Bogusław Bijak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bogusław Bijak
Data i miejsce urodzenia 9 czerwca 1930
Ożarów
Data i miejsce śmierci 28 sierpnia 2011
Warszawa
Proboszcz parafii św. Anny w Warszawie
Okres sprawowania 1981-2005
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 8 grudnia 1956
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski

Bogusław Bijak (ur. 9 czerwca 1930 w Ożarowie, zm. 28 sierpnia 2011 w Warszawie) – polski duchowny rzymskokatolicki, prałat, związany z ruchem ludowym.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i edukacja[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 9 czerwca 1930 w Ożarowie w gminie Opole Lubelskie w rodzinie Antoniny Oszot i Leona Bijaka; później urodzili się jego brat Teodor i siostra Władysława[1]. W 1937 rozpoczął naukę w szkole podstawowej w Wrzelowcu, a następnie kontynuował edukację w liceum ogólnokształcącym w Opolu Lubelskim[1]. Po jego ukończeniu przeniósł się do Warszawy i w 1949 rozpoczął studia na Wydziale Geodezji Politechniki Warszawskiej, uzyskując tytuł inżyniera geodety pierwszego stopnia[2]. Następnie wstąpił do Wyższego Metropolitarnego Seminarium Duchownego w Warszawie i 8 grudnia 1956 został wyświęcony przez kardynała Stefana Wyszyńskiego. W 1979 w Akademii Teologii Katolickiej uzyskał tytuł magistra teologii w zakresie homiletyki[2]. Tematem pracy był Ks. Aleksander Wóycicki jako mówca społeczny i patriotyczny, zaś jej promotorem ks. dr Waldemar Wojdecki[3].

Działalność duszpasterska[edytuj | edytuj kod]

Po święceniach od 1956 do 1957 był wikariuszem w parafii św. Małgorzaty Dziewicy i Męczennicy w Leoncinie, a od 1957 do 1960 w parafii Matki Bożej Częstochowskiej w Piastowie[4].

Następnie został skierowany do Warszawy do parafii św. Andrzeja Apostoła, a od 1961 do 1967 był wikariuszem w parafii św. Aleksandra[2]. W tej ostatniej proboszczem był biskup Zygmunt Choromański, który zaangażował Bogusława Bijaka o do pracy wśród młodzieży i do stworzenia w parafii duszpasterstwa akademickiego[4]. Jednocześnie został skierował do pracy w Kurii Metropolitalnej Warszawskiej, w której w latach 1967–1990 był notariuszem, a także dyrektorem Wydziału Duszpasterstwa. W latach 1967–1980 pozostawał w parafii św. Aleksandra jako rezydent[2].

W latach siedemdziesiątych prowadził rekolekcje dla warszawskich grup oazowych oraz na potrzeby duszpasterstwa lokalnego. Zaadoptował pracownię w podziemiach kurii przy ulicy Miodowej, w której drukowano potrzebne materiały[5]. Jednak pracownia była zbyt mała i dlatego w latach 1978–1979 w ogrodach prymasowskich wybudował nową drukarnię, która została wyposażona – dzięki pomocy władz samorządowych Paryża – w różne sprzęty drukarskie, których kupno w kraju było niemożliwe. Działalność wydawniczo-drukarska wzbudzała zainteresowanie władz komunistycznych i drukarnia była ciągle kontrolowana, zaś ksiądz Bijak wielokrotnie był wzywany do siedziby urzędu cenzury w celu składania wyjaśnień[6].

W 1979 był współorganizatorem pierwszej pielgrzymki papieża Jana Pawła II do Polski – wszedł w skład prezydium Warszawskiego Komitetu Przyjęcia Ojca Świętego oraz kierował sekcją duszpastersko-katechetyczną[3].

W 1980 został wikariuszem w parafii św. Anny w Wilanowie[7] i administratorem[4]. Gdy 9 lutego 1981 zmarł tamtejszy proboszcz ks. Kazimierz Konieczny, ksiądz Bijak został jego następcą[a], funkcję tę pełnił do 2005[8]. Będąc proboszczem, dokonał generalnego remontu i konserwacji świątyni oraz domów parafialnych. Kościół i wszystkie budynki parafialne pokrył blachą miedzianą, na nowo przebudował starą i nową plebanię. Wybudował również nowy dom katechetyczny, budynki szkolne oraz wieczernik i dom kolegiacki[9], w którym ostatnie lata życia spędził prymas senior Józef Glemp[10]. Teren między plebanią, a kościołem rozdzielała ulica Biedronki, która została wyłączona z ruchu, w tym miejscu wybudował Dzwonnicę Trzeciego Tysiąclecia, w której zostały umieszczone dwa zabytkowe dzwony oraz kolejne cztery. Powiększył też teren cmentarza[9].

W marcu 1982 razem z księdzem Jerzym Popiełuszką zainicjował tradycję wilanowskich mszy świętych w intencji ojczyzny[11].

W latach 1992–2006 był również dziekanem dekanatu wilanowskiego[2].

Był też inicjatorem stworzenia nowej parafii w południowej części parafii św. Anny na Kępie Zawadowskiej i w tym celu w latach osiemdziesiątych zakupił dwie działki. Wybudował również przy ulicy Bruzdowej 3 kapliczkę Matki Bożej. Ostatecznie nowa parafia została erygowana w 2006, a jej proboszczem został ks. dr Jan Bijak (bratanek ks. Bogusława)[12].

Zdaniem kanclerza warszawskiej kurii ks. Grzegorza Kalwarczyka, zasługą ks. Bogusława Bijaka była propozycja i pomoc w lokalizacji Świątyni Opatrzności Bożej[9]. W latach 2005–2006 był on pierwszym proboszczem nowej parafii[13]. Zwieńczeniem tych wszystkich inicjatyw było 16 października 1998 podniesienie przez kardynała Glempa kościoła św. Anny do rangi kolegiaty Kapituły Kolegiackiej Wilanowskiej, która ukonstytuowała się 17 stycznia 1999[9]. Od 1998 do 2006 ksiądz Bijak był kanonikiem gremialnym i pierwszym prepozytem owej Kapituły[2].

W czasie swojej wieloletniej pracy duszpasterskiej często pracował wśród młodzieży, szczególnie akademickiej i pozaszkolnej, a także młodzieży nieprzystosowanej społecznie. Ukształtował program organizacyjno-wychowawczy dla ministrantów całej archidiecezji warszawskiej. Był też założycielem studium lektorskiego dla kształtowania postaw służby liturgicznej ołtarza oraz popierał i rozwijał duszpasterstwo wspólnot Ruchu Światło-Życie[14], współpracując z księżmi Franciszkiem Blachnickim i Wojciechem Danielskim[5]. W Magdalence założył i wybudował ośrodek rekolekcyjny[14].

Jedną z ostatnich inicjatyw księdza Bijaka było wybudowanie w Podkowie Leśnej Domu księdza seniora[15].

Od 2006 był na emeryturze i pozostał w Wilanowie jako rezydent[16].

Działalność społeczna i polityczna[edytuj | edytuj kod]

Wraz z rozpoczęciem swojej duszpasterskiej pracy w parafii wilanowskiej, obok prac konserwatorskich, skupił się również na problemach społeczno-politycznych. Realizując nauczanie społeczne Kościoła, które ugruntował, analizując myśl społeczną ks. Aleksandra Wóycickiego, przystąpił do wdrażania swojej wizji lokalnej społeczności wilanowskiej w wymiarze religijnym i społecznym[3]. Zaczął nawiązywać kontakty z organizacjami z Europy Zachodniej, które umożliwiły wymianę międzynarodową dzieci i młodzieży. Owe wyjazdy miały na celu nie tylko naukę języka, ale i wzajemnego poznania się i nawiązania bliższych znajomości. Francuzi czy Holendrzy nie tylko utrzymywali bliskie kontakty z rodzinami i przyjeżdżali do Polski, ale również organizowali transporty z lekami i żywnością[17].

Już po zmianach ustrojowych ksiądz Bijak zaczął organizować pomoc dla Polaków wracających ze Wschodu. W 2001 na terenie zabudowań parafialnych zorganizował szkołę katolicką pod nazwą Kolegium św. Stanisława Kostki, którą przeznaczono dla dzieci polskiego pochodzenia z Białorusi i Ukrainy, a także z okolic Lubelszczyzny, aby mogły podjąć naukę w Warszawie[17].

Rozwijając lokalną wspólnotę w wymiarze duchowym, angażował się również w jej rozwój społeczny i poprawę infrastruktury. Nawiązywał do czasów świetności Wilanowa – czyli okresu panowania króla Jana III Sobieskiego. Dlatego też zaangażował się w coroczne obchody wiktorii wiedeńskiej z 1683[18].

Będąc bliskim współpracownikiem prymasa Wyszyńskiego, który w 1978 mianował go asystentem ruchu ludowego[16], a także biskupa Władysława Miziołka, uczestniczył po stronie kościelnej w pracach nad rozwojem rolniczych stowarzyszeń i związków zawodowych. Już będąc proboszczem w Wilanowie, razem z grupą działaczy ludowych zaangażował się w prace nad stworzeniem Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Rolników Indywidualnych „Solidarność”. Związek został zarejestrowany 12 maja 1981, a uroczystą mszę w zastępstwie chorego prymasa Wyszyńskiego odprawił na Wawelu biskup Miziołek[11]. W pierwszą rocznicę rejestracji związku, podczas mszy w warszawskiej katedrze, zrodził się pomysł zorganizowania Ogólnopolskiej Pielgrzymek Rolników na Jasną Górę. Ksiądz Bijak podjął się jej przygotowania. 5 września 1982 w pielgrzymce wzięło udział około 300 tysięcy mieszkańców wsi[19]. Ksiądz Bijak organizował również kolejne pielgrzymki[2]. W wyniku tych dożynek jasnogórskich i przy zgodzie prymasa Glempa w grudniu 1982 Komisja Plenarna Episkopatu Polski podjęła decyzję o utworzeniu Komisji ds. Duszpasterstwa Rolników. Jej pierwszym przewodniczącym został biskup Jan Gurda, a sekretarzem ksiądz Bijak[19]. Kolejną inicjatywą w stronę środowiska ludowego było wydawanie biuletynu „Nasz Gościniec”. Współpraca z ruchem ludowym jeszcze bardziej nasiliła się po tym, jak na wniosek władz NSZZ Rolników Indywidualnych „Solidarność” 8 maja 1986 prymas Glemp mianował go asystentem kościelnym ruchu ludowego[19].

Z końcem lat osiemdziesiątych zaczął działać na rzecz reaktywowania Polskiego Stronnictwa Ludowego i jedności ruchu ludowego w duchu Stanisława Mikołajczyka. Współpracując z generałem Franciszkiem Kamińskim, na jego prośbę został kapelanem Batalionów Chłopskich, a kościół św. Anny uczynił ich świątynią. W następstwie prowadzonych rozmów i współpracy ze środowiskami reprezentującymi polską wieś udało się doprowadzić do reaktywacji Polskiego Stronnictwa Ludowego (wilanowskiego), co zostało ogłoszone 15 sierpnia 1989 na plebanii wilanowskiej[20].

W latach późniejszych kontynuował swoją pracę na rzecz jedności ruchu ludowego, rolnictwa i polskiej wsi[20]. Będąc proboszczem, organizował spotkania, których celem była integracja ludności miast i wsi. Organizował kiermasze żywności i sztuki ludowej, które były połączone z występami zespołów folklorystycznych. W imprezach wilanowskich pojawiło się święto dzielenia się chlebem[17].

Angażował się również w bieżącą sytuację polityczną kraju, np. udzielając pomieszczeń parafialnych na przeprowadzenie rozmów, które odbyły się 18 i 19 listopada 1988 pomiędzy Lechem Wałęsą, któremu towarzyszyli: abp Bronisław Dąbrowski, abp Tadeusz Gocłowski, ks. Alojzy Orszulik oraz Tadeusz Mazowiecki, a ministrem gen. Czesławem Kiszczakiem, któremu towarzyszył Stanisław Ciosek. Spotkanie otworzył abp Dąbrowski, rozmowy pierwszego dnia zakończyły się fiaskiem, ale następnego dnia uzyskano konsensus i ustalono treść komunikatu; rozmowy te przybliżyły drogę do Okrągłego Stołu[21].

Wiosną 1994 zorganizował spotkanie, na które zaprosił osoby znane mu głównie z dawnej „Solidarności” i zaproponował im udział w wyborach na radnego gminy Wilanów. Obecny na spotkaniu dziennikarz Andrzej Stefan Szypulski zaproponował, że tych kandydatów (z zebranych osób chęć kandydowania wyraziło kilkoro) przedstawi na łamach gazety, którą będzie wydawał i 8 maja 1994 ukazał się pierwszy numer „Biuletynu Wilanowskiego”[22].

Śmierć i pogrzeb[edytuj | edytuj kod]

Grób księdza prałata Bogusława Bijaka w Kaplicy na cmentarzu w Wilanowie

Zmarł 28 sierpnia 2011 w Warszawie. Uroczystościom pogrzebowym 5 września w kościele św. Anny w Wilanowie przewodniczył kardynał Kazimierz Nycz, a homilię wygłosił kardynał Józef Glemp. Zmarły został pochowany w Kaplicy na miejscowym cmentarzu[23].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Pouczenie duszpasterskie dla przygotowujących się do Sakramentu Małżeństwa, Warszawa, 1973[5]

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Upamiętnienia[edytuj | edytuj kod]

  • w dniu 14 czerwca 2014 kardynał Kazimierz Nycz odsłonił przed kościołem Posłania Uczniów Pańskich w Warszawie (parafia na Kępie Zawadowskiej) kamień pamiątkowy upamiętniający ks. prałata Bogusława Bijaka[27]
  • jest patronem domu dla osób starszych w Podkowie Leśnej[28]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Często błędnie podawana jest data rozpoczęcia probostwa w 1980.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Bijak 2017 ↓, s. 98.
  2. a b c d e f g h i Kalwarczyk 2009 ↓, s. 89.
  3. a b c Bijak 2017 ↓, s. 102.
  4. a b c Bijak 2017 ↓, s. 99.
  5. a b c Bijak 2017 ↓, s. 100.
  6. Bijak 2017 ↓, s. 101.
  7. Wojdecki 1981 ↓, s. 416.
  8. Kalwarczyk 2015 ↓, s. 189.
  9. a b c d Kalwarczyk 2015 ↓, s. 184.
  10. Kalwarczyk 2015 ↓, s. 182.
  11. a b Bijak 2017 ↓, s. 108.
  12. Kalwarczyk 2015 ↓, s. 483-486.
  13. Kalwarczyk 2015 ↓, s. 468.
  14. a b Kalwarczyk 2009 ↓, s. 89-90.
  15. Bijak 2017 ↓, s. 105.
  16. a b c d Kalwarczyk 2009 ↓, s. 90.
  17. a b c Bijak 2017 ↓, s. 103.
  18. Bijak 2017 ↓, s. 107.
  19. a b c Bijak 2017 ↓, s. 109.
  20. a b Bijak 2017 ↓, s. 110.
  21. Dąbrowski 1995 ↓, s. 296 i in..
  22. Szypulski 2017 ↓, s. 46.
  23. Pogrzeb ks. prałata Bogusława Bijaka. ekai.pl. [dostęp 2019-09-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-24)].
  24. Prezydent RP odznaczył działaczy NSZZ „Solidarność” Rolników Indywidualnych. prezydent.pl. [dostęp 2019-09-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-25)].
  25. Ks. prał. Bogusław Bijak. solidarnawies.pl. [dostęp 2019-09-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-25)].
  26. Pro Masovia dla Księdza Prałata Bogusława Bijaka. mazovia.pl. [dostęp 2019-09-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-25)].
  27. Kalwarczyk 2015 ↓, s. 486-487.
  28. Patron domu opieki dla osób starszych. domopiekibasis.pl.pl. [dostęp 2019-09-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-25)].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Grzegorz Kalwarczyk, Duchowieństwo Archidiecezji Warszawskiej w roku 2008, Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 2009, s. 89–90, ISBN 978-83-211-1866-6.
  • Paweł Bijak, Ksiądz Prałat Bogusław Bijak (1930-2011) — duszpasterz i wychowawca, „Wiadomości Archidiecezji Warszawskiej” (2 (1067)), 2017, s. 98–111.
  • Waldemar Wojdecki (red.), Katalog Archidiecezji Warszawskiej. Zawierający spis duchowieństwa i parafii. 1981, Warszawa: Kuria Metropolitalna Warszawska, 1981, s. 416.
  • Grzegorz Kalwarczyk, Przewodnik po parafiach i kościołach Archidiecezji Warszawskiej. Tom 2. Parafie warszawskie, Warszawa: Oficyna Wydawniczo-Poligraficzna „Adam”, 2015, s. 182-189, 468, 483-487, ISBN 978-83-7821-118-1.
  • Peter Raina, Rozmowy z władzami PRL. Arcybiskup Dąbrowski w służbie Kościoła i Narodu, tom II 1982-1989, Warszawa: Książka Polska, 1995, 296 i in., ISBN 83-86035-14-5.
  • Andrzej Szypulski, Balansowanie na linie. Z Andrzejem Szypulskim rozmawia Ewa Sośnicka-Wojciechowska, „Stolica” (9 (2304)), 2017, s. 46.