Andrzej Białas

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Andrzej Białas
Data urodzenia 26 lipca 1936
Zawód fizyk
Tytuł naukowy profesor nauk matematyczno-fizycznych
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Stanowisko prezes Polskiej Akademii Umiejętności (2001–2018)
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal Komisji Edukacji Narodowej

Andrzej Białas (ur. 26 lipca 1936) – polski fizyk, profesor nauk matematyczno-fizycznych, prezes Polskiej Akademii Umiejętności w latach 2001–2018.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1958 uzyskał magisterium z fizyki na Uniwersytecie Jagiellońskim, a następnie w 1962 obronił doktorat na podstawie pracy o promieniowaniu dipola elektromagnetycznego[1]. Habilitował się w 1966, w 1976 został profesorem nadzwyczajnym, a następnie w 1986 uzyskał tytuł naukowy profesora zwyczajnego. W pracy naukowej specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu fizyki teoretycznej i fizyki wysokich energii. Istotną tematyką jego działalności badawczej był opis wielorodnej produkcji w zderzeniach hadronów i jąder atomowych (Białasa-Błeszyńskiego-Czyża model tzw. zranionych nukleonów). Jego praca o zjawisku intermitencji (napisana wraz z Robertem Peschanskim)[2] była następnie szeroko cytowana[3].

Zawodowo związany z Instytutem Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, uzyskał w 2009 tytuł honorowego profesora tej uczelni. Został także profesorem w Instytucie Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego PAN. Członek korespondent Polskiej Akademii Nauk od 1976, a od 1986 członek rzeczywisty tej instytucji[4]. Był także członkiem Komitetu Fizyki PAN[5]. Po reaktywacji Polskiej Akademii Umiejętności został jej członkiem (jako członek krajowy czynny Wydziału III Matematyczno-Fizyczno-Chemicznego). W 2001 objął funkcję prezesa PAU[3], którą sprawował do 2018. Organizował m.in. spotkania środowiska naukowego w ramach Krakowskiej Szkoły Fizyki Teoretycznej w Zakopanem[3].

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Elżbieta Dziwisz. Życie na piątkę. „Alma Mater”. Nr 108, 2008. [dostęp 2018-01-15]. 
  2. Andrzej Białas, Robert Peschanski. Intermittency in multiparticle production at high energy. „Nuclear Physics B”. Nr 308, s. 857–867, 24 października 1988. Elsevier (ang.). 
  3. a b c Jerzy Szwed. Profesor honorowy. „Alma Mater”. Nr 120–121, 2010. [dostęp 2012-10-07]. 
  4. Białas, Andrzej. pan.pl. [dostęp 2018-01-15].
  5. Andrzej Białas w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2018-01-17].
  6. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 września 2011 r. o nadaniu orderów i odznaczenia (M.P. z 2011 r. Nr 111, poz. 1116).
  7. Ordery dla zasłużonych wykładowców i pracowników naukowych UJ. prezydent.pl, 2011-10-01. [dostęp 2011-10-03].
  8. Laureaci Medalu Mariana Smoluchowskiego. ptf.fuw.edu.pl. [dostęp 2018-01-15].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Szwed. Profesor honorowy. „Alma Mater”. Nr 120–121, 2010. [dostęp 2012-10-07]. 
  • Andrzej Białas w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2018-01-17].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]