Antoni Zdrojewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Antoni Józef Zdrojewski
„Daniel”, „Nestor”
generał brygady (1964); generał brygady (1964);
Data i miejsce urodzenia 26 marca 1900
Skorzewo
Data i miejsce śmierci 13 maja 1989
Paryż
Przebieg służby
Lata służby 1917-1947
Siły zbrojne Armia Cesarstwa Niemieckiego
Armia Wielkopolska
Wojsko Polskie (II RP)
Polskie Siły Zbrojne
Jednostki 2 Pułk Artylerii Lekkiej
Stanowiska dowódca dywizjonu artylerii
Główne wojny i bitwy wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
kampania francuska 1940
ruch oporu we Francji
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939 francuski Krzyż Wojenny (1939-1945) francuski Medaille de la Resistance francuski Croix du Combattant Volontaire 1939-1945 Medaille commemorative de la Guerre 1939-1945 brytyjska 1939-1945 Star brytyjska France and Germany Star brytyjski Defence Medal brytyjski War Medal 1939-1945

Antoni Józef Zdrojewski, ps. „Daniel”, „Nestor” (ur. 26 marca 1900 w Skorzewie na Kaszubach, zm. 13 maja 1989 w Paryżu) – oficer Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej, Wojska Polskiego we Francji i Polskich Sił Zbrojnych, w 1964 mianowany przez Prezydenta RP (na emigracji) generałem brygady.

Życiorys[edytuj]

W 1917 roku został wcielony do Armii Cesarstwa Niemieckiego. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, Od listopada 1919 roku do czerwca 1920 roku był oficerem 66 Kaszubskiego Pułku Piechoty. Od 14 lutego do 21 czerwca 1921 roku był słuchaczem 38. Klasy imienia księcia Józefa Poniatowskiego Szkoły Podchorążych Piechoty w Warszawie[1]. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu podporucznika ze starszeństwem z 1 lipca 1921 roku i 1549. lokatą w korpusie oficerów piechoty[2]. Mianowany porucznikiem ze starszeństwem z 1 lipca 1921 roku w korpusie oficerów piechoty[3].

W latach 1923-1924 był oficerem 43 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych stacjonującego w Dubnie i Brodach[4]. Jako oficer tego pułku był odkomenderowany do Batalionu Szkolnego Piechoty Okręgu Korpusu Nr II na stanowisko oficera broni[5]. Adiutantem tego batalionu był por. Mieczysław Sylwester Bobrownicki-Libchen. Po 1924 przeniesiony został z korpusu oficerów piechoty do korpusu oficerów artylerii i mianowany dowódcą baterii w 16 Pomorskim Pułku Artylerii Lekkiej w Grudziądzu[6]. 27 stycznia 1930 roku został mianowany kapitanem ze starszeństwem z 1 stycznia 1930 roku i 72. lokatą w korpusie oficerów artylerii[7]. Od stycznia 1930 do grudnia 1937 dowodził III dywizjonem w macierzystym pułku. Majorem został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1937 roku w korpusie oficerów artylerii[3]. Od grudnia 1937 roku do września 1939 roku pełnił służbę w Departamencie Artylerii Ministerstwa Spraw Wojskowych na stanowisku szefa Wydziału Studiów.

Brał udział w kampanii wrześniowej i kampanii francuskiej 1940, dowódca II dywizjonu 2 Warszawskiego Pułku Artylerii Lekkiej. Internowany w Szwajcarii, uciekł w listopadzie 1940 do Francji, gdzie działał w ruchu oporu. Do 1942 komendant okręgu lyońskiego Polskiej Organizacji Niepodległościowej (PON). Zagrożony aresztowaniem uciekł do Hiszpanii i przez Gibraltar dotarł do Anglii. Po ukończeniu specjalnych kursów, w 1943 przerzucony do okupowanej Francji, gdzie pod pseudonimami "Daniel", "Nestor" i innymi był komendantem PON także Polskiego Ruchu Oporu we Francji. Na podpułkownika był awansowany ze starszeństwem z 23 lipca 1943 roku[3]. Od września do grudnia 1944 był szefem Delegatury MON we Francji, następnie w Oddziale Likwidacyjnym we Francji. Na pułkownika został awansowany ze starszeństwem z 21 września 1944 roku[3]. W 1947 roku został zdemobilizowany z Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

Prezydent RP na Uchodźstwie, August Zaleski mianował go generałem brygady ze starszeństwem z 11 listopada 1964 roku[8][3].

Był także prezesem Związku Uczestników Polskiego Ruchu Oporu we Francji. Od 1970 roku aż do śmierci był wielkim mistrzem reaktywowanego Zakonu Templariuszy. Na swojego następcę wyznaczył George'a Lamiranda.

5 lipca 1975 roku samozwańczy Prezydent Wolnej Polski na Wychodźstwie Juliusz Nowina-Sokolnicki[9] mianował go Generalnym Inspektorem Sił Zbrojnych i awansował na generała broni ze starszeństwem z 1 marca 1941 roku. 3 maja 1979 roku Juliusz Nowina-Sokolnicki mianował go marszałkiem Polski[10]. Awanse te nie były uznawane przez władze II RP na uchodźstwie. 13 maja 1978 roku w Londynie prezesi i przedstawiciele organizacji skupiających byłych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Obczyźnie, zebrani w Instytucie Polskim im. gen. Sikorskiego pod przewodnictwem Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych, generała dywizji Zygmunta Bohusza-Szyszko uchwalili rezolucję potępiającą działalność Juliusza Nowina-Sokolnickiego[9], a jako przykład jego „szkodliwej i destrukcyjnej działalności” podali uczestnictwo generała Zdrojewskiego 13 września 1977 roku w oficjalnej uroczystości złożenia wieńca pod Łukiem Triumfalnym w Paryżu przez I sekretarza Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, Edwarda Gierka[9]. Bezpośrednio po złożeniu wieńca Edward Gierek przywitał się z generałem Zdrojewskim i nawiązał z nim krótką, serdeczną rozmowę[11].

Spoczywa na Cmentarzu Champeaux w Montmorency[potrzebny przypis].

Ordery i odznaczenia[edytuj]

Przypisy

  1. Księga pamiątkowa 1830 - 29 XI 1930. Szkice z dziejów szkół piechoty polskiej, Szkoła Podchorążych Piechoty, Ostrów-Komorowo 1930, s. 385, 461.
  2. Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 149.
  3. a b c d e Kryska-Karski i Żurakowski 1991 ↓, s. 188.
  4. Rocznik Oficerski 1923 s. 251, 455 i Rocznik Oficerski 1924 s. 232, 397.
  5. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 18 z 26.02.1924 r.
  6. Rocznik Oficerski 1928 s. 390, 482.
  7. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 2 z 28 stycznia 1930 roku, s. 28.
  8. Dembiński 1969 ↓, s. 6.
  9. a b c Rezolucja w sprawie akcji p. J. Sokolnickiego 2004 ↓, s. 10.
  10. Jan Strzemieniewski. Generałowie" Juliusza Nowina-Sokolnickiego 1973-1990. „MARS”. 13/2002, s. 135-143, 2002. [dostęp 2010-01-15]. 
  11. Trybuna Robotnicza nr 208 z 14 września 1977 roku, s. 1.

Bibliografia[edytuj]