Dolina Noteci

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dolina Noteci
kod: PLH300004
specjalny obszar ochrony siedlisk
Państwo  Polska
Mezoregion Kotlina Gorzowska,
Dolina Środkowej Noteci,
Kotlina Toruńska
Data utworzenia 5 lutego 2008
Powierzchnia 50 531,99 ha
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dolina Noteci
Dolina Noteci
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Dolina Noteci
Dolina Noteci
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Dolina Noteci
Dolina Noteci
Ziemia53°05′N 17°15′E/53,083333 17,250000
Dolina Noteci koło Białośliwia
Bocian w Dolinie Noteci (okolice Wyrzyska)
Staw Kardynalski - ostoja ptaków o randze europejskiej

Dolina Noteci (kod obszaru PLH300004) – obszar chroniony programem Natura 2000 w województwie kujawsko-pomorskim i wielkopolskim o powierzchni 50532 ha[1].

Celem ochrony jest zachowanie siedlisk przyrodniczych i występujących na ich terenie gatunków roślin i zwierząt.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W kwietniu 2004 r. zaproponowano włączenie obszaru w sieć Natura 2000 jako obszar mający znaczenie dla Wspólnoty. W listopadzie 2007 r. został zatwierdzony jako projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk (SOO) pod nazwą Dolina Noteci[2].

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Dolina Noteci obejmuje fragment Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej, począwszy od zachodnich przedmieść Bydgoszczy (Prądy) na wschodzie, po Wieleń na zachodzie. W odróżnieniu od Doliny Środkowej Noteci i Kanału Bydgoskiego (obszaru OSO) obszar Dolina Noteci obejmuje nie tylko dno pradoliny, lecz również fragmenty jej zboczy, zwłaszcza północnej krawędzi, na styku z Pojezierzem Krajeńskim.

Dolina jest położona na terenie dwóch województw i siedmiu powiatów: czarnkowsko-trzcianeckiego, pilskiego, chodzieskiego, wągrowieckiego, nakielskiego, bydgoskiego i miasta Bydgoszczy.

Ogólna charakterystyka obszaru[edytuj | edytuj kod]

W zachodniej części chronionego obszaru płynie rzeka Noteć, zaś we wschodniej (od Nakła do Bydgoszczy) – Kanał Bydgoski, wybudowany w 1774 r., łączący dorzecza Odry i Wisły[2].

Część obszaru zajmują torfowiska niskie pokryte przez zalewowe łąki i trzcinowiska. Wyspowo występują zarośla i zadrzewienia. Na zboczach doliny znajdują się płaty muraw kserotermicznych. W okolicach Goraja, Pianiówki i Góry oraz Ślesina występują lasy: buczyny i dąbrowy, w tym m.in. ciepłolubne dąbrowy i grądy zboczowe. Teren przecinają kanały i rowy odwadniające. Liczne są zbiorniki astatycznestarorzecza i torfianki. Miejscami występują rozległe płaty lasów łęgowych. Na większości obszaru występują intensywnie użytkowane łąki.

Między dnem doliny a skrajem wysoczyzny występują znaczne deniwelacje terenu, miejscami należące do największych na Niżu Polskim (Góry Rzadkowskie 187 m n.p.m., Dębowa Góra 193 m n.p.m., wobec dna pradoliny 37–54 m n.p.m.)[3].

Nad Doliną Noteci nadzór sprawuje Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu[2].

Siedliska[edytuj | edytuj kod]

Wśród siedlisk na obszarze doliny, największy udział posiadają łąki i zarośla – 83%, zaś znacznie mniejszy: siedliska rolnicze (9%), lasy liściaste (6%), wody śródlądowe (rzeki i akweny – 3%), lasy iglaste (2%)[2].

Wśród siedlisk chronionych największy udział mają: łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (3%), ciepłolubne dąbrowy (3%), zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (2%), łąki selernicowe (2%) oraz niżowe świeże łąki użytkowane ekstensywnie (2%)[2].

Formy ochrony przyrody[edytuj | edytuj kod]

Około 75% powierzchni obszaru Dolina Noteci leży na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina Noteci, ponadto na jego terenie znajduje się niewielki fragment Nadnoteckiego Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz 6 rezerwatów przyrody[4]:

Wartość przyrodnicza[edytuj | edytuj kod]

Obszar obejmuje bogatą mozaikę siedlisk z załącznika I dyrektywy siedliskowej (15 rodzajów), z priorytetowymi lasami łęgowymi i dobrze zachowanymi kompleksami łąkowymi, choć łącznie zajmują one poniżej 20% powierzchni obszaru[2].

W Dolinie Noteci notowano m.in.:

Rekomendowana jest również restytucja na tym terenie łątki ozdobnej, występującej w okolicach Nakła na początku XX w.[2]

Obszar częściowo pokrywa się z ostoją ptasią o randze europejskiej E-33 Nadnoteckie Łęgi. Jest to również ważny korytarz ekologiczny o randze międzynarodowej[5].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ministerstwo Środowiska: Polskie obszary Natura 2000 (pol.). 2010-06-10. [dostęp 10 czerwca 2010].
  2. a b c d e f g h Natura 2000. Standardowy formularz danych. Obszar PLH300004. Dolina Noteci http://natura2000.gdos.gov.pl/natura2000/dane/pdf/pl/PLH300004.pdf
  3. Umiński Janusz: Pojezierze Krajeńskie. Wydawnictwo PTTK „Kraj”. Warszawa 1991
  4. Natura 2000 - Standardowy formularz danych Dolina Noteci PLH300004. 2017. [dostęp 2018-12-27].
  5. Katarzyna Marcysiak: Ochrona przyrody – Bydgoszcz i okolice. W: Przyroda Bydgoszczy. Józef Banaszak (red.). Bydgoszcz: Wydawnictwo Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego, 2004. ISBN 83-7096-531-8.
Panorama doliny z okolic Bydgoszczy. Po prawej Kanał Bydgoski
Panorama doliny z okolic Bydgoszczy. Po prawej Kanał Bydgoski