Dwór Artusa w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dwór Artusa w Toruniu
Centrum Kultury Dwór Artusa w Toruniu
Obiekt zabytkowy nr rej. A/587 z 7 lutego 1991
Ilustracja
Dwór Artusa
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Miejscowość Toruń
Adres ul. Rynek Staromiejski 6
Typ budynku budynek użyteczności publicznej
Styl architektoniczny neorenesans / historyzm
Architekt Rudolph Schmidt
Inwestor Królestwo Prus
Kondygnacje 3
Rozpoczęcie budowy 1889
Ukończenie budowy 1891
Kolejni właściciele Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Obecny właściciel Gmina Miasta Toruń
Położenie na mapie Torunia
Mapa lokalizacyjna Torunia
Dwór Artusa w Toruniu
Dwór Artusa w Toruniu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dwór Artusa w Toruniu
Dwór Artusa w Toruniu
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Dwór Artusa w Toruniu
Dwór Artusa w Toruniu
Ziemia53°00′36,16″N 18°36′16,20″E/53,010044 18,604500
Strona internetowa

Dwór Artusa w Toruniu – samorządowa instytucja kultury, utworzona w 1995 roku w Toruniu.

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Dwór Artusa znajduje się na terenie Zespołu Staromiejskiego, przy Rynku Staromiejskim 6.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Gmach zajmuje miejsce trzech parcel średniowiecznych. Pierwszy Dwór Artusa, właściwie nazywany „Dom Towarzyski”, czy „Dom Klubowy” (nazwa Dwór Artusa na określenie budynku pojawiła się dopiero na początku w XVII wieku)[1] zbudowany został w latach 13851386. W 1466 roku podpisano tutaj II pokój toruński. Budowla była później przebudowywana i remontowana, szczególnie w XVII wieku, kiedy wykonano bogatą dekorację malarską fasady, na której umieszczono fryzy z wizerunkami królów od Władysława Jagiełły do Zygmunta III Wazy[2], znanych z cyklu rysunków powstałych w latach 1738-1745 przedstawiających widoki Torunia i okolic przygotowanych przez Steinera. Przebudowaniu uległo także sala parterowa gdzie m.in. wyłożono podłogę białymi i czerwonymi płytami marmurowymi[3]. Wnętrze na parterze podzielone dwiema kolumnami przekrywało sklepienie.

14 czerwca 1802 roku, władze Pruskie rozpoczęły rozbiórkę średniowiecznego gmachu[3]. Dopiero w maju 1826 roku ukończono budowę drugiego Dworu Artusa według projektu budowniczego miejskiego Heckerta. Miał on skromną klasycystyczną, piętrową, pięcioosiową fasadę dekorowaną pilastrami w wielkim porządku. Na skutek likwidacji Bractwa św. Jerzego w 1842 roku, Dwór stał się Teatrem Miejskim z widownią na 500 miejsc. Drugi Dwór Artusa i sąsiednia, zachodnia kamienica uległy rozbiórce w 1889 roku, na ich miejscu powstał obecny budynek według projektu miejskiego radcy budowlanego Rudolpha Schmidta. Na parterze „Trzeciego Dworu Artusa” mieściła się restauracja i sklepy, na piętrze natomiast znajdowały się sale Wielka, Biała, Mała i Czerwona, a na poddaszu pokoje gościnne[4].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1920 roku, reprezentacyjne sale Dworu gościły m.in. generała Józefa Hallera, prezydentów II Rzeczypospolitej: Stanisława Wojciechowskiego, Ignacego Mościckiego i Józefa Piłsudskiego. Wróciły tradycyjne uroczystości państwowe, spotkania społeczne, cechowe i bale reprezentacyjne.

Po II wojnie światowej, w 1949 roku, budynek został przekazany tworzącemu się Uniwersytetowi Mikołaja Kopernika i mieściło się w nim Collegium Maximum oraz Klub Studencki Od Nowa. Od 1993 roku obiekt jest siedzibą Centrum Kultury[5].

W latach 1994 - 2015 Dwór Artusa był siedzibą Toruńskiej Orkiestry Symfonicznej[6].

W listopadzie 2018 roku Centrum wzbogaciło się o nową przestrzeń edukacyjną – Piwnice Kultury, w których edukatorzy będą prowadzić cykliczne warsztaty muzyczne, plastyczne i filmowe dla dzieci, młodzieży, dorosłych i seniorów[7].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Styl budynku jest określany jako neorenesans niderlandzki, fasada jest trzykondygnacyjna, licowana cegłą ze znacznym użyciem czerwonego piaskowca (parter, detale dekoracyjne), znacznie przeskalowana w stosunku do sąsiedniej zabudowy Rynku. Oprócz motywów neorenesansowych obecne są w niej również nawiązania do pierwotnego, gotycko-renesansowego budynku Dworu Artusa – lekko ostrołukowe okna i boniowanie na parterze, nadwieszone wieżyczki flankujące fasadę, blankowanie wieńczące budynek. Całość przykryta jest wysokim, czterospadowym dachem, którego sylwetka jest wyraźnie widoczna w panoramie Torunia.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Magdański Marian, Dwór Artusa w Toruniu, [w:] Tęcza: ilustrowane pismo miesięczne, nr 8, s. 39, 1938 rok.
  2. Mansfeld Bogusław, Zespół Zabytkowy Torunia, s. 23, Warszawa 1983.
  3. a b Magdański Marian, Dwór Artusa w Toruniu, [w:] Tęcza: ilustrowane pismo miesięczne, nr 8, s. 41, 1938 rok.
  4. http://www.artus.torun.pl/static.php?pierwszy=67&dzial=69.
  5. Dwór Artusa dziś - Dwór Artusa Toruń, „Dwór Artusa Toruń” [dostęp 2017-09-27] (pol.).
  6. Na początek zagrają ostatnią symfonię Beethovena - Nowości - Dziennik Toruński, Toruń, Kujawy i Pomorze - aktualności, informacje, artykuły, wydarzenia., nowosci.com.pl [dostęp 2015-12-13].
  7. Nowa przestrzeń edukacyjna w Dworze Artusa | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2018-11-08] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]