Grupa Lipowskiego Wierchu i Romanki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wypas owiec na Hali Boraczej
Kapliczka na stokach Abrahamowa
Polana na Prusowie i widok na Lipowski Wierch

Grupa Lipowskiego Wierchu i Romanki – środkowa część Beskidu Żywieckiego, do której należą grzbiet Lipowskiego Wierchu (1324 m) i grzbiet Romanki (1366 m), oraz odchodzące od nich grzbiety boczne[1].

Topografia[edytuj | edytuj kod]

Granicę między Grupą Lipowskiego Wierchu i Romanki a sąsiednią Grupą Pilska tworzy nienazwana przełęcz między Rysianką (1322 m), a Trzema Kopcami (1216 m), oraz spływające spod tej przełęczy w przeciwnych kierunkach potoki Bystra i Sopotnia. Potoki te tworzą granicę południową i wschodnią. Zachodnie i północne stoki opadają do dolin Soły i Koszarawy. Wszystkie szczyty Grupy Lipowskiego Wierchu znajdują się w bocznych grzbietach Beskidu Żywieckiego, całkowicie w granicach Polski, a wszystkie spływające z nich potoki znajdują się w zlewni Soły[2].

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Grzbiety i górne części dolin porasta las świerkowy (regiel górny)[1]. Jest tutaj jednak w partiach grzbietowych sporo polan (dawnych hal pasterskich), będących doskonałymi punktami widokowymi. Są to: polana Sucha Góra, polana Cerchla, hale: Michalskiego, Borucz, Boracza, Bacmańska, Cukiernica Niżna, Cukiernica Wyżna, Gawłowska, Bieguńska, Koziarka, Lipowska, Łyśniowska, Majcherkowa, Pawlusia, Redykalna, Rysianka, Skórzacka, Wieprzska[2]. Dawniej pola uprawne dochodziły od dolin na same grzbiety gór (np. na Abrahamowie i Prusowie), obecnie nie są już uprawiane, zostały zalesione lub pozostały po nich łąki, stopniowo i samorzutnie zarastające lasem[1].

W niektórych miejscach (np. na grzbiecie Lipowskiego Wierchu i pod Redykalnym Wierchem) są młaki i torfowiska. W łożyskach potoków występują liczne progi skalne i wodospady, największy z nich i najbardziej znany to Wodospad w Sopotni Wielkiej (wysokość: 10 m). Na wierzchowinach Lipowskiego Wierchu znajdują się rowy grzbietowe i wały rozpadlinowe. Są one pochodzenia osuwiskowego, a procesy osuwiskowe są tutaj nadal czynne. Osuwiska w dolinie Bystrej w bliskiej przyszłości doprowadzą do kaptażu (przeciągnięcia wód) znajdującego się na Słowacji Złotego Potoku na polską stronę przełęczy przełęczy Bory Orawskie (930 m). Występuje też kilka jaskiń, a wśród nich największa Jaskinia w Sopotni Wielkiej (długość: 101 m) i najbardziej znana Jaskinia w Boraczej. W dolinie Śmierdzącego Potoku u podnóży Boraczego Wierchu (1244 m) znajduje się źródło siarkowodorowej wody mineralnej[1].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Jest to obszar dobrze zagospodarowany turystycznie. Istnieje gęsta sieć szlaków turystycznych, kilka schronisk górskich i liczne kwatery prywatne w miejscowościach[1]:

Schroniska górskie
Szlaki turystyczne
szlak turystyczny czarny Sopotnia WielkaKotarnica
szlak turystyczny niebieski ŻywiecPawlacki WierchPrzełęcz u PolokaŁazy – Kotarnica – Romanka – Suchy GrońLachowe MłakiBystra
szlak turystyczny czerwony Węgierska GórkaAbrahamówhala Słowiankahala Pawlusiaschronisko PTTK na Hali Rysiance (Główny Szlak Beskidzki)
szlak turystyczny niebieski Żabnica PKSBoruczPrusówschronisko PTTK na Hali BoraczejSucha GóraRajcza
szlak turystyczny zielony Milówka – schronisko PTTK na Hali Boraczej – Lipowski Wierch – schronisko PTTK na hali Rysiance – Żabnica-Skałka
szlak turystyczny żółty Rajcza – Zapolanka – Redykalny Wierch – Hala Lipowska – hala Rysianka – Romanka
szlak turystyczny niebieski ZłatnaBacmańska Góra – Hala Lipowska – Hala Rysianka – Sopotnia Wielka
szlak turystyczny czarny Złatna – hala Rysianka

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Stanisław Figiel, Piotr Krzywda: Beskid Żywiecki. Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2006. ISBN 83-89188-59-7.
  2. a b Beskid Śląski i Żywiecki. Mapa 1:50 000. Kraków: Wyd. „Compass”, 2011. ISBN 978-83-7605-084-3.
Panorama Hali Boraczej i Grupy Lipowskiego Wierchu i Romanki
Panorama Hali Boraczej i Grupy Lipowskiego Wierchu i Romanki