Bielanka (województwo dolnośląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bielanka
wieś
Ilustracja
Kościół św. Anny w Bielance
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat lwówecki
Gmina Lwówek Śląski
Liczba ludności (III 2011) 180[1]
Strefa numeracyjna 75
Tablice rejestracyjne DLW
SIMC 0190740
Położenie na mapie gminy Lwówek Śląski
Mapa lokalizacyjna gminy Lwówek Śląski
Bielanka
Bielanka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bielanka
Bielanka
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Bielanka
Bielanka
Położenie na mapie powiatu lwóweckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu lwóweckiego
Bielanka
Bielanka
Ziemia51°07′06″N 15°41′25″E/51,118333 15,690278

Bielankawieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, w gminie Lwówek Śląski, na Pogórzu Kaczawskim w Sudetach.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Przed 1945 wieś pojawiała się w źródłach w różnych wariantach pisowni niemieckiej nazwy Lauterseifen: w 1217 jako Luternsiven, 1300 Luthersyph, 1330 Luternsyphen, 1374 Luteseifen, Lutirseifen, 1677 Lauterseiffen, 1726 Lauter Seyffen, Lauter Seifffen, 1765 Lauterseiffen, 1816 Lauterseifen. W latach 1945–1947 Bielankę znano jako Starą Wieś, a obecną nazwę uzyskała w 1947 roku.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Do połowy XVIII wieku wieś należała do księstwa jaworskiego. Następnie weszła w skład powiatu bolesławiecko-lwóweckiego, a po jego podziale w 1816 powiatu lwóweckiego. W latach 1954–1972 należała do gromady Płakowice, a od 1972 do gminy Lwówek Śląski. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego, w latach 1990–1998 w rejonie Bolesławiec.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Brak jest informacji o liczbie ludności Bielanki w okresie rozkwitu górnictwa złota. Szczyt zaludnienia (562 osoby) wieś osiągnęła w 1840 roku. Następnie liczebność Bielanki systematycznie spadała, by zejść do 180 w 2011 roku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki wsi związane są z górnictwem złota. Rozpoczęło się ono na tym obszarze około 1180 roku. Wieś wzmiankowano w 1217. Z 1479 roku pochodzą zapisy o kopalniach złota Zmartwychwstanie Pańskie i Święta Elżbieta. Roboty górnicze zakończono w XV wieku. W 1687 żyło tu 22 chłopów. Wieś należała do parafii w Sobocie. Dopiero w 1697 wybudowano Kościół św. Anny. Na przełomie XVI i XVII wieku przybyli tu szwenkfeldyści, zmuszeni do opuszczenia wsi w 1726. W 1765 w Bielance był majątek należący baronowej von Schmettau o wartości 8 185 talarów. Mieszkało tu 89 chałupników, 25 zagrodników, 14 kmieci i 8 rzemieślników. Działały dwie szkoły — katolicka i ewangelicka.

W 1812 w pobliżu Bielanki miała miejsce pierwsza bitwa nad Bobrem. Wojska francuskie dotarły do wsi wieczorem 21 sierpnia, a następnego dnia przejechał tędy cesarz Napoleon Bonaparte. W 1812 majątek w Bielance należał do hrabiego Ponińskiego. We wsi było 111 budynków, piętrowy browar i młyn wodny. W 1840 kościół katolicki był właścicielem gruntów i lasu, ale z uwagi na niewielką liczbę wiernych nabożeństwa w tutejszym kościele odbywały się tylko 8 razy w roku. We wsi mieszkali łowczy, 24 rzemieślników i 9 handlarzy. Działało 345 krosien tkackich, a chałupnicze przędzalnictwo i tkactwo było źródłem utrzymania większości mieszkańców. W szczytowym okresie w 1863 we wsi stało 180 budynków. W 1895 pomiędzy Bielanką a Skorzynicami poprowadzono linię kolejową. Powstała stacja należała formalnie do Skorzynic.

Po 1945 Bielankę zasiedliło mniej Polaków niż wyjechało z niej Niemców. W 1978 działało tu 55 indywidualnych gospodarstw rolnych. W 1988 ta liczba spadła do 28. Z pracy w rolnictwie utrzymywało się 42% ludności. Część mieszkańców pracowała w zakładach okolicznych miast i w leśnictwie. Po 1990 wielu mieszkańców było bezrobotnych.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[2]:

  • kościół pw. św. Anny, z XVII w.

inne zabytki:

  • kaplica cmentarna w Bielance
Kaplica cmentarna w Bielance

.


Transport[edytuj | edytuj kod]

Przez wieś przebiega Droga wojewódzka nr 364. Niebieski szlak pieszy prowadzi z Lwówka Śląskiego na zamek Grodziec. Zielony szlak rowerowy łączy Bielankę ze Zbylutowem i Pieszkowem

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Przy posesji nr 15 rośnie pomnikowy dąb szypułkowy[3].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 7 Pogórze Kaczawskie, red. Marek Staffa, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 2002, ​ISBN 83-85773-47-9
  • Góry i Pogórze Kaczawskie. Skala 1:40.000. Jelenia Góra: Wydawnictwo Turystyczne Plan, 2004. wyd. II. ISBN 83-88049-02-X.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

  • Bielanka

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 118. [dostęp 16.9.2012].
  3. Rejestr pomników przyrody województwa dolnośląskiego. BIP - Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska we Wrocławiu, 2014-06-11. [dostęp 2017-06-08].