Dąbrowica (miasto)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dąbrowica
Ilustracja
Dąbrowica, kościół św. Jana Chrzciciela (2013)
Herb Flaga
Herb flaga Dąbrowicy
Państwo  Ukraina
Obwód rówieński
Powierzchnia 5,87[1] km²
Populacja (2013)
• liczba ludności
• gęstość

9 414 [2]
1 604 os./km²
Nr kierunkowy +380 3658
Kod pocztowy 34108
Położenie na mapie obwodu rówieńskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu rówieńskiego
Dąbrowica
Dąbrowica
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Dąbrowica
Dąbrowica
Ziemia51°34′N 26°34′E/51,566667 26,566667
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina

Dąbrowica[3] (ukr. Дубровиця) – miasto na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim, siedziba rejonu dąbrowickiego; do 1945[4] w Polsce, w województwie wołyńskim, w powiecie sarneńskim, siedziba gminy Dąbrowica.

Dąbrowica leży na historycznym Polesiu. W 2013 miasto liczyło 9,4 tys. mieszkańców[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość znana była już w 1224, od XIV w. była własnością Holszańskich, do momentu, gdy ostatnia z rodu Maria Holszańska wyszła za mąż najpierw za Michała Kozińskiego, a po raz drugi za księcia Andrzeja Kurbskiego. Dąbrowica była znaczącym ośrodkiem religijnym prawosławnej eparchii turowsko-pińskiej, z siedzibą dekanatu i dwiema cerkwiami: Narodzenia Matki Bożej i św. Mikołaja[5].

Miasto magnackie położone było w końcu XVIII wieku w powiecie pińskim województwa brzeskolitewskiego[6].

Dąbrowica w XIX w.

Dopiero w r. 1805 wraz z Wysockiem przyłączono ją do guberni wołyńskiej. Wówczas miasteczko było dobrze zabudowane, miało fabryki i słynne szkoły pijarów. Tutejsze kolegium pijarów fundował w r. 1695 Jan Dolski, marszałek w. ks. lit. W miejsce pierwotnego drewnianego, zbudowano w r. 1740 staraniem rektora Kazimierza Pniewskiego kościół rokokowy, ozdobiony kilkunastoma obrazami pijara Łukasza Hübla z poł. XVIII w. Po kasacie kolegium w r. 1832 kościół zamieniono na farny. Uczniami tutejszych szkół pijarskich byli między innymi Cyprian Godebski, Alojzy Feliński i Łukasz Gołębiowski. Na cmentarzu kaplica murowana z r. 1767. Poza tym posiada Dąbrowica dwie cerkwie, jedną murowaną z r. 1861, fundacji hr. Ignacego Platera i drugą drewnianą z r. 1872 oraz trzy synagogi. Mieszczanie tutejsi trudnią się przeważnie szewstwem i krawiectwem. W okolicy w podkładach gliny znajduje się bursztyn.

Dawny pałac Platerów, Worobin

3 km na północ z Dąbrowicy leży Worobin[7], gdzie przed wojną był pałac hr. Platerów, ze zbiorami sztuki i wzorowe gospodarstwo. Było tu też bogate archiwum Platerów, pełne dokumentów z XVIII w. Ozdobą galerii był obraz M. B. Bolesnej, przypisywany Domenichinowi. Przy pałacu była kaplica katolicka z r. 1772. W r. 1917 w czasie rozruchów bolszewickich został pałac doszczętnie zniszczony przez ludność miejscową.

2 km na wschód między Sielcem a Worobinem stoi wśród bagien dawny monaster Puszczański. W miejscu tem w r. 1502 na niedostępnym ostrowie ukryła się w czasie najazdu tatarskiego żona ks. Jerzego Holszańskiego, który na pamiątkę jej ocalenia fundował tutejszy klasztor. Pozostała po nim niewielka cerkiewka z cudownym obrazem św. Mikołaja, gdzie odbywają się odpusty. Na zachód od Dąbrowicy znajduje się wieś Granice (Grań), której nazwa ma być pamiątką dawnych granic ziem Drewlan i Dregowiczan.

Dawny herb Dąbrowicy

W II RP miasto było siedzibą wiejskiej gminy Dąbrowica. W 1937 roku miało 7,5 tys. mieszkańców, z czego 43% Żydów[8].

Wkrótce po zajęciu przez Wehrmacht 7 lipca 1941 roku, w mieście odbył się pogrom, podczas którego miejscowa ludność pobiła wielu Żydów oraz grabiła ich mienie. W kwietniu 1942 władze okupacyjne stworzyły w Dąbrowicy getto dla ludności żydowskiej, do którego w maju przesiedlono także Żydów z okolicznych wsi. 28 sierpnia 1942 getto zostało zlikwidowane poprzez przesiedlenie jego mieszkańców do getta w Sarnach. Około 1,5 tys. osób zdołało podczas tej akcji zbiec do lasu, jednak większość z nich została wyłapana i zabita przez niemiecką żandarmerię i ukraińską policję[9].

Podczas rzezi wołyńskiej w 1943 roku polscy mieszkańcy Dąbrowicy wyjechali do Sarn[8].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew św. Mikołaja Cudotwórcy
  • zamek
  • kościół pw. św. Jana Chrzciciela z 1740 roku - w 1992 roku wrócił w ręce katolików i został wyremontowany; zdaniem Grzegorza Rąkowskiego jeden z najcenniejszych kościołów rzymskokatolickich na Wołyniu[10],
  • kaplica na cmentarzu katolickim (1767 r.)[10],
  • cerkiew pw. Narodzenia Bogarodzicy (1861 r.) fundacji hr. Ignacego Platera[10],
  • drewniana cerkiew pw. św. Mikołaja (1872 r.)[10],
  • budynek hal targowych z XIX w.[10]

Urodzeni w Dąbrowicy[edytuj | edytuj kod]

Współpraca międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Облікова картка (ukr.). Верховна Рада України. [dostęp 2014-01-16].
  2. a b Тимошенко Г.М. (red.): Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2013 року». Київ: Державна служба статистики України, 2013, s. 90.
  3. Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 lutego 1937 r. o ustaleniu urzędowych nazw miast (M.P. z 1937 r. Nr 69, poz. 104).
  4. Ustawa z dnia 31 grudnia 1945 r. o ratyfikacji podpisanej w Moskwie dnia 16 sierpnia 1945 r. umowy między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o polsko-radzieckiej granicy państwowej (Dz.U. z 1946 r. Nr 2, poz. 5).
  5. Mironowicz A.: Biskupstwo turowsko-pińskie w XI-XVI wieku. Trans Humana, 2011, s. 259. ISBN 978-83-61209-55-3.
  6. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 119.
  7. Worobin w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XIII: Warmbrun – Worowo. Warszawa 1893.
  8. a b Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939-1945, Warszawa: „von borowiecky”, 2000, s. 752, ISBN 83-87689-34-3, OCLC 749680885.
  9. Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Moskwa 2009, ​ISBN 978-5-8243-1296-6​ s.285
  10. a b c d e Grzegorz Rąkowski, Wołyń. Przewodnik po Ukrainie Zachodniej. Część I, Pruszków: Rewasz, 2005, s. 153, ISBN 83-89188-32-5, OCLC 69330692.
  11. Andrzej Sawicki: Nawiązanie współpracy z Ukrainą. Urząd Miejski w Nowogardzie, 2009-09-25. [dostęp 2011-08-06].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. I, Warszawa, 1880–1902, s. 931

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]