Elizabeth Taylor

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy aktorki. Zobacz też: Elizabeth Taylor – kanadyjska lekkoatletka.
Elizabeth Taylor
Ilustracja
Imię i nazwisko Elizabeth Rosemond Taylor
Data i miejsce urodzenia 27 lutego 1932
Hampstead, Wielka Brytania
Data i miejsce śmierci 23 marca 2011
Los Angeles, USA
Zawód aktorka, producent filmowy
Współmałżonek 1) Conrad Hilton
(1950-1951; rozwód)
2) Michael Wilding
(1952-1957; rozwód)
3) Michael Todd
(1957-1958; jego śmierć)
4) Eddie Fisher
(1959-1964; rozwód)
5) Richard Burton
(1964-1974; rozwód)
(1975-1976; rozwód)
6) John Warner
(1976-1982; rozwód)
7) Larry Fortensky
(1991-1996; rozwód)
Lata aktywności 1942−2003
Odznaczenia
Prezydencki Medal Obywatelski (Stany Zjednoczone) Dama Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Komandor Orderu Sztuki i Literatury (Francja)
Taylor w filmie Olbrzym (1956)
Taylor w filmie Kotka na gorącym blaszanym dachu (1958)
Taylor w filmie Kleopatra (1963)
Elizabeth Taylor (1985)

Elizabeth Rosemond Taylor (ur. 27 lutego 1932 w Hampstead, zm. 23 marca 2011 w Los Angeles[1]) – hollywoodzka aktorka urodzona w Wielkiej Brytanii, wyróżniona wieloma nagrodami, w tym dwoma Oscarami: w 1961 za rolę Glorii Wondrous (BUtterfield 8) i w 1967 za rolę Marthy (Kto się boi Virginii Woolf?).

Życiorys[edytuj]

Dzieciństwo[edytuj]

Elizabeth Taylor urodziła się w Hampstead. Jej rodzice byli Amerykanami zamieszkałymi w Anglii. Jej starszy brat Howard urodził się w 1929. Ojciec aktorki, Francis Lenn Taylor (1897–1968) był handlarzem sztuki, a matka, Sara Sothern z domu Warmbrodt (1895–1994), aktorką. W wieku 3 lat zaczęła brać lekcje baletowe. Rok przed wybuchem II wojny światowej rodzice wrócili do Stanów Zjednoczonych.

Genealogia
4. Francis Marion Taylor
(1860-1946)
     
    2. Francis Lenn Taylor
(1897-1968)
5. Elisabeth Mary Rosemond
(1869-1937)
       
      1. Elisabeth Rosemond Taylor
(1932-2011)
6. Samuel Sylvester Warmbrodt
(1861-1948)
   
    3. Sara Viola Warmbrodt
(1895-1994)
   
7. Elisabeth Ann Wilson
(1864-1932)
     
 

Kariera[edytuj]

Zadebiutowała w 1942 mając 10 lat w There's One Born Every Minute, a nakręcony rok później kultowy Lassie wróć (Lassie Come Home) przyniósł jej prawdziwą popularność. Pierwszą wielką rolę otrzymała w melodramacie Miejsce pod słońcem (A Place in the Sun). Szczytowy okres jej kariery przypadł na lata 50 i 60 XX wieku, kiedy to w za udział w trzech kolejnych filmach otrzymała nominacje do Oscara, a w 1960 za BUtterfield 8 statuetkę. Jej najwybitniejsze kreacje to bohaterki filmów Kto się boi Virginii Woolf? (Who's Afraid of Virginia Woolf?) i Poskromienie złośnicy (The Taming of the Shrew) (obydwa z 1966)[2]. Jej najsłynniejszą rolą była tytułowa Kleopatra z filmu Josepha L. Mankiewicza z 1963 roku.

Ostatnie lata[edytuj]

W listopadzie 2004 Taylor przyznała, że miała niewydolność serca[potrzebny przypis]. Przeżyła operacje guza mózgu[3] i raka skóry[potrzebny przypis], a także zmagała się z zapaleniem płuc[potrzebny przypis]. Pod koniec życia była samotniczką[potrzebny przypis]. W 2005 opowiedziała się po stronie Michaela Jacksona w jego procesie w Kalifornii pod zarzutem seksualnego wykorzystania dziecka. Piosenkarz został uniewinniony.

Życie prywatne[edytuj]

Aktorka była mężatką ośmiokrotnie z czego siedem małżeństw zakończyło się rozwodem a raz owdowiała, ponieważ jej mąż Michael Todd zginął w katastrofie lotniczej.

  • 1950-51 – Conrad Hilton Jr.
  • 1952-57 – Michael Wilding (dwoje dzieci: Michael i Christopher)
  • 1957-58 – Michael Todd (córka Liza)
  • 1959-64 – Eddie Fisher
  • 1964-74 oraz 1975-76 – Richard Burton (adoptowana córka)
  • 1976-82 – John Warner
  • 1991-96 – Larry Fortensky

W kwietniu 1959 przeszła konwersję na judaizm i przyjęła imiona Elisheba Rachel[4].

Aktorka przez wiele lat przyjaźniła się z Królem Popu - Michaelem Jacksonem.

Śmierć[edytuj]

Taylor miała problemy zdrowotne przez wiele lat. W 2004 oficjalnie ogłosiła, że cierpi na przewlekłą niewydolność serca, a w 2009 przeszła operację zastawki serca. W lutym 2011 trafiła na leczenie do szpitala w Los Angeles z objawami niewydolności serca. Aktorka zmarła w otoczeniu rodziny w szpitalu w Los Angeles w wieku 79 lat[5]. Została pochowana 25 marca 2011 w obrządku żydowskim na cmentarzu Forest Lawn w Glendale. Uroczystości pogrzebowe prowadził rabin Jerry Cutler.

Filmografia[edytuj]

Filmy fabularne[edytuj]

Seriale telewizyjne[edytuj]

  • 1981: Szpital miejski (General Hospital) jako Helena Cassadine
  • 1983: Wszystkie moje dzieci (All My Children) jako członkini załogi w pałacu
  • 1984: Hotel jako Katherine Cole
  • 1985: Północ-Południe (North and South) jako Madam Conti
  • 1992
    • Simpsonowie The Simpsons jako Maggie Simpson (głos)
    • Kapitan Planeta (Captain Planet and the Planeteers) jako matka Todda (głos)
  • 1996: Pomoc domowa (The Nanny) jako ona sama
  • 2003: God, the Devil and Bob jako Sarah (głos)

Produkcja[edytuj]

  • 1967

Przypisy

  1. Barbara Hollender: Życie jak barwny film. www.rp.pl, 2011-03-23. [dostęp 2011-03-23].
  2. Jan Słodowski, Andrzej Roman: Gwiazdy światowego kina. Leksykon. Warszawa: Editions Spotkania, 1992, s. 200. ISBN 83-85195-83-1.
  3. A&E Television Networks: Elizabeth Taylor Biography (ang.). [dostęp 2011-03-25].
  4. Jessica Ravitz: Exploring Elizabeth Taylor's Jewish conversion (ang.). religion.blogs.cnn.com, 2011-03-24. [dostęp 2011-03-25].
  5. Sheila Marikar: Hollywood Icon Elizabeth Taylor Dies at 79 (ang.). abcnews.go.com, 2011-03-23. [dostęp 2011-03-23].

Linki zewnętrzne[edytuj]


Poprzednik
Susan Hayward
za Chcę żyć!
Złoty Glob dla Najlepszej aktorki w filmie dramatycznym
1960 za Nagle, zeszłego lata
Następca
Greer Garson
za Sunrise at Campobello