Biseksualizm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Biseksualizm (z greki βι bi = oboje, dwa oraz z łac. sexualis = płciowy), inaczej: biseksualność – trwały erotyczny pociąg do osób obu płci[1]. Sam termin został wprowadzony około roku 1809 przez botaników i początkowo odnosił się wyłącznie do roślin. Jako określenie orientacji seksualnej zaczął funkcjonować prawdopodobnie dopiero w XX wieku, kiedy rozpoczęto szersze badania nad ludzką seksualnością.

W badaniach nad orientacją seksualną zakłada się, że gender jest czynnikiem decydującym o kontaktach seksualnych. Możliwe, że w przypadku biseksualizmu o wyborze partnera nie decyduje płeć biologiczna, lecz wiele cech fizycznych i psychicznych od niej niezależnych[2].

W czasopiśmie Scientific American Mind określenie biseksualizm jest także stosowane w opisie zwierząt[3].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

U ludzi[edytuj | edytuj kod]

Używanie do oznaczenia skali Kinseya ze stopniem środkowym jako wyznacznikiem biseksualizmu prowadzi do niewłaściwej interpretacji, ponieważ zawęża grupę do jednej siódmej możliwych wyników. Naukowcy do identyfikacji osób biseksualnych stosują kwestionariusze z pytaniem o orientację seksualną/tożsamość seksualną. Jeszcze innym sposobem identyfikacji jest tabela orientacji seksualnej Kleina pozwalająca wyznaczyć grupy według pociągu seksualnego, zachowania i przynależności społecznej[4]. Osoby biseksualne często różnie opisują swoją orientację w zależności od sytuacji. Takie zachowania zadeklarowało 83% biseksualnych mężczyzn i 67% biseksualnych kobiet[5].

Pod względem pociągu seksualnego może być stosowanych więcej kategorii niż uznawanych orientacji seksualnych. W badaniu z 2002 roku w USA wyznaczono następujące grupy pod względem pociągu seksualnego dla kobiet w wieku 18-44 lat[6]:

  • tylko do płci przeciwnej 85,7%
  • głównie do płci przeciwnej 10,2%
  • równo do obu płci 1,9%
  • głównie do tej samej płci 0,8%
  • tylko do tej samej płci 0,7%
  • nie jestem pewna 0,8%

i dla tej samej grupy wiekowej mężczyzn:

  • tylko do płci przeciwnej 92,2%
  • głównie do płci przeciwnej 3,9%
  • równo do obu płci 1,0%
  • głównie do tej samej płci 0,7%
  • tylko do tej samej płci 1,5%
  • nie jestem pewny 0,7%

Tożsamość seksualna wyznaczona w tym samym badaniu dla kobiet była następująca:

  • heteroseksualna lub straight 90,3%
  • homoseksualna 1,3%
  • biseksualna 2,8%
  • coś innego 3,8%
  • odmowa odpowiedzi 1,8%

a dla mężczyzn:

  • heteroseksualny lub straight 90,2%
  • homoseksualny 2,3%
  • biseksualny 1,8%
  • coś innego 3,9%
  • odmowa odpowiedzi 1,8%

Jakiekolwiek kontakty seksualne z płcią przeciwną deklarowało 94,1% kobiet i 93,8% mężczyzn. Zachowania seksualne z osobą tej samej płci deklarowało 11,2% kobiet i 6% mężczyzn.

U innych gatunków[edytuj | edytuj kod]

Biseksualizm występuje poza ludźmi u innych gatunków zwierząt, między innymi u bonobo, orek lub delfinów[7][8][9]. Biseksualizm rozumiany jaka posiadanie cech anatomicznych lub zachowań obu płci poza ssakami występuje także u płazińców i niekiedy u ptaków[10].

Niektóre zwierzęta, pomimo możliwości wyboru, czasami preferowały przedstawicieli tej samej płci (gazele, antylopy, bizony). W innych przypadkach, zwierzęta decydowały się na aktywność seksualną z przedstawicielami różnych płci w różnych etapach swojego życia. Aktywność homoseksualna u tych gatunków może być też sezonowa, jak w przypadku samców morsów, które angażują się w homoseksualną aktywność seksualną poza sezonem godowym i powracają do aktywności heteroseksualnej podczas okresu godowego[11].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Trójkątny znak biseksualistów

Biseksualizm jako orientacja najszerzej mieści się pomiędzy homo- a heteroseksualizmem, ale nie musi oznaczać równego zainteresowania obiema płciami. Alfred Kinsey w raportach z badań – Sexual Behavior in the Human Male (1948) i Sexual Behavior in the Human Female (1953), krytykuje podział ludzi tylko na dwie grupy homoseksualną i heteroseksualną[12].

Zdrowie psychiczne[edytuj | edytuj kod]

Osoby biseksualne w porównaniu z osobami heteroseksualnymi cechuje większe ryzyko zaburzeń psychicznych, myśli i prób samobójczych, samobójstw, nadużywania środków psychoaktywnych oraz samookaleczenia[13][14][15][16][17][18][19]. Przyczyny ich problemów ze zdrowiem psychicznym nie zostały w pełni wyjaśnione. Prawdopodobnie przynajmniej częściowo problemy te powoduje społeczna wrogość, stygmatyzacja i dyskryminacja[13][16][17][18].

Symbole[edytuj | edytuj kod]

Flaga dumy biseksualistów

Najbardziej znanym symbolem biseksualizmu są zachodzący na siebie różowy trójkąt jako znak homoseksualistów i granatowy jako znak heteroseksualistów tworzące fioletową część reprezentującą biseksualizm. Są jednak tacy, którym różowy trójkąt źle się kojarzy, bowiem właśnie tak oznaczano gejów w hitlerowskich obozach koncentracyjnych. Na analogicznej zasadzie kolorystycznej powstała także flaga dumy: dwa szerokie paski, różowy i granatowy, złączone w środku cieńszym, fioletowym.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. RC. Pillard, JM. Bailey. A biologic perspective on sexual orientation. „Psychiatr Clin North Am”. 18 (1), s. 71-84, marzec 1995. PMID: 7761309. 
  2. MW. Ross. Beyond the biological model: new directions in bisexual and homosexual research.. „J Homosex”. 10 (3-4), s. 63-70, 1984. PMID: 6533177. 
  3. http://www.case.edu/affil/sigmaxi/documents/BisexualSpecies2008ScientificAmericanMind.pdf
  4. Sari van Anders. From One Bioscientist to Another: Guidelines for Researching and Writing About Bisexuality for the Lab and Biosciences. „Journal of Bisexuality”. 12 (3), s. 393–403, 2012. DOI: 10.1080/15299716.2012.702621. ISSN 1529-9716. 
  5. Gavin Ellison, Briony Gunstone: Sexual orientation explored: A study of identity, attraction, behaviour and attitudes in 2009. Equality and Human Rights Commission Research report 35. [dostęp 2014-11-09].
  6. Anjani Chandra, William D. Mosher, Casey Copen, Division of Vital Statistics, National Center for Health Statistics; Catlainn Sionean, Division of HIV/AIDS Prevention, National Center for HIV/AIDS, Viral Hepatitis, STD, and TB Prevention. Sexual Behavior, Sexual Attraction, and Sexual Identity in the United States: Data From the 2006–2008 National Survey of Family Growth. „National Health Statistics Reports”. 36, 3 marca 2011. 
  7. Bagemihl, Bruce (1999). Biological Exuberance: Animal Homosexuality and Natural Diversity. London: Profile Books, Ltd. ​ISBN 1-86197-182-6​.
  8. Roughgarden, Joan (May 2004). Evolution's Rainbow: Diversity, Gender, and Sexuality in Nature and People. Berkeley, CA: University of California Press. ​ISBN 0-520-24073-1​.
  9. Driscoll, Emily V. (July 2008). "Bisexual Species: Unorthodox Sex in the Animal Kingdom". Scientific American.
  10. Diamond, Milton (1998). "Bisexuality: A Biological Perspective". Bisexualities – The Ideology and Practice of Sexual Contact with both Men and Women.
  11. Scott Bidstrup (2000). "The Natural Crime Against Nature".
  12. Skala Kinseya
  13. a b King M, et al. A Systematic Review of Mental Disorder, Suicide, and Deliberate Self Harm in Lesbian, Gay and Bisexual People. „BMC Psychiatry”. 18, s. 70, 2008. DOI: 10.1186/1471-244X-8-70. PMID: 18706118. PMCID: PMC2533652. 
  14. Green KE, Feinstein BA. Substance Use in Lesbian, Gay, and Bisexual Populations: An Update on Empirical Research and Implications for Treatment. „Psychology of Addictive Behaviors”. 26 (2), s. 265–278, 2012. DOI: 10.1037/a0025424. PMID: 22061339. PMCID: PMC3288601. 
  15. Plöderl M, et al. Suicide Risk and Sexual Orientation: A Critical Review. „Archives of Sexual Behavior”. 42 (5), s. 715–727, 2013. DOI: 10.1007/s10508-012-0056. PMID: 23440560. [dostęp 2018-04-22]. 
  16. a b Pompili M, et al. Bisexuality and Suicide: A Systematic Review of the Current Literature. „The Journal of Sexual Medicine”. 11 (8), s. 1903–1913, 2014. DOI: 10.1111/jsm.12581. PMID: 24839908. 
  17. a b Plöderl M, Tremblay P. Mental Health of Sexual Minorities. A Systematic Review. „International Review of Psychiatry”. 27 (5), s. 367–385, 2015. DOI: 10.3109/09540261.2015.1083949. PMID: 26552495. 
  18. a b Ross LE, Salway T, Tarasoff LA, MacKay JM, Hawkins BW, Fehr CP. Prevalence of Depression and Anxiety Among Bisexual People Compared to Gay, Lesbian, and Heterosexual Individuals: A Systematic Review and Meta-Analysis. „The Journal of Sex Research”. 55 (4–5), s. 435–456, 2018. DOI: 10.1080/00224499.2017.1387755. PMID: 29099625. 
  19. Salway T, et al. A Systematic Review and Meta-Analysis of Disparities in the Prevalence of Suicide Ideation and Attempt Among Bisexual Populations. „Archives of Sexual Behavior”, in press. DOI: 10.1007/s10508-018-1150-6. PMID: 29492768. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]