Bestwina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bestwina
Pałac Habsburgów w Bestwinie (1826)
Pałac Habsburgów w Bestwinie (1826)
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat bielski
Gmina Bestwina
Wysokość 267 m n.p.m.
Liczba ludności (2012) 4618
Strefa numeracyjna (+48) 32
Kod pocztowy 43-512[1]
Tablice rejestracyjne SBI
SIMC 0212110
Położenie wsi
Położenie wsi
Położenie na mapie gminy Bestwina
Mapa lokalizacyjna gminy Bestwina
Bestwina
Bestwina
Położenie na mapie powiatu bielskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bielskiego
Bestwina
Bestwina
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Bestwina
Bestwina
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bestwina
Bestwina
Ziemia49°54′06,25″N 19°03′38,97″E/49,901736 19,060825

Bestwinawieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie bielskim, siedziba gminy Bestwina. Powierzchnia sołectwa wynosi 1353,6 ha, a liczba ludności 4618[2], co daje gęstość zaludnienia równą 341,2 os./km².

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Graniczy od północy z Bestwinką i Kaniowem, od wschodu ze Starą Wsią. Od południowego wschodu z Janowicami i od południa z miastem Bielsko-Biała, a na zachodzie z miastem Czechowice-Dziedzice.

Przez miejscowość przepływa rzeka Łękawka, która uchodzi do Wisły w Kaniowie. Najwyższym punktem wysokościowym jest wzniesienie Magówka (314 m n.p.m.), z którego rozpościera się widok na okoliczne Beskidy i Kotlinę Oświęcimską. W zachodniej części Bestwiny znajduje się kompleks stawów rybnych o powierzchni około 100 ha, miejsce gniazdowania ptaków wodnych[3].

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Bestwina: Granice, Kąty, Kolankowice, Magówka, Nowy Świat, Pasieki, Podkępie, Podlesie, Rzeczne, Strona Chuda, Strona Tłusta, Wielodroga, Wydrzyniec, Za Lasem[4][5]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Bestwina na starej mapie z 1603 roku autorstwa Abrahama Orteliusa
Pieczęć wsi Bestwina na dokumencie z 1875

Miejscowość została po raz pierwszy wzmiankowana w 1273[6]. Następnie wymieniona jest w spisie świętopietrza parafii dekanatu Oświęcim diecezji krakowskiej z 1326 pod nazwą Bestwina[7]. Pod taką samą nazwą występuje również w dokumencie sprzedaży księstwa oświęcimskiego Koronie Polskiej wystawionym przez Jana IV oświęcimskiego 21 lutego 1457[8]. Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie Besthwina wymienia w latach 1470-1480 Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis[9].

W 1564 roku miejscowość wraz z całym księstwem oświęcimskim i zatorskim leżała w granicach Korony Królestwa Polskiego, znajdowała się w województwie krakowskim w powiecie śląskim. Po unii lubelskiej w 1569 księstwo Oświęcimia i Zatora stało się częścią Rzeczypospolitej Obojga Narodów w granicach, której pozostawało do I rozbioru Polski w 1772[10]. Po rozbiorach Bestwina znalazła się w zaborze austriackim i leżała w granicach Austrii, wchodząc w skład Królestwa Galicji i Lodomerii.

W 1826 roku z polecenia Karola Ludwika Habsburga powstał pałac, który pozostawał w rękach Habsburgów do 1944 roku[11].

Według austriackiego spisu ludności z 1900 r. w Bestwinie w 231 budynkach na obszarze 1356 hektarów mieszkało 1785 osób, co dawało gęstość zaludnienia równą 131,6 os./km², z tego 1755 (98,3%) mieszkańców było katolikami, 29 (1,6%) wyznawcami judaizmu a 1 osoba innej religii, 1770 (99,2%) było polsko- a 8 (0,4%) niemieckojęzycznymi[12].

W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Granicznej I linii „Bestwina”[13].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego. W okresie 1977-1982 wieś, podobnie jak cała gmina Bestwina była częścią gminy Czechowice-Dziedzice.

Religia[edytuj | edytuj kod]

Na terenie wsi działalność duszpasterską prowadzi Kościół Rzymskokatolicki (parafia Wniebowzięcia NMP). Obecny wizerunek kościoła pochodzi z 1577. Część Bestwiny należy do parafii św. Jana Chrzciciela w Komorowicach (w Bielsku-Białej).

Transport[edytuj | edytuj kod]

Dojazd: linie bielskiego PKS, linia 56 MZK Bielsko-Biała (Bestwina Piekarnia – Dworzec-Podwale). Oraz do granicy z Bestwiną, linia 29 (Komorowice Sosna – Warszawska Dworzec) i linia 3 (Komorowice Sosna – Osiedle Karpackie).

Sport[edytuj | edytuj kod]

We wsi znajduje się klub piłkarski LKS Bestwina, który występuje w bielskiej okręgówce od sezonu 2009/2010.

Osoby związane z Bestwiną[edytuj | edytuj kod]


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Gmina Bestwina: Podstawowe informacje. W: bestwina.pl [on-line]. 2013. [dostęp 2013-01-02].
  3. Szyra D., Szyra R. 2005. Ptaki wodno-błotne Stawów Bestwińskich i Komorowickich w latach 1995–1999 Chrońmy Przyrodę Ojczystą 61, 3: 45-59.
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. GUS. Rejestr TERYT
  6. Zaplecze osadnicze Bielska. W: Bielsko-Biała. Monografia miasta. Idzi Panic (redakcja). Wyd. drugie. T. I: Bielsko od zarania do wybuchu wojen śląskich. Bielsko-Biała: Wydział Kultury i Sztuki Urzędu Miejskiego w Bielsku-Białej, 2011, s. 217. ISBN 978-83-60136-31-7.
  7. Monumenta Poloniae Vaticana T.1 Acta Camerae Apostolicae. Vol. 1, 1207-1344. Jan Ptaśnik (redakcja). Cracoviae: Sumpt. Academiae Litterarum Cracoviensis, 1913, s. 147-150.
  8. Krzysztof Prokop: Księstwa oświęcimskie i zatorskie wobec Korony Polskiej w latach 1438-1513. Dzieje polityczne. Kraków: PAU, 2002, s. 151. ISBN 978-8388857-31-7.
  9. Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, „Liber Beneficiorum”, Aleksander Przezdziecki, Tom II, Kraków 1864, s. 292.
  10. Jan Nepomucen Gątkowski: Rys dziejów księstwa oświęcimskiego i zatorskiego. Lwów: nakład autora, 1867.
  11. Teresa Lewczak: Zamek w Bestwinie. Bestwina: Gminna Biblioteka Publiczna w Bestwinie, 2017. ISBN 978-83-938751-8-4.
  12. Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, XII. Galizien. Wien: 1907.
  13. Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. T. II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999, s. 26. ISBN 83-87424-77-3.


Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]