Zaimek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Zaimekczęść mowy zastępująca rzeczownik (np. ja), przymiotnik (np. mój), przysłówek (np. tam) lub liczebnik (np. tyle) i pełniąca ich funkcje w zdaniu.

Odmiana zaimka zależy od tego, którą część mowy on zastępuje. Zaimek wskazuje osoby, przedmioty, itd. bez dokładnego ich nazywania.

Podział zaimków[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na rodzaj odmiany[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na "odziedziczony" rodzaj odmiany wyróżniamy w języku polskim następujące typy zaimków:

  • odmienne – odmieniają się przez przypadki, liczby i rodzaje
    • rzeczowne – zaimek rzeczowny (np. ja, ty, my, wy, oni, kto, co, nic, ktoś)
    • przymiotne – zaimek przymiotny (np. mój, twój, nasz, taki, który, inny, tamten, ta, ci)
    • liczebne – zaimek liczebny (np. ile, tyle)
  • nieodmienne
    • przysłowne – zaimek przysłowny (np. tak, tam, tu, wtedy, gdzieś, tamtędy, kiedyś)

Ze względu na funkcje[edytuj | edytuj kod]

  • osobowe (np. ja, ty, on, ona, ono, my, wy, oni, one)
  • zwrotne (np. się, siebie, sobie)
  • dzierżawcze (np. mój, twój, jego, jej, nasz, wasz, ich)
  • wskazujące (np. ten, ta, to, tamten, tam, tu, ów, tędy, taki, ci, tamci, owi, sam)
  • pytające (np. kto? co? jaki? który? gdzie? kiedy? jak? komu? czemu? kogo?)
  • względne (np. kto, co, komu – bez znaku zapytania; łączą zdanie nadrzędne z podrzędnym)
  • nieokreślone (np. ktoś, coś, jakiś, gdzieś, kiedyś, cokolwiek)
  • przeczące (np. nic, nikt, żaden, nigdy, nigdzie)
  • upowszechniające (np. wszyscy, zawsze)

Odmiana zaimka zwrotnego "się"[edytuj | edytuj kod]

  • M.
  • D. siebie
  • C. sobie
  • B. siebie albo się
  • N. (ze) sobą
  • Msc. o sobie
  • W.

Formy grzecznościowe[edytuj | edytuj kod]

W niektórych językach wybór zaimka może być sposobem wyrażenia szacunku (np. niemieckie du – Sie, duńskie du – De, włoskie tu – Lei, czy francuskie tu-vous). Analogicznym polskim przykładem jest różnica między ty a pan.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

  • Илиев, И. Теория на относителността. Българските относителни местоимения - произход и развой. Пловдив. Весела. 2012.
  • Теория на относителността ...