Stadion Narodowy w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Stadion Narodowy
Stadion Narodowy w Warszawie 20120122.jpg
Stadion Narodowy w Warszawie
Stadion Narodowy w Warszawie
Państwo  Polska
Adres al. Zieleniecka 1[1]
Lata budowy 2008–2011
Data otwarcia 29 stycznia 2012
Koszt budowy 1 569 370 000 PLN[2]
Właściciel Skarb Państwa
(NCS Sp. z o.o.)
Klub Reprezentacja Polski
Inauguracja 11 lutego 2012
Wisła Kraków - Legia Warszawa
Pojemność 58 145 miejsc
(wszystkie siedzące)
Wymiary boiska 105 m x 68 m
Nawierzchnia trawiasta
Położenie na mapie Warszawy
Warszawa outline with districts v4.svg
"Stadion Narodowy"
Stadion Narodowy
52°14′22″N 21°02′44″E / 52.23944, 21.04556Na mapach: 52°14′22″N 21°02′44″E / 52.23944, 21.04556
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
Stadion Narodowy w Warszawie

Stadion Narodowy[3] – stadion piłkarski na Kamionku w Warszawie, powstały na turniej Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA Euro 2012. Stadion Narodowy powstał w niecce byłego Stadionu Dziesięciolecia. Stadion posiada 4 kategorię w klasyfikacji UEFA (najwyższą), znajduje się na nim ponad 58 tysięcy miejsc dla kibiców[4].

Spis treści

[edytuj] Wstęp

Stadion Narodowy został zaprojektowany przez Konsorcjum JSK Architekci sp. z o.o., Gerkan, Marg und Partner International GmbH we współpracy z Schlaich Bergermann & Partner odpowiedzialnych za wykonawstwo inżynieryjne. Za przygotowanie instrumentów zarządzania kompleksem sportowo-biznesowym, odpowiada Narodowe Centrum Sportu, spółka Skarbu Państwa, powołana przez Ministra Sportu i Turystyki[4].

W czasie trwania UEFA Euro 2012 na Stadionie Narodowym zostaną rozegrane trzy spotkania grupowe (w tym mecz otwarcia wraz z oficjalną ceremonią) oraz jeden ćwierćfinał i jeden półfinał[4].

Zakończenie budowy stadionu nastąpiło pod koniec listopada 2011[5]. W dniu 30 listopada 2011 prezes NCS Rafał Kapler zgłosił do Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosek o pozwolenie na użytkowanie obiektu. Po otrzymaniu pozytywnej decyzji zostanie ogłoszona data oficjalnego otwarcia areny. 11 lutego 2012 na tym obiekcie rozegrany zostanie mecz o Superpuchar Polski w piłce nożnej pomiędzy Legią Warszawa a Wisłą Kraków. 29 lutego, reprezentacja Polski w piłce nożnej rozegra na 100 dni przed EURO 2012 spotkanie z reprezentacją Portugalii. 8 czerwca 2012 nasza reprezentacja zmierzy się na otwarcie Euro 2012 z Grecją.

[edytuj] Historia

Widok z ulicy Czerniakowskiej na plac budowy Stadionu Narodowego (27 grudnia 2009)
Widok z lewego brzegu podczas powodzi (22 maja 2010)

Idea budowy nowego stadionu narodowego w Warszawie pojawiła się w połowie lat 90. XX wieku, a od samego początku główną kwestią sporną pozostawała jego lokalizacja. Jedna z koncepcji zakładała zlokalizowanie go na należących do Skarbu Państwa (pod zarządem Centralnego Ośrodka Sportu) terenach Stadionu Dziesięciolecia. Kolejne przedstawiały natomiast plany budowy w różnych częściach stolicy. Najsłynniejszą z nich był pomysł zrodzony na przełomie 1999 i 2000, forsowany przez ówczesnego rzecznika PZPN Jarosława Kołakowskiego stanowiący, że nowy obiekt zostanie ulokowany na Białołęce i będzie nosił nazwę Stadion Polska, wzorowaną na nazwie Stade de France. Inne z koncepcji zakładały budowę na Służewcu, na Łuku Siekierkowskim, w Wawrze i w Wesołej[6][7]. Przez ponad dekadę obiekt pozostawał jedynie w sferze koncepcyjnej, jednak wybór Polski na współgospodarza piłkarskich Mistrzostw Europy'2012 znacząco przyspieszył tempo działania.

26 kwietnia 2007 Prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz podpisała decyzję w sprawie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie obiektu sportowego planowanego na terenie Stadionu Dziesięciolecia w Warszawie, a 14 września 2007 minister sportu Elżbieta Jakubiak poinformowała, że zostanie on wybudowany na błoniach Stadionu Dziesięciolecia. 4 października 2007 minister Jakubiak powołała Narodowe Centrum Sportu Sp. z o.o., którego zadaniem będzie budowa stadionu w Warszawie. 29 listopada 2007 nowy minister sportu Mirosław Drzewiecki podczas konferencji prasowej na Torwarze poinformował, że warszawska firma projektowa JSK Architekci Sp. z o.o. zaprojektuje Stadion Narodowy w Warszawie. 17 grudnia 2007 zatwierdził on jednak koncepcję budowy obiektu w niecce Stadionu Dziesięciolecia.

1 lutego 2008 Konsorcjum JSK Architekci Sp. z o.o., gmp – von Gerkan, Marg und Partner Architekten i sbp – Schleich Bergermann und Partner przedstawiło projekt koncepcyjny (wizualizację i makietę) nowego stadionu w tym miejscu[8]. Pierwsze roboty budowlane rozpoczęły się 15 maja 2008 od próbnego palowania (126 betonowymi palami) niecki, skarpy trybun i korony starego obiektu[9]. 18 czerwca 2008 Narodowe Centrum Sportu Sp. z o.o. złożyło u wojewody mazowieckiego projekt budowlany i dokumenty wymagane do wydania pozwolenia na budowę[10][11]. Pozytywną decyzję wojewoda Jacek Kozłowski wydał już 22 lipca 2008[12], czyli po zaledwie 34 dniach[13]. 26 września 2008 r. została podpisana umowę z firmą Pol-Aqua S.A. na realizację pierwszego etapu inwestycji, czyli palowania oraz rozbiórki części korony. 7 października 2008 r. wystartowała budowa stadionu.

Na placu budowy, w pobliżu siedziby Narodowego Centrum Sportu zainstalowano kamerę, dzięki której od 31 października 2008 na bieżąco można było śledzić postęp budowy. Od rozpoczęcia drugiego etapu budowy, tj. 29 czerwca 2009, proces ten można obserwować także przy użyciu drugiej kamery, zainstalowanej na wieżowcu przy Rondzie Waszyngtona. Obraz z kamer jest dostępny na oficjalnych stronach internetowych stadionu i spółki PL.2012. 26 sierpnia 2010 Narodowe Centrum Sportu umożliwiło wszystkim zainteresowanym podgląd na żywo budowy Stadionu Narodowego w Warszawie, przy użyciu nowej kamery. Pozwala ona na podgląd niecki Stadionu w czasie rzeczywistym, 24 godziny na dobę.

[edytuj] Konstrukcja

Wykonawcą Stadionu Narodowego jest konsorcjum Alpine-PBG A oraz Hydrobudowa Polska SA. Umowa została sporządzona w trzech egzemplarzach i liczy 250 stron (w tym załączniki aż 60). Kubatura stadionu to ponad milion metrów sześciennych. Samej mieszanki betonowej zostanie ułożone 150 tys. ton. Na budowie będzie pracowało około 1200 osób[14].

[edytuj] Umiejscowienie w niecce Stadionu Dziesięciolecia

Makieta Stadionu Narodowego

Nowy stadion jest posadowiony na istniejących wałach ziemnych Stadionu Dziesięciolecia, na których znajdują się schody prowadzące na promenadę stadionu[15].

Wiedząc, iż Stadion Dziesięciolecia był budowany z gruzu lewobrzeżnej Warszawy, a także znajdował się w starorzeczu Wisły, architekci niemiecko-polskiego Konsorcjum JSK Architekci, zlecili zbadanie podłoża za pomocą próbnego palowania. Ich obawy o to, że teren może być nie wystarczająco wytrzymały, a w wałach ziemnych mogą znajdować się niewypały czy ludzkie zwłoki, nie sprawdziły się[15].

W porównaniu do Stadionu Dziesięciolecia, boisko nowej areny znajdzie się około ośmiu metrów wyżej. Pod nim zaprojektowano dwupoziomowy parking podziemny na ok. 1800 samochodów. Dojazd do parkingów mają zapewnić istniejące już tunele w wałach ziemnych Stadionu Dziesięciolecia, ale także nowe, przebite w trakcie budowy Stadionu Narodowego[15][16]. Ma być on największym stadionem w Polsce.

[edytuj] Fasada

Próbki siatki na elewacje Stadionu

Fasada obiektu nawiązuje do polskich barw narodowych, przypominając falującą biało-czerwoną flagę. Fasada z lakierowanej siatki kryje właściwą ścianę zewnętrzną z żelbetu. Ażurowa fasada pozwala na naturalną wentylację pomieszczeń pod trybunami i dostęp do nich światła dziennego.

Elewacje są rozpięte na potężnej konstrukcji z rur, które zostały wyprodukowane we Włoszech. Ta konstrukcja jest całkowicie niezależna od żelbetowej konstrukcji trybun i nosi dach nad stadionem. Dzięki oderwaniu elewacji od trybun projektanci mogli swobodnie projektować przestrzeń pod trybunami.

[edytuj] Trybuny

Stadion Narodowy, zaprojektowany przez niemiecko-polskie Konsorcjum JSK Architekci, gmp – von Gerkan, Marg und Partner i sbp – Schleich Bergermann und Partner, posiada dwa pierścienie trybun – dolny i górny, na których znajduję się 57 tysięcy miejsc siedzących. Pozostałe miejsca siedzące znajdują się na konstrukcyjnym rozdzieleniu pierścieni. Dostawcą siedzisk jest polska marka Forum Seating należąca do krośnieńskiej Grupy Nowy Styl[17]. Na trybunach znajduję się około 900 miejsc dla mediów, ponad 4600 tzw. miejsc "premium", przeznaczonych dla gości specjalnych, 106 miejsc dla osób niepełnosprawnych, a także ponad 800 miejsc w lożach VIP.

Pod trybunami znajdują się nie tylko szatnie i pomieszczenia dla ekip, ale również sale konferencyjne i powierzchnie użytkowe o łącznej powierzchni 130 tys. metrów kwadratowych. Jak powiedział minister sportu Mirosław Drzewiecki[potrzebne źródło] stadion powinien stać się w przyszłości Domem Sportu, z muzeum, klubem kibica i siedzibami polskich związków sportowych.

Budowla posiada osiem kondygnacji o zróżnicowanej wysokości. Najwyższy punkt, na poziomie trybun, znajduję się 41 m nad poziomem murawy byłego Stadionu Dziesięciolecia, natomiast najwyższy punkt konstrukcji stalowej dachu – 70 metrów. Dach osłania nie tylko trybuny, ale również boisko[18].

[edytuj] Zadaszenie

Dach zamykany wykonany jest z materiału PVC, odpornego na działania czynników atmosferycznych i gniecenie. Proces otwierania lub zamykania dachu wynosi około 20 minut. Napędy dla dachu służą naciąganiu materiału w przypadku jego zamykania, lub zwijaniu w przypadku jego otwierania.

[edytuj] Ułatwienia dla osób niepełnosprawnych

Na stadionie powstanie pięćdziesiąt specjalnych miejsc dla niewidomych i ich opiekunów. Znajdować się one będą w sektorach wśród pełnosprawnych kibiców. Każdy niewidomy wchodzący na stadion dostanie również zestaw słuchawkowy, dzięki któremu będzie mógł słuchać specjalnie stworzonej dla niewidomych, relacji meczu[19].

Tablica informacyjna
Panorama budowy – stan z 25 listopada 2008
Fotografia lotnicza budowy – stan z 14 lipca 2009 r.
Widok z Mostu Poniatowskiego na budowę stadionu
Uruchomienie zewnętrznego oświetlenia korony stadionu 27 sierpnia 2011 r.

[edytuj] Budowa

Pierwszy etap robót obejmował zburzenie betonowych konstrukcji trybun Stadionu X-lecia, przeprowadzenie prac ziemnych które doprowadziły nieckę do wymaganego kształtu, wbicie ok. 7 tysięcy prefabrykowanych betonowych pali, wykonanie ok. 6,7 tysiąca kolumn żwirowych i betonowych oraz wykonanie ok. 900 sztuk pali wielkośrednicowych które obecnie stanowią fundamenty stadionu. Ten etap miał w założeniu trwać nie dłużej niż 200 dni[20].

9 marca 2009 r. zakończono wbijanie pali, a 9 kwietnia 2009 r. otworzono koperty z ofertami firm chcących realizować II etap budowy stadionu. Najlepszą ofertę złożyło niemiecko-austriacko-polskie konsorcjum firm – Alpine Bau Deutschland AG, Alpine Bau GmbH i Alpine Construction Polska Sp. z o.o., Hydrobudowa Polska SA i PBG SA opiewającą na kwotę 1 252 755 008,64 zł netto[21]. Według harmonogramu drugi etap budowy miał trwać pomiędzy majem 2009, a majem 2011.

8 maja 2009 r. pojawiły się na placu budowy pierwsze maszyny wykonawcy, jednak dopiero pod koniec czerwca prace nabrały rozmachu. Rozpoczęto ustawienia żurawi budowlanych. Łącznie ustawiono 19 dźwigów które będą wykorzystywane w trakcie budowy.

Na tym etapie prac rozpoczęto ustawianie szalunków a następnie betonowanie pierwszych trzech kondygnacji stadionu. Zatrudnienie na placu budowy przekroczyło 1000 osób[22]. Jedną z nowości w trakcie prac budowlanych jest wykorzystanie stropów bąbelkowych, nowoczesnej technologii polegającej na wykorzystaniu przerobionych odpadów z tworzyw sztucznych na kształt pustych baniek i umieszczeniu ich wewnątrz płyty betonowej. Dzięki takiej technologii można zaoszczędzić duże ilości betonu w środkowej warstwie płyty żelbetowej.

Pod koniec września zaczęto budowę pierwszych elementów które były widoczne z zewnątrz stadionu. Przy budowie klatek schodowych zastosowano deskowania ślizgowe, dzięki czemu pierwszą z nich o wysokości 35 metrów, wykonano w ciągu zaledwie 14 dni[22] czyli ze średnią prędkością 2 do 3 metry na dobę. W ten sposób planowane jest wykonanie 10 z 19 klatek schodowych.

Na przełomie września i października generalny wykonawca stadionu w porozumieniu z Narodowym Centrum Sportu dokonał zmian w harmonogramie budowy. Miało to przynieść efekt w postaci sprawniejszego zbudowania konstrukcji żelbetowych do poziomu 0 (poziomy w których znajdować się będą podziemne parkingi), które miały zostać ukończone 9 stycznia 2010[23].

7 października 2009 r. dokonano uroczystego wmurowania kamienia węgielnego. W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele władz administracji państwowej, władz samorządowych województwa mazowieckiego oraz licznie zgromadzeni goście a także przedstawiciele głównych religii i związków wyznaniowych w Polsce[24].

Pod koniec stycznia do Warszawy dotarł pierwszy element pierścienia dachu[25]. Element ten był jednym z 72, które weszły w skład konstrukcji stalowej dachu. Każdy z tych elementów waży około 48 ton i jest wysoki na 12,5 metra.

Na początku lipca 2010 r. ukończono prace związane z budową pierścienia ściskanego stanowiącego główny element konstrukcji wspierającej dach stadionu[26]. W następnym etapie prac zamontowano 60 metrowe odciągi, które były transportowane na plac budowy w dwóch częściach i łączone były na miejscu budowy. Odciągi, wraz z już istniejącymi słupami oraz łączącymi je zastrzałami stanowią całość konstrukcji utrzymującej dach oraz cztery telebimy[27] które zostaną zawieszone centralnie nad środkiem boiska.

13 sierpnia 2010 r. poinformowano o zakończeniu montażu wszystkich 2100 prefabrykatów, stanowiących trybuny dla przyszłych 58 tysięcy 145 widzów[28]. 24 sierpnia zakończono wszystkie roboty betoniarskie.

16 grudnia 2010 r. w siedzibie Narodowego Centrum Sportu odbyła się konferencja prasowa poświęcona tzw. operacji big lift na stadionie. Podczas konferencji omówiono zasady big lift, jednej z najbardziej zaawansowanych technologicznie operacji na świecie i pierwszego takiego przedsięwzięcia na skalę europejską.

Proces ten rozpoczął się od starannego zabezpieczenia lin w miejscach gdzie opierają się o trybuny. Po ich ułożeniu, na służących zabezpieczeniu trybun specjalnych podestach, zostały połączone z iglicą. Operacja ta przebiegła sekwencyjnie. Równocześnie do operacji podnoszenia iglicy, przy użyciu 72 siłowników hydraulicznych naciągane były liny. Kiedy iglica była już widoczna w całości, na poziomie boiska (poziom -2) zostały do niej podłączone kolejne liny (dolne). Liny te zostały przymocowane do iglicy i rozpoczął się proces ich naprężania i podnoszenia do góry.

4 stycznia 2011 zakończono prace montażowe konstrukcji dachu stadionu. Z tej okazji w obecności premiera Donalda Tuska i prezydent stolicy Hanny Gronkiewicz-Waltz odbyła się uroczystość zawieszenia symbolicznej wiechy[29].

27 sierpnia 2011 uruchomiono zewnętrzne oświetlenie korony stadionu.

[edytuj] Śmiertelne wypadki podczas budowy

1 grudnia 2009 r. zginęło dwóch pracowników, którzy pracowali przy instalacji oświetlenia i byli przenoszeni przez dźwig w specjalnej klatce, która urwała się. Mężczyźni spadli z wysokości 18 metrów. Jeden z nich zginął na miejscu, drugi kilka godzin później zmarł w szpitalu[30]. 9 maja 2011 podczas budowy zginęła trzecia osoba – mężczyzna w wieku około 30 lat spadł z rusztowania[31].

[edytuj] Rzeźba "Sztafeta"

Rzeźba po renowacji
Information icon.svg Osobny artykuł: Sztafeta (rzeźba).

Rzeźba została wykonana przez Adama Romana i została odsłonięta 22 lipca 1955 na Stadionie Dziesięciolecia. Rzeźba przedstawia trzech mężczyzn w biegu podczas przekazywania pałeczki.

W trakcie użytkowania stadionu, rzeźba przez lata zniszczała. Wraz z podjęciem decyzji o budowie nowego Stadionu Narodowego, podjęto decyzję o zachowaniu historycznych zabytków Stadionu Dziesięciolecia i wkomponowaniu ich w przyszły stadion. Obok takich elementów jak tablica z orłem z trybuny honorowej czy tablica pamiątkowa poświęcona Ryszardowi Siwcowi, znalazła się także rzeźba. W 2008 pomnik został poddany gruntownej renowacji. Trwała ona miesiąc a jej koszt wyniósł 50 tys. zł[32]. Brakuje jednak pieniędzy na odlanie rzeźby z brązu, a inicjatywa środowisk artystycznych, które wsparły tę koncepcję do tej pory nie przyniosła rezultatu[33].

[edytuj] Najważniejsze wydarzenia

  • Widowisko świateł - Uroczystość przygotowana na otwarcie Stadionu Narodowego[34]
  • Zawody Red Bull X-Fighters miały się odbyć 6 sierpnia, ale zostały odwołane[35].
  • Sylwester 2011/2012 - został odwołany z powodu 10 miesięcznego opóźnienia w budowie (oddanie luty 2012)[36]
  • Oficjalny Trophy Tour UEFA EURO 2012[37]
  • 29 lutego 2012, reprezentacja Polski w piłce nożnej rozegra na 100 dni przed EURO 2012 spotkanie z reprezentacją Portugalii.
  • 15 lipca 2012, dwa tygodnie po zakończeniu UEFA Euro 2012, stadion będzie gościł VII SuperFinał mistrzostw PLFA Polsko - Amerykańskiej ligi footballu znanej szerzej jako "Polish Bowl".[38]

[edytuj] Puchar Polski

Od 2012 roku Stadion Narodowy będzie gospodarzem Finału Superpucharu Polski. Pierwszy mecz odbędzie się 11 lutego 2012 pomiędzy Wisłą Kraków a Legią Warszawa .

[edytuj] Kalendarium meczy podczas turnieju Euro 2012

Stadion ma być jedną z aren piłkarskich Mistrzostw Europy 2012. W czasie trwania tej imprezy na Stadionie Narodowym mają zostać rozegrane 3 spotkania grupowe, w tym mecz otwarcia Polska – Grecja wraz z oficjalną ceremonią[39], a także 1 ćwierćfinał i 1 półfinał.

Information icon.svg Osobny artykuł: Lista meczów reprezentacji Polski w piłce nożnej.
Nr Rodzaj rozgrywek Data spotkania Drużyny Frekwencja Wynik meczu Strzelcy bramek
1 ME 2012 Faza grupowa 8 czerwca 2012, 18:00 Polska – Grecja
2 ME 2012 Faza grupowa 12 czerwca 2012, 20:45 Polska – Rosja
3 ME 2012 Faza grupowa 16 czerwca 2012, 20:45 Grecja – Rosja
4 ME 2012 – ćwierćfinał 21 czerwca 2012, 20:45 drużyny 1A / 2B
5 ME 2012 – półfinał 28 czerwca 2012, 20:45 drużyny 1B/2A / 1D/2C

[edytuj] Dojazd

Próba przed inauguracją oświetlenia. Widok od strony al. Zielenieckiej

[edytuj] Kolej

Stadion jest zlokalizowany nieopodal dworca kolejowego Warszawa Stadion, skąd można dojechać pociągami SKM: S1 lub S2, do centrum miasta. Dojazd ze Śródmieścia trwa 5 minut, w szczycie pociągi kursują co 4 minuty. W ciągu godziny można dowieźć koleją nawet 26 tysięcy kibiców. Jest to tylko jeden z istniejących (oraz planowanych) środków transportu.

[edytuj] Metro

W październiku 2013 obok stadionu zakończona zostanie budowa stacji metra Stadion. Termin oddania jej pasażerom nie jest jeszcze znany.

[edytuj] Autobusy i Tramwaje

Wokół stadionu znajduje się kilkanaście przystanków tramwajowych i autobusowych. Najwygodniej do centrum można dojechać korzystając z zespołu przystankowego Rondo Waszyngtona.

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Literatura

  • Joanna Warsza (red.) Stadion X. Miejsce, którego nie było. Wyd. Korporacja Ha!Art, 2008 ISBN 978-83-61407-84-3

Przypisy

  1. ↑ Warszawa na UEFA.COM (pol.). uefa.com, 2010. [dostęp 2010-04-09].
  2. ↑ Informacja dotycząca kosztów budowy Stadionu Narodowego w Warszawie (pol.). Narodowe Centrum Sportu, 2009-09-14. [dostęp 2010-08-17].
  3. ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012. Dz. U. z 2009 r. Nr 8, poz. 52
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Stadion Narodowy (pol.). Narodowe Centrum Sportu. [dostęp 2010-08-17].
  5. ↑ Wykonawca spełnił warunki ostatecznego wezwania przekazanego przez NC. NCS, 2011-06-15. [dostęp 2011-06-21].
  6. ↑ dziennik.pl: Wielka wojna o Stadion Narodowy w Warszawie (pol.). [dostęp 29 października 2007].
  7. ↑ gazeta.pl: Gdzie powinien powstać Stadion Narodowy? (pol.).
  8. ↑ sport.onet.pl: Sprawdź, co udało się zrobić w rok po wyborze Polski i Ukrainy (pol.). [dostęp 18 kwietnia 2008].
  9. ↑ onet.pl: Euro 2012: rusza budowa stadionu Narodowego (pol.). [dostęp 15 maja 2008].
  10. ↑ rp.pl: Projekt budowlany Stadionu Narodowego (pol.). [dostęp 17 czerwca 2008].
  11. ↑ gazeta.pl: Europrzyspieszenie ze Stadionem Narodowym (pol.). [dostęp 19 czerwca 2008].
  12. ↑ legialive.pl: Jest pozwolenie na budowę Stadionu Narodowego (pol.). [dostęp 22 lipca 2008].
  13. ↑ e-prawnik.pl: Jest pozwolenie na budowę stadionu narodowego (pol.). [dostęp 23 lipca 2008].
  14. ↑ Za 2 lata Stadion Narodowy (pol.). Dziennik Polski, 5 maja 2009. [dostęp 5 maja 2009].
  15. ↑ 15,0 15,1 15,2 przeglad-techniczny.pl: Boisko pod żaglem (pol.). [dostęp 4 października 2009].
  16. ↑ stadionnarodowy.org.pl: Stadion Narodowy (pol.). [dostęp 4 października 2009].
  17. ↑ Narodowy: Krzesełka już są, a będzie więcej (pol.). stadiony.net, 6 kwietnia 2011. [dostęp 8 kwietnia 2011].
  18. ↑ Zakończono przetarg na budowę Stadionu Narodowego. 90minut.pl. [dostęp 23 kwietnia 2009].
  19. ↑ Niewidomi obejrzą mecze (pol.). sport.pl, 10 lipca 2009. [dostęp 24 lipca 2009].
  20. ↑ zw.com.pl: Ruszyła budowa Stadionu Narodowego (pol.). [dostęp 29 września 2008].
  21. ↑ 2012.org.pl: Kto zbuduje Stadion Narodowy? (pol.). [dostęp 9 kwietnia 2009].
  22. ↑ 22,0 22,1 Stadion Narodowy w Warszawie – przebieg prac budowlanych. Narodowe Centrum Sportu, 2009-09-02. [dostęp 2009-09-25].
  23. ↑ Raport 2012. Polskie Radio Euro, 2009-09-29. [dostęp 2009-10-10].
  24. ↑ Wmurowanie kamienia węgielnego. Stadion Narodowy. org. [dostęp 2009-10-07].
  25. ↑ Pierwszy element pierścienia dachu już na Stadionie. Stadion Narodowy. org, 29.01.2010. [dostęp 2010-01-29].
  26. ↑ Ostatni element konstrukcji stalowej dachu. 2012.org.pl, 2010-07-09. [dostęp 2010-07-09].
  27. ↑ Cztery płaskie ekrany na Stadion Narodowy. I to jakie!. Gazeta.pl. [dostęp 2010-07-09].
  28. ↑ Trybuny na Narodowym gotowe!. stadionnarodowy.org, 2010-08-13. [dostęp 2010-08-13].
  29. ↑ PAP: Na Stadionie Narodowym zawisła wiecha (pol.). wnp.pl, 04-01-2011. [dostęp 06-01-2011].
  30. ↑ mkd: Dwie ofiary wypadku na Stadionie Narodowym. Życie Warszawy. [dostęp 2009-12-02].
  31. ↑ Kolejna śmierć na Narodowym. tvn24.pl, 9 maja 2011. [dostęp 9 maja 2011].
  32. ↑ gazeta.pl: Stadion do wymiany, a "Sztafeta" zostaje (pol.). [dostęp 24 listopada 2008].
  33. ↑ Tomasz Urzykowski: Nie ma pieniędzy na odlanie z brązu słynnej "Sztafety". gazeta.pl, 2011-03-07. [dostęp 7 marca 2011].
  34. ↑ uefaeuro2012.um.warszawa.pl: OFICJALNY KOMUNIKAT MIASTA ST. WARSZAWY (pol.). [dostęp 12 stycznia 20012].
  35. ↑ bikers.pl: Zawody Redbull XFighters (pol.). [dostęp 12 stycznia 20012].
  36. ↑ uefaeuro2012.um.warszawa.pl: OFICJALNY KOMUNIKAT MIASTA ST. WARSZAWY (pol.). [dostęp 12 stycznia 20012].
  37. ↑ uefaeuro2012.um.warszawa.pl: OFICJALNY KOMUNIKAT MIASTA ST. WARSZAWY (pol.). [dostęp 12 stycznia 20012].
  38. ↑ Szablon:Cite web
  39. ↑ in2012.pl: Rozpoczęcie EURO 2012 (pol.). [dostęp 15 marca 2011].

[edytuj] Linki zewnętrzne

p • d • e
Stadiony Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej 2012
 Polska (PZPN)
 Ukraina (FFU)
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Stadion_Narodowy_w_Warszawie&oldid=29596175”
Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Drukuj lub eksportuj
Narzędzia
W innych językach