Chłopcy z ferajny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Chłopcy z ferajny
Goodfellas
Ilustracja
Gatunek

dramat, gangsterski

Rok produkcji

1990

Data premiery

12 września 1990
31 grudnia 1990 (Polska)

Kraj produkcji

Stany Zjednoczone

Język

angielski

Czas trwania

145 min

Reżyseria

Martin Scorsese

Scenariusz

Nicholas Pileggi
Martin Scorsese

Główne role

Ray Liotta
Robert De Niro
Joe Pesci
Paul Sorvino
Frank Sivero

Muzyka

Pete Townshend

Zdjęcia

Michael Ballhaus

Scenografia

Leslie Bloom

Kostiumy

Richard Bruno

Montaż

Thelma Schoonmaker

Produkcja

Barbara de Fina
Irwin Winkler

Wytwórnia

Warner Bros.

Nagrody
Oscar w 1991 dla najlepszego aktora drugoplanowego (Joe Pesci)

Chłopcy z ferajny (ang. Goodfellas) – amerykański film fabularny z 1990 roku w reżyserii Martina Scorsese. Wpisany na listę National Film Registry jako jedno z dzieł, które stanowią dziedzictwo kulturowe USA[1].

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

Akcja filmu rozgrywa się w świecie gangsterów. Jest to autentyczna opowieść oparta na zeznaniach Henry’ego Hilla. Główny bohater, a zarazem narrator filmowej opowieści, Henry Hill, prowadzi nas przez wydarzenia trzydziestu lat swojego życia, od pałętania się wokół postoju taksówek, poprzez zaprzyjaźnienie się z lokalnymi gangsterami, do rozbojów, wymuszeń i handlu narkotykami. Tytułowi chłopcy z ferajny m.in. Jimmy i Tommy, postępują zgodnie z zasadami podziwianej przez nich mafii sycylijskiej, do której, ze względu na pochodzenie, nie może należeć Jimmy.

Film ukazuje głównie działanie i codzienne życie gangsterów, zlepione luźną zaprawą fabularną. Główną osią filmu jest handel narkotykami, który rozpoczyna Henry, i wkrótce angażuje weń cały gang Jimmy’ego, wbrew ostrzeżeniom swojego dawnego przełożonego z początków kariery, Paula Cicero. Ważnym momentem jest też pobicie i zabójstwo Billy’ego Battsa, dawnego członka gangu Jimmy’ego, a później członka mafii, gdyż w wyniku zemsty za niego ginie przyjaciel głównego bohatera, Tommy. Po jego śmierci Jimmy morduje wszystkich dawnych popleczników. Równocześnie na trop wpada policja śledząc Henry’ego helikopterem i przeprowadzając akcję w jego domu. Henry, chcąc ratować się przed Jimmym, który również jego chce zabić, oraz przed pójściem do więzienia na długie lata, decyduje się zeznawać w sądzie jako świadek koronny. Zarówno Jimmy, jak i Paulie zostają skazani, a Henry dostaje nową tożsamość, mieszkanie i pracę, rozpoczyna nowe życie szarego człowieka, które już go nie cieszy.

Film powstał w oparciu o książkę należącą do literatury faktu, Wiseguy (w Polsce wydana w roku 1991 pod tytułem Chłopcy z ferajny) Nicholasa Pileggiego, przez co jest bardziej autentyczny niż mitologizujący gangsterów Ojciec chrzestny (1972).

Opinie o filmie[edytuj | edytuj kod]

Film jest bardzo brutalny, szokuje ładunkiem agresji i przemocy niektórych scen, a niecenzuralne słowo „fuck” pada w nim 246 razy. Scorsese podbija napięcie szybkim montażem, lubi też podkręcać znaczenie ważnych epizodów mocnym kontrapunktem. W pamięci zostaje zwłaszcza scena masakrowania twarzy Billy’ego Battsa (Vincent) skontrastowana z aksamitną balladą „Atlantis” Donovana.

Nagrody i nominacje[edytuj | edytuj kod]

  • Oscar dla Joego Pesci za najlepszą rolę drugoplanową (1991)
  • Nominacje do Oscara dla Irwina Winklera za najlepszy film, Lorraine Bracco jako najlepszej aktorki drugoplanowej, Martina Scorsese jako najlepszego reżysera, Martina Scorsese i Nicholasa Pileggiego za najlepszy scenariusz adaptowany, Thelmy Schoonmaker za najlepszy montaż (1991)
  • Nominacje do Złotego Globu za najlepszy dramat, dla Joe Pesciego jako najlepszego aktora drugoplanowego, Lorainne Bracco jako najlepszej aktorki drugoplanowej, Martina Scorsese jako najlepszego reżysera, Martina Scorsese i Nicholasa Pileggiego za najlepszy scenariusz (1991)
  • Srebrny Lew dla Martina Scorsese jako najlepszego reżysera (1990)
  • Nagroda BAFTA dla Irwina Winklera i Martina Scorsese za najlepszy film, nagroda im. Davida Leana dla Martina Scorsese za najlepszą reżyserię, Richarda Bruno za najlepsze kostiumy, Thelmy Schoonmaker za najlepszy montaż, Martina Scorsese i Nicholasa Pileggiego za najlepszy scenariusz adaptowany (1991)
  • Nominacje do nagrody BAFTA dla Michaela Ballhausa za najlepsze zdjęcia, Roberta de Niro jako najlepszego aktora pierwszoplanowego (1991)
  • Nominacja do nagrody DGA dla Martina Scorsese za najlepsze osiągnięcie reżyserskie w filmie fabularnym (1991)
  • Nominacja do nagrody WGA dla Martina Scorsese i Nicholasa Pileggiego za najlepszy scenariusz adaptowany (1991)
  • Nominacja do nagrody Eddie dla Thelmy Schoonmaker za najlepszy montaż filmu fabularnego (1991)
  • Nagroda BSFC za najlepszy film, dla Joego Pesci jako najlepszego aktora drugoplanowego, Martina Scorsese jako najlepszego reżysera (1991)
  • Nominacja do nagrody Cezar dla Martina Scorsese za najlepszy film zagraniczny
  • Nagroda LAFCA za najlepszy film, dla Joego Pesci jako najlepszego aktora drugoplanowego, Lorraine Bracco jako najlepszej aktorki drugoplanowej, Martina Scorsese jako najlepszego reżysera, Michaela Ballhausa za najlepsze zdjęcia (1990)
  • Nagroda NYFCC za najlepszy film, dla Roberta De Niro jako najlepszego aktora pierwszoplanowego, Martina Scorsese jako najlepszego reżysera (1990)
  • 94. miejsce na liście 100 najlepszych amerykańskich filmów wszech czasów (1998)
  • 92. miejsce na liście 100 najlepszych amerykańskich filmów wszech czasów w edycji z okazji 10-lecia (2007)
  • 2. miejsce na liście 10 najlepszych filmów z gatunku filmów gangsterskich (2008)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Top 10: najlepsze filmy na Netflixie. Prime News, 2022-01-27. [dostęp 2022-01-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-01-27)].
  2. Chłopcy z ferajny, „Kultura” (dodatek do „Dziennika Polska-Europa-Świat”), nr z dn. 12.01.2007, s. 34.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]