Wszyscy muzycy to wojownicy" 2 Wszyscy muzycy to wojownicy
2012 Dorota Miśkiewicz - "W komórce" (oraz Wojciech Waglewski) 33 Ale
2013 Wojciech Waglewski, Fisz, Emade - "Ojciec" 1 Matka, Syn, Bóg

Inne[edytuj | edytuj kod]

Rok Wykonawca/Album Uwagi
1972 Andrzej i Eliza - Drzewo rodzinne[22]
  • gitara w utworze "Czerwone lata"
1980 Krystyna Prońko - 1980[23]
  • gitara
1982 Stanisław Wenglorz - Dziś dotarłem do rozstajnych dróg[24]
  • gitara
1989 Stanisław Soyka - Radioaktywny[25]
  • gitara w utworze "Monolog pajaca"
1991 Maryla Rodowicz - Absolutnie nic[26]
  • gitara w utworze "To już było"
Kazik - Spalam się[27]
  • gitara
Martyna Jakubowicz - Patchwork[28]
  • gitara, mandolina
1992 Martyna Jakubowicz - Kołysz mnie[29]
  • gitara
Atrakcyjny Kazimierz i Cyganie - Prawdziwa miłość[30]
  • gitara elektryczna, gitara kaustyczna
1994 Renata Przemyk - Tylko kobieta[31]
  • gitara w utworach "Ten taniec", "Ostatni z zielonych"
Raz, Dwa, Trzy - Cztery[32]
  • gitara akustyczna, produkcja muzyczna
1995 Dżem - List do R. na 12 głosów[33]
  • śpiew i gitara w utworach "Kiepska gra (akustycznie)", "Kim jestem - jestem sobie"
1996 Homo Twist - Homo Twist[34]
  • gitara w utworach "Petarda", "Ten Years After", "Syf", "Nikt z nikąd"
1997 Graal - Darmozjad
  • muzyka w utworze "Latający chłopiec"
1999 Graal - Truskafki
  • muzyka w utworze "Latający chłopiec"
2001 Fisz - Na wylot[35]
  • gitara w utworach "Rozmyty", "Tajemnica", "Dworzec"
Nick Cave i przyjaciele - W moich ramionach
  • śpiew i gitara w utworze "Krwawa prawa dłoń"
Jak Wolność To Wolność - Honorowi dawcy krwi[36]
  • produkcja muzyczna
2002 Justyna Steczkowska - Alkimja
  • quikka
Pan Yapa - Pan Yapa i magiczna załoga
  • gitara w utworach "Magiczna załoga", "Urodziny małego czarodzieja", "Smoczy twist", "Dwa utopce"
  • cuica w utworze "Mambo Bazyliszek"
WhiteHouse - Kodex[37]
  • gitara w utworze "Na sznurowadle"
2003 Dzieci z Brodą - Halo Halo Dzieci Europy
  • gitara
2004 Dzieci z Brodą - Czuwaj Wiaro!
  • gitara
2005 Martyna Jakubowicz - Tylko Dylan
  • wokal, gitara
Maria Peszek - Miasto mania
  • współprodukcja, gitara, muzyka
2007 Zespół Reprezentacyjny - Kumple to grunt
  • śpiew w utworze "Król"
Lidia Pospieszalska - Inaije[38]
  • słowa utworu "Inaije"
2009 Karimski Club - Herbert
  • śpiew w utworach "Marek Aureliusz", "Lustro", "Przesłanie"
  • gitara w utworach "Uderzam w deskę", "Powrót do rodzinnego miasta"
2011 Plateau - Projekt Grechuta[39]
  • śpiew w utworze "Gdziekolwiek"
  • gitara w utworach "Niepewność", "Magia obłoków"
2012 Projekt NOD - Warsoul Experience[40]
  • śpiew w utworze "Ja spadam"

Kompilacje różnych wykonawców[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł Utwór
1984 I Ching
  • "Miss Propagandiss"
  • "Dyktator"
  • "Nie będzie nas"
  • "Ja płonę"
  • "Wojna chudych z grubymi"
  • "Gazeta"
  • "Różne rozmowy z życiem"
  • "Super Ego"
  • "Milo"
  • "Kołysanka dla misiaków"
1995 Tribute to Eric Clapton
  • "Wielka słabość"
  • "Crossroads"
  • "Ain't That Loving You"
  • "Wrapping Paper"
  • "After Midnight"
  • "Blues 4 rano"
  • "Travelling East"
  • "To nic złego"
2001 Wśród nocnej ciszy...
  • "Hopsa bratkowie"
  • "Przybieżeli do Betlejem pasterze!"
2004 ...jak zwyciężać mamy. Artyści polscy w hołdzie Mazurkowi Dąbrowskiego
2005 Honor jest wasz Solidarni
  • "Nasza Europa"
2008 Hey Jimi – Polskie gitary grają Hendrixa
  • "The Wind Cries Mary"

Kompozytor[edytuj | edytuj kod]

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Rok Kategoria/Tytułem Nagroda Uwagi
1994 "Najlepszy kompozytor" Fryderyk Laur[41]
1995 "Muzyka" Paszport Polityki Laur
"Producent / realizator roku" Fryderyk Nominacja[42]
"Kompozytor roku" Nominacja[42]
1998 "Producent muzyczny roku" Nominacja[43]
"Kompozytor roku" Nominacja[43]
"Album roku - muzyka alternatywna" (Muzyka od środka) Nominacja[43]
2001 "Kompozytor Roku" Nominacja[44]
2005 "Fenomen" za rok 2004 Fenomeny Przekroju Laur[45]
2006 "Produkcja Muzyczna Roku" Fryderyk Laur[46]
"Kompozytor Roku" Nominacja[46]
2007 Całokształt twórczości Nagroda Muzyczna Programu Trzeciego – "Mateusz" Nominacja
2008 "Kompozytor Roku" Fryderyk Laur[47]
"Autor Roku" Nominacja[47]
"Album Roku Pop" (Koledzy) Nominacja[47]
"Wokalista Roku" Nominacja[47]
"Videoklip Roku" ("Koledzy") Nominacja[47]
2009 Konkurs Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych Super Lodołamacz Laur[48]
"Kompozytor Roku" Fryderyk Laur[49]
"Autor Roku" Nominacja[49]
"Album Roku - Muzyka Alternatywna" (Męska muzyka) Nominacja[49]
2011 "Kompozytor Roku" Nominacja[50]
"Autor Roku" Nominacja[50]
"Album Roku Folk/Muzyka Świata" (Harmonia) Nominacja[50]

Uwagi

  1. Zestawienie miesięczne za czerwiec 2010. Lista bestsellerów przygotowywana na podstawie danych pochodzących z firm fonograficznych, opracowana przez ZPAV.
  2. Zestawienie miesięczne za lipiec 2007. Lista bestsellerów przygotowywana na podstawie danych pochodzących z firm fonograficznych, opracowana przez ZPAV.
  3. Zestawienie miesięczne za kwiecień 2009. Lista bestsellerów przygotowywana na podstawie danych pochodzących z firm fonograficznych, opracowana przez ZPAV.

Przypisy

  1. Leszek Gnoiński, Jan Skaradziński: Encyklopedia Polskiego Rocka. Warszawa: Świat Książki, 1997, str. 456. ISBN 83-7129-570-7
  2. ZPAV: Akademia Fonograficzna (Sekcja Muzyki Rozrywkowej) (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2010-10-03].
  3. Abradab na projekcie z Waglewskim i Maleńczukiem (pol.). www.hip-hop.pl. [dostęp 2012-10-21].
  4. Wojciech Waglewski - "Waglewski Gra-żonie" (pol.). muzyka.wp.pl. [dostęp 2012-10-21].
  5. Wojciech Waglewski - "Muzyka od środka" (pol.). muzyka.wp.pl. [dostęp 2012-10-21].
  6. Wojciech Waglewski, Mateusz Pospieszalski - Wagiel & Mateo - Koncert (pol.). muzyka.wp.pl. [dostęp 2012-10-21].
  7. Płyta Jasne Błękitne Okna - Ścieżka Dźwiękowa (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2012-10-21].
  8. Płyta Koledzy - Maciej Maleńczuk, Wojciech Waglewski (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2012-10-21].
  9. TOP 100 - Zestawienie miesięczne za czerwiec 2010 (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2011-09-06].
  10. 10,0 10,1 Listy bestsellerów, wyróżnienia – Platynowe CD (pol.). Związek Producentów Audio-Video. [dostęp 2010-11-23].
  11. Płyta Muzyka filmowa (3CD) - Wojciech Waglewski (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2012-10-21].
  12. TOP 100 - Zestawienie miesięczne za lipiec 2007 (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2011-09-06].
  13. Płyta Męska muzyka - Waglewski Fisz Emade (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2012-10-21].
  14. 100 najlepiej sprzedających się płyt w Polsce (pol.). www.cgm.pl. [dostęp 2013-12-01].
  15. Płyta The Best and The Rest - Wojciech Waglewski (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2012-10-21].
  16. OLiS - sprzedaż w okresie 21.02.2011 - 27.02.2011 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2012-10-21].
  17. Waglewski, Fisz, Emade "Ojciec" (pol.). www.polskieradio.pl. [dostęp 2013-10-30].
  18. ZPAV: złote płyty (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2014-03-16].
  19. 19,0 19,1 LP3 - Statystyki dla wykonawcy Wojciech Waglewski (pol.). www.lp3.pl. [dostęp 2012-10-21].
    LP3 - Statystyki dla wykonawcy Dorota Miśkiewicz & Wojciech Waglewski (pol.). www.lp3.pl. [dostęp 2012-10-21].
    LP3 - Statystyki dla wykonawcy Maleńczuk & Waglewski (pol.). www.lp3.pl. [dostęp 2012-10-21].
    LP3 - Statystyki dla wykonawcy Waglewski, Fisz, Emade (pol.). www.lp3.pl. [dostęp 2012-10-21].
    LP3 - Statystyki dla wykonawcy Waglewski, Abradab, Maleńczuk (pol.). www.lp3.pl. [dostęp 2012-10-21].
    LP3 - Statystyki dla wykonawcy Martyna Jakubowicz & Wojciech Waglewski (pol.). www.lp3.pl. [dostęp 2012-10-21].
    LP3 - Statystyki dla wykonawcy Karimski Club feat. Wojciech Waglewski i Adam Nowak (pol.). www.lp3.pl. [dostęp 2012-10-21].
  20. Waglewski, Fisz, Emade – Męska Muzyka (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2012-10-21].
  21. Waglewski, Fisz, Emade – Majty (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2012-10-21].
  22. Andrzej I Eliza – Drzewo Rodzinne (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2012-10-21].
  23. Krystyna Prońko – 1980 (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2012-10-21].
  24. Stanisław Wenglorz – Dziś Dotarłem Do Rozstajnych Dróg (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2012-10-21].
  25. Stanisław Sojka – Radioaktywny (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2012-10-21].
  26. Maryla Rodowicz – Absolutnie Nic (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2012-10-21].
  27. Kazik - Spalam się (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2012-10-21].
  28. Martyna Jakubowicz - Patchwork (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2012-10-21].
  29. Martyna Jakubowicz - Kołysz mnie (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2012-10-21].
  30. Atrakcyjny Kazimierz I Cyganie – Prawdziwa Miłość (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2012-10-21].
  31. Renata Przemyk - Tylko kobieta (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2012-10-21].
  32. Raz, Dwa, Trzy – Cztery (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2012-10-21].
  33. Dżem - List do R. na 12 głosów, vol.2 (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2009-10-28].
  34. Homo Twist – Homo Twist (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2012-10-21].
  35. Fisz – Na Wylot (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2012-10-21].
  36. Jak Wolność To Wolność – Honorowi Dawcy Krwi (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2012-10-21].
  37. Magiera & L.A. – Kodex (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2012-10-21].
  38. Lidia Pospieszalska – Inaije (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2012-10-21].
  39. Projekt Grechuta - Plateau (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2012-10-21].
  40. Projekt NOD – Warsoul Experience (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2012-10-21].
  41. Fryderyki 1994: nominowani i laureaci (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2012-10-21].
  42. 42,0 42,1 Fryderyki 1995: nominowani i laureaci (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2012-10-21].
  43. 43,0 43,1 43,2 Fryderyki 1998: nominowani i laureaci (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2012-10-21].
  44. Fryderyki 2001: nominowani i laureaci (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2012-10-21].
  45. Fenomeny Przekroju za rok 2004 rozdane (pol.). pl.wikinews.org. [dostęp 2013-02-27].
  46. 46,0 46,1 Fryderyki 2006: nominowani i laureaci (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2012-10-21].
  47. 47,0 47,1 47,2 47,3 47,4 Fryderyki 2008: nominowani i laureaci (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2012-10-21].
  48. "Pracodawcy wrażliwi społecznie nagrodzeni w konkursie Lodołamacze 2009" (pol.). Dziennik Polski, 12 maja 2009. [dostęp 12 maja 2009].
  49. 49,0 49,1 49,2 Fryderyki 2009: nominowani i laureaci (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2012-10-21].
  50. 50,0 50,1 50,2 Fryderyki 2011: nominowani i laureaci (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2012-10-21].