Helmut Berger

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Helmut Berger
Ilustracja
Helmut Berger (1972)
Imię i nazwisko

Helmut Steinberger

Data i miejsce urodzenia

29 maja 1944
Bad Ischl, Austria

Zawód

aktor

Współmałżonek

Francesca Guidato
(1994-separacja)

Lata aktywności

od 1964

Strona internetowa

Helmut Berger ([ˈhɛlmuːt ˈbɛʁɡɐ] i), właściwie Helmut Steinberger[1] (ur. 29 maja 1944 w Bad Ischl) – austriacki aktor filmowy i telewizyjny[2].

Helmut Berger w 1973.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Bad Ischl[3] w Austrii w rodzinie hotelarskiej jako syn Hedwig i Franza Steinbergerów[4][5][6]. Pierwsze lata życia spędził głównie z matką, podczas gdy ojciec był w niewoli rosyjskiej[7]. Ojciec powrócił do domu, gdy Helmut miał trzy lata. W 1952 mając osiem lat przystąpił do pierwszej komunii świętej[8]. Swoje dzieciństwo i młodość spędził w Salzburgu, gdzie uczęszczał do szkoły franciszkańskiej Feldkirk College w Feldkirch[9]. Chciał kontynuować naukę w Max Reinhardt Seminar, jednak rodzice się temu sprzeciwili. Dorabiał jako kelner w restauracji „In-Restaurant” przy King’s Road w Chelsea i jednocześnie pobierał lekcje w klasie aktorskiej, a wkrótce pojawił się w mniejszych teatrach[10].

W wieku osiemnastu lat przeprowadził się do Londynu, gdzie został odkryty przez fotografa dla reklamy i fotografii mody[11]. Po ukończeniu studiów na wydziale dramatycznym na University of Perugia w Perugii[12], przeniósł się do Rzymu.

Kariera[edytuj | edytuj kod]

Pierwszą swoją rolę ekranową zagrał w dramacie Rogera Vadima Rondo (La Ronde, 1964) z Jane Fondą. W 1964 na drodze swojej kariery poznał włoskiego reżysera Luchino Viscontiego, u którego wystąpił po raz pierwszy w roli młodzieńca przy hotelu w noweli Czarownica spalona żywcem (La Strega bruciata viva) pochodzącej z filmu fabularnego Czarownice (Le streghe, 1967)[13]. Wielkie uznanie krytyki i widzów zdobył w przerażająco sugestywnie zagranej tragicznej i odrażającej zarazem kreacji Martina Von Essenbecka, infantylnego i sadystycznego młodzieńca-pedofila o niestabilnej osobowości i perwersyjnych upodobaniach seksualnych, który słaby charakter łączy ze skłonnością do okrucieństwa w dramacie Viscontiego Zmierzch bogów (La caduta degli dei, 1969), za którą zdobył nominację do nagrody Złotego Globu. Do historii kina weszła scena gdy pod pseudonimem „Lola” naśladuje Marlenę Dietrich z filmu Błękitny anioł[14].

Pozował jako fotomodel dla różnych magazynów, w tym „Vogue” (w lipcu 1970) z Marisą Berenson)[15], „Ciné-Revue” (Belgia; 1973)[16]. Rola playboya Ericha w dramacie Larry’ego Peerce’a Środa popielcowa (Ash Wednesday, 1973) z Elizabeth Taylor i Henry’ego Fondą ugruntowała pozycję Bergera w międzynarodowych produkcjach[17]. Wziął udział w sesji zdjęciowej Andy’ego Warhola (1973)[18] i Helmuta Newtona (1984)[19].

Kolejna jego rola biseksualnego Ludwika II, króla Bawarii w dramacie biograficznym Viscontiego Ludwik (Ludwig, 1973) została uhonorowana włoską nagrodą David di Donatello. Ostatnią rolą zagraną u Viscontiego była postać perwersyjnego i zepsutego, a jednocześnie subtelnego i wyrafinowanego Konrada w dramacie Portret rodzinny we wnętrzu (Gruppo di famiglia in un interno, 1974)[20][21].

Grywał potem zazwyczaj w filmach klasy B, w tym w ekranizacji powieści Oscara Wilde’a Portret Doriana Graya (Il dio chiamato Dorian, 1970)[22] jako tytułowy bohater czy dreszczowcu policyjnym Wściekły pies (La Belva col mitra, 1977) w roli pozbawionego skrupułów bandyty nazwiskiem Nanni Vitali, który po ucieczce z więzienia planuje wielki skok[23].

Przez jedenaście odcinków opery mydlanej ABC Dynastia (1983-1984) grał rolę słynnego playboya Petera De Vilbisa, który wdaje się w romans z córką potężnego magnata naftowego Fallon Carrington (Pamela Sue Martin)[24][25]. W ostatniej odsłonie losów słynnej mafijnej rodziny Corleone - Ojciec chrzestny III (The Godfather: Part III, 1990) w reż. Francisa Forda Coppoli zagrał postać Fredericka Keinsziga, nazywanego „bankierem Boga”, głównego księgowego banku watykańskiego w Szwajcarii, który wraz z Don Licio Lucchesi i arcybiskupem Gildayem próbuje oszukać rodzinę Corleone. W dramacie Ludwig 1881 (1993) po raz drugi zagrał Ludwika II, króla Bawarii. Wziął udział w komedii Die 120 Tage von Bottrop (1997), będącej ekscentrycznym hołdem dla dni niemieckiej twórczości filmowej Rainera Wernera Fassbindera.

W 2007 otrzymał honorową nagrodę specjalną Teddy na festiwalu filmowym w Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie.

Wziął udział w teledysku Neny, zatytułowanym „Besser gehts nicht” (2013)[26], promującym jej album Du bist gut[27][28]. We francusko-belgijskim dramacie biograficznym Saint Laurent (2014) pojawił się jako Yves Saint Laurent w 1989.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

W marcu 1976 po śmierci Viscontiego Berger przeżył głęboki kryzys osobisty i finansowy. W pierwszą rocznicę śmierci Viscontiego, 17 marca 1977 uciekał się nawet do prób samobójczych[29], uzależnił się od narkotyków, a także miał problemy z nadużywaniem alkoholu[30].

Berger jawnie mówił o swoich skłonnościach biseksualnych. Był częstym gościem wielu talk shows, gdzie udzielał wywiadów na tematy takie jak jego związek z Marisą Berenson (1973)[31], z którą rzekomo chciał się żenić[32], w lipcu 1970 byli razem na okładce magazynu „Vogue[33]. Opowiadał o erotycznych przygodach z Biancą i Mickiem Jaggerem[34][35], aktorem Tabem Hunterem, Nathalie Delon, Elizabeth Taylor[36], Ursulą Andress (1975)[31], Jerry Hall[37], aktorką Marisa Mell (1976-78)[38], brazylijskim piosenkarzem i aktorem Edy Starem i innymi gwiazdami rocka lat 70. i 80. Do jego kochanków należał także Rudolf Nuriejew, o czym pisze w swojej autobiografii[39].

19 listopada 1994 poślubił włoską scenarzystkę Francescę Guidato, jednak doszło do separacji[40]. W 2004 Berger przeniósł się z Rzymu do Salzburga, gdzie zamieszkał z matką aż do jej śmierci w 2009. Zaprzeczył jednak o pogłoskach o trudnej sytuacji finansowej. Ogłosił także, że przestał zażywać narkotyki.

W 2000 ukazała się jego autobiografia zatytułowana po prostu „Ja, autobiografia” (Ich, die Autobiografie)[41].

Od lipca do września 2015, przez zaledwie dziewięć tygodni, był w związku małżeńskim z o 37 lat młodszym projektantem Florianem Wessem[42][43], dopuszczając się bigamii i będąc wciąż w związku ze swoją żoną[44]. Ich małżeństwo zakończyło się publicznym skandalem, gdy ujawniono, iż Berger w filmie dokumentalnym Helmut Berger, Actor (2015) zarejestrował scenę masturbacji[45][46][47].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Filmy fabularne[edytuj | edytuj kod]

Filmy TV[edytuj | edytuj kod]

  • 1993: Boomtown jako Richard Schwarzer
  • 1997: Teo jako Signor Mastrovito
  • 2005: Damals warst Du still jako Fabian Plessen

Seriale TV[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Personalidade: Helmut Berger (Áustria) (port.). InterFilmes.com. [dostęp 2017-08-04].
  2. Helmut Berger (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2015-07-05].
  3. Helmut Berger (fr.). AlloCiné. [dostęp 2015-07-05].
  4. Profile: Helmut Berger (ang.). Geni, 24 maja 2018. [dostęp 2021-05-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-04-30)].
  5. Brenda Strohmaier: Das merkwürdige Phänomen Helmut Berger (niem.). „Die Welt”, 5 kwietnia 2010. [dostęp 2016-01-25].
  6. Helmut Berger: Der schönste Mann der Welt wird 70 (niem.). „Bild”, 29 maja 2014. [dostęp 2016-01-25].
  7. Starprofil: Helmut Berger (niem.). Bunte.de. [dostęp 2015-07-05].
  8. Manuel Brug (2013-01-08): Ich bin ein Weltstar – und wer seid Ihr? (niem.). „Die Welt”. [dostęp 2020-06-13].
  9. Helmut Berger Pictures (ang.). FanPix.Net. [dostęp 2020-03-29].
  10. Claudia von Duehren (2018-04-09): Helmut Berger: „Ich habe mich nie verbiegen lassen“ (niem.). bz-berlin.de. [dostęp 2020-03-29].
  11. Alberto Del Grosso (2012-09-16): Chi E’ Helmut Berger? (wł.). Positano News. [dostęp 2020-06-13].
  12. Sandra Brennan: Helmut Berger Biography (ang.). AllMovie. [dostęp 2015-07-05].
  13. Portrait: Helmut Berger (*1944) (niem.). Kino.de. [dostęp 2021-07-05].
  14. Helmut Berger: Doesn’t Give a Fuck!!! (ang.). The Eye of Faith Vintage. [dostęp 2015-07-05].
  15. Daisy Woodward: A Documentary Portrait of Visconti’s Greatest Muse (ang.). AnOther, 22 czerwca 2016. [dostęp 2016-07-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-02)].
  16. Reve Revue (ang.). Pulp International. [dostęp 2016-07-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-02)].
  17. People: Helmut Berger (ang.). Volksbühne Berlin. [dostęp 2021-05-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-05-01)].
  18. Helmut Berger - Andy Warhol (ang.). International Center of Photography. [dostęp 2017-08-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-02)].
  19. Helmut Berger Naked (ang.). Cumm. [dostęp 2017-08-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-02)].
  20. Rose-Maria Gropp (2014-05-29): Das Schöne ist nur des Schrecklichen Anfang (niem.). faz.net. [dostęp 2017-08-04].
  21. Jason Adams: Everything You Ever Need To Know About Life... (ang.). My New Plaid Pants, 29 maja 2018. [dostęp 2018-01-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-04)].
  22. Ken Anderson (2013-03-08): Dorian Gray 1970 (ang.). Le Cinema Dreams. [dostęp 2017-08-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-02)].
  23. Gordiano Lupi (2017-02-23): Marisa Mell, L’Eva kant del grande schermo (wł.). Giornalepop.it. [dostęp 2016-07-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-02)].
  24. Helmut Berger (29 de Maio de 1944) (port.). Filmow. [dostęp 2017-08-04].
  25. Helmut Berger (ang.). TV.com. [dostęp 2015-07-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-07-05)].
  26. Nena findet Helmut Berger ist toll (niem.). top.de. [dostęp 2015-07-05].
  27. Nena: Helmut Berger ist toll (niem.). Gala. [dostęp 2015-07-05].
  28. Helmut Berger an der Seite von Nena (niem.). VIP.de. [dostęp 2015-07-05].
  29. Dennis Cooper: Ich * (ang.). DC’s, 6 listopada 2018. [dostęp 2020-06-13].
  30. Europe of Cultures - Helmut Berger, regarding his career (fr.). Fresques interactives. [dostęp 2015-07-05].
  31. a b Helmut Berger Dating (ang.). FamousFix. [dostęp 2015-07-05].
  32. Marisa Berenson on Kubrick, modelling, and regrets : 'I wish Dali had painted me nude' (ang.). „The Daily Telegraph”. [dostęp 2016-07-31].
  33. Helmut Berger Magazines (niem.). famousfix.com. [dostęp 2015-07-05].
  34. Helmut Berger: Der schönste Mann der Welt wird 70 (niem.). web.de. [dostęp 2016-01-25].
  35. „Botox Boy” verlässt Helmut Berger (niem.). n-tv.de. [dostęp 2017-08-04].
  36. Booze-Soaked Shoots, Hot Gay Sex, and Elizabeth Taylor's Poop Behind Scenes of Dunne's Infamous Film (ang.). The Daily Beast. [dostęp 2017-08-04].
  37. Botox-Boy verlässt Helmut Berger nach neun Wochen Ehe (niem.). Abendzeitung München. [dostęp 2017-08-04].
  38. When he looked at Bianca, Mick saw himself (ang.). The Baltimore Sun. [dostęp 2015-07-05].
  39. Helmut Berger, Ich: Die Autobiographie, Ullstein, Holde Heuer, Berlin: Ullstein, 1998, ISBN 3-550-06969-3, OCLC 41185227.
  40. Das merkwürdige Phänomen Helmut Berger (niem.). „Die Welt”. [dostęp 2015-07-05].
  41. Ich - Helmut Berger (ang.). Holde Heuer. [dostęp 2015-07-05].
  42. So kaputt ist Helmut Berger (niem.). „Focus”. [dostęp 2017-08-04].
  43. Helmut Berger und Botox-Boy Florian Wess: Was für eine Liebe!? (niem.). Klatsch & Tratsch. [dostęp 2017-08-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-05)].
  44. Valerio Cappelli (2015-10-06): Berger nei guai per le nozze gay. La moglie: è bigamo, lo denuncio (wł.). corriere.it. [dostęp 2017-08-04].
  45. „Botox-Boy” verlässt Helmut Berger (ang.). „Stern”. [dostęp 2017-08-04].
  46. Florian Wess: Hochzeit mit Valencia Vintage (Florian Stöhr) und Helmut Berger (niem.). TVMovie.de. [dostęp 2017-08-04].
  47. Ekel-Doku: Helmut Berger masturbierend vor der Kamera (niem.). ok-magazin.de. [dostęp 2017-08-04].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]