Brzeźnica (gmina w województwie małopolskim)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Brzeźnica (powiat wadowicki)
gmina wiejska
Ilustracja
Budynek urzędu gminy w Brzeźnicy
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat wadowicki
TERYT 1218022
Wójt Bogusław Antos
Powierzchnia 66,43 km²
Populacja (2017)
• liczba ludności

10 196[1]
• gęstość 153 os./km²
Nr kierunkowy 33
Tablice rejestracyjne KWA
Adres urzędu:
Brzeźnica 17
34-114 Brzeźnica
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw 14
Liczba miejscowości 13
Położenie na mapie powiatu
Położenie na mapie powiatu
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Brzeźnica (powiat wadowicki)”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Brzeźnica (powiat wadowicki)”
Ziemia49°58′N 19°38′E/49,963333 19,638889
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Polska

Brzeźnica – gmina wiejska, położona na południe od rzeki Wisły, w odległości 35 km od Oświęcimia, 28 km od Krakowa i 25 km od Wadowic. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie bielskim. Siedzibą gminy jest Brzeźnica.

Na terenie 13 wsi gminy znajduje się 14 sołectw.

Brzeźnica, Bęczyn, Brzezinka, Chrząstowice, Kopytówka, Kossowa, Łączany, Marcyporęba, Nowe Dwory, Paszkówka, Sosnowice, Tłuczań, Wyźrał.

Miejscowość Bachorowice jest sołectwem, ale bez statusu wsi.

Według danych z 31 grudnia 2017 roku[2] gminę zamieszkiwało 10 285 osób.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Gmina zbiorowa Brzeźnica została utworzona 1 sierpnia 1934 roku w powiecie wadowickim w woj. krakowskim z 14 dotychczasowych jednostkowych gmin wiejskich: Bęczyn, Brzezinka ad Kopytówka, Brzeźnica, Chrząstowice, Jaśkowice, Kopytówka, Kossowa, Lgota, Marcyporęba, Nowe Dwory, Paszkówka, Sosnowice, Tłuczań i Wielkie Drogi[3].

Podczas II wojny światowej znalazł się w Generalnym Gubernatorstwie, w powiecie Krakau-Land w dystrykcie krakowskim. Okupant niemiecki przyłączył wówczas do gminy Brzeźnica gromady Facimiech i Pozowice z gminy Czernichów oraz gromady Lipowa, Łączany, Półwieś, Ryczów i Zygodowice z przedzielonej granicą państwową (i zatem zniesionej) gminy Spytkowice[4][5].

Po wojnie, gminę Brzeźnica odtworzono w oryginalnym składzie, wzmacniając ją tylko o jedną, nowo utworzoną gromadę – Wyźrał. 1 lipca 1952 składała się z 15 gromad[6]. Gmina Brzeźnica została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[7].

W związku z reaktywowaniem gmin 1 stycznia 1973[8], przywrócono gminę Brzeźnica. Nowa gmina Brzeźnica objęła większość jej dawnych gromad/sołectw. Nie objęła jednak Jaśkowic i Wielkich Dróg, które włączono do gminy Skawina, oraz Lgoty, którą włączono do gminy Tomice. Ponadto gminę Brzeźnica zwiększono o Łączany i Półwieś, które dawniej należały do gminy Spytkowice (1945–54 do gminy Ryczów)[9].

1 stycznia 2007 Półwieś powróciła do gminy Spytkowice[10].

Zmiany administracyjne[edytuj | edytuj kod]

Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piramida wieku mieszkańców gminy Brzeźnica w 2014 roku[13].

Piramida wieku Gmina Brzeznica Malopolskie.png

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Czernichów, Kalwaria Zebrzydowska, Skawina, Spytkowice, Tomice, Wadowice.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. l, Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2017 r., „stat.gov.pl” [dostęp 2017-08-12] (pol.).
  2. Gmina Brzeźnica w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2020-03-25] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  3. Dz.U. z 1934 r. nr 69, poz. 644
  4. Gromady Bachowice (Langenbachdorf), Miejsce (Meßten), Spytkowice (Spittkau) i Woźniki (Schauenfurt) włączono do III Rzeszy.
  5. Amtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG
  6. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  7. Dz.U. z 1954 r. nr 43, poz. 191
  8. Dz.U. z 1972 r. nr 49, poz. 312
  9. Uchwała Nr XVIII/92/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 6 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie krakowskim oraz ustalenia siedzib gminnych rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 8 grudnia 1972 Nr 18, poz. 268)
  10. Dz.U. z 2006 r. nr 137, poz. 972
  11. Dz.U. z 2005 r. nr 141, poz. 1185.
  12. Dz.U. z 2006 r. nr 137, poz. 972.
  13. Gmina Brzeźnica w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-03-15] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.