Jacek Bunsch

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jacek Bunsch
Ilustracja
Jacek Bunsch
Data i miejsce urodzenia 14 listopada 1954
Kraków
Zawód reżyser teatralny, pedagog
Lata aktywności od 1980

Jacek Bunsch (ur. 14 listopada 1954 w Krakowie) – polski reżyser teatralny, pedagog, dyrektor teatrów. Inscenizował głównie dramaty S. I. Witkiewicza (Witkacego) oraz sztuki i adaptacje prozy W. Gombrowicza. Wykładowca wrocławskich wyższych uczelni.

Życiorys[edytuj]

Ukończył filologię polską i teatrologię na Uniwersytecie Jagiellońskim (1978), później Wydział Reżyserii Dramatu krakowskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego (1981). W okresie studiów pracował również jako dziennikarz, publikując m.in. w czasopiśmie „Teatr[1]. Debiutował w Teatrze im. J. Słowackiego w Krakowie reżyserując w 1980 roku Odejście głodomora T. Różewicza. Od 1981 roku związany był z Teatrem Polskim we Wrocławiu, gdzie zrealizował szereg przedstawień, m.in. sztuki Witkacego Szewcy (1982), Oni, Janulka, córka Fizdejki, a także Historię W. Gombrowicza, Śmierć Dantona G. Büchnera, Dzieci Arbatu A. Rybakowa, Iwanowa A. Czechowa, adaptację Biesiady u hrabiny Kotłubaj W. Gombrowicza czy Gracza według F. Dostojewskiego[2]. Spektakle te prezentowano także we Francji, Rosji i Hiszpanii.
W latach 1985-1990 był dyrektorem Teatru Polskiego we Wrocławiu[3]. Po roku 1991 rozpoczął stałą współpracę z teatrami zagranicznymi (Dania, Czechy). W Danii m.in. w jednym z największych teatrów państwowych (Odense Teater) w Odense wystawił Wariata i zakonnicę Witkacego, Iwonę, księżniczkę Burgunda Gombrowicza (1993)[4] i Wesołe kumoszki z Windsoru Szekspira. Prowadził również wykłady w szkole teatralnej w Odense.

Od roku 1990 podjął współpracę z Teatrem Polskim w Poznaniu, gdzie zrealizował m.in. Król umiera E. Ionesco, Jana Macieja Karola Wścieklicę Witkacego, powodzenie zdobył także jego Dekameron według G. Boccaccia (1994) zaprezentowany m.in. na Festiwalu Teatru Polskiego w Rydze. Później reżyserował w katowickim Teatrze Śląskim, wrocławskim Teatrze Współczesnym, w Teatrze Zagłębia w Sosnowcu, teatrach w Kaliszu, Rzeszowie, Szczecinie i Gdyni. W krakowskim Teatrze Ludowym wystawił adaptację kontrowersyjnej powieści A. Burgessa Mechaniczna pomarańcza (2011). W latach 2010-2012 przygotował dwie inscenizacje sztuk Witkacego: Wariat i zakonnica oraz Wścieklica na festiwal „Witkacomania” w Słupsku[5]. W roku 2015 powstała autorska adaptacja opowiadań W. Gombrowicza Pamiętnik Stefana Czarnieckiego w szczecińskim Teatrze Piwnica przy Krypcie[6], a w roku 2017 odbyła się premiera adaptacji opowiadania Gombrowicza Tancerz mecenasa Kraykowskiego[7] w Lubuskim Teatrze w Zielonej Górze.

Realizował także spektakle Teatru Telewizji (Szalona lokomotywa[8], Bobok, Gyubal Wahazar), jak również szereg programów edukacyjnych i muzycznych.

Wiele jego przedstawień było prezentowanych na festiwalach w Polsce i za granicą. Zebrał szereg nagród i wyróżnień, m.in. "Złotą Statuetkę Fredry" za najlepszy spektakl sezonu Szewcy (Wrocław 1983), nagrodę "Kreaton" oraz "Złotą Maskę" za spektakl Ferdydurke dla najlepszego reżysera - Katowice 2003. Janulka oraz Biesiada u Hrabiny Kotłubaj zdobyły nagrody na Festiwalu Klasyka Polska w Opolu. Jego Operetka (2001)[9] została uznana za spektakl roku i nagrodzona "Złotą Maską".

W sezonie 2003-2004 sprawował funkcję dyrektora artystycznego Teatru im. W. Siemaszkowej w Rzeszowie[10].

W latach 2004-2008 był dyrektorem Teatru Miejskiego im. W. Gombrowicza w Gdyni. Był pomysłodawcą i twórcą, a także dyrektorem trzech pierwszych edycji Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych R@Port[11] odbywającego się w Gdyni od roku 2006 i mającego za zadanie prezentację najlepszych przedstawień z całej Polski opartych na najnowszych tekstach rodzimej dramaturgii[12] oraz inicjatorem powstania Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej.

W latach 2010-2014 był również wykładowcą w Instytucie Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Wrocławskim, od roku 2012 prowadzi wykłady w Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie (filia we Wrocławiu)[13] oraz we wrocławskiej Akademii Sztuk Pięknych.

Syn grafika Franciszka Bunscha (ur. 1926), bratanek scenografa Alego Bunscha (1925-1985), wnuk malarza Adama Bunscha (1896-1969), prawnuk rzeźbiarza Alojzego Bunscha (1859-1916)[14].

Ważniejsze spektakle teatralne[15][edytuj]

  • T. Różewicz, Odejście głodomora, Teatr im. J. Słowackiego, Kraków 1980
  • S.I. Witkiewicz, Szewcy, Teatr Polski, Wrocław 1982
  • S.I. Witkiewicz, Oni, Teatr Polski, Wrocław 1984
  • W. Gombrowicz, Historia, Teatr Polski, Wrocław 1985
  • S.I. Witkiewicz, Janulka, córka Fizdejki, Teatr Polski, Wrocław 1986
  • G. Büchner, Śmierć Dantona, Teatr Polski, Wrocław 1988
  • A. Rybakow, Dzieci Arbatu, Teatr Polski, Wrocław 1988
  • W. Gombrowicz, Biesiada u hrabiny Kotłubaj, Teatr Polski, Wrocław 1990
  • E. Ionesco, Król umiera, czyli ceremonie, Teatr Polski, Poznań 1991
  • S.I. Witkiewicz, Wariat i zakonnica, Teatr Odense (Dania) 1992
  • A. Miller, Czarownice z Salem, Teatr im. W. Bogusławskiego, Kalisz 1992
  • W. Gombrowicz, Iwona, Teatr Odense (Dania) 1993
  • G. Boccaccio, Dekameron, Teatr Polski, Poznań 1994
  • F. Dürrenmatt, Wizyta starszej pani, Teatr im. W. Bogusławskiego, Kalisz 1994
  • F. Dostojewski, Gracz, Teatr Polski Wrocław 1995
  • B. Schulz, Xięga bałwochwalcza, Teatr Współczesny, Wrocław 1996
  • W. Szekspir, Wesołe kumoszki z Windsoru, Teatr Odense (Dania) 1998
  • W. Gombrowicz, Dziewictwo. Na kuchennych schodach, Teatr Śląski, Katowice 1998
  • F. Kafka, Przemiana, Teatr Bez Sceny, Katowice 1999
  • W. Gombrowicz, Operetka, Teatr Zagłębia, Sosnowiec 2001
  • W. Gombrowicz, Ferdydurke, Teatr Zagłębia, Sosnowiec 2002
  • S.I. Witkiewicz, Jan Maciej Karol Wścieklica, Teatr im. W. Siemaszkowej, Rzeszów 2003
  • B. Schulz, Play-Schulz, Teatr Bez Sceny, Katowice 2003
  • S. Mrożek, Tango, Teatr im. W. Siemaszkowej, Rzeszów 2004
  • W. Gombrowicz, Ślub, Teatr Zagłębia, Sosnowiec 2004
  • M. Cervantes, Don Kichote, Teatr im. W. Gombrowicza, Scena Letnia, Gdynia 2005
  • Ch. Hampton, Niebezpieczne związki, Teatr im. W. Gombrowicza, Gdynia 2006
  • S.I. Witkiewicz, Wariat i zakonnica, Teatr im. W. Gombrowicza, Gdynia 2006
  • W. Gombrowicz, Pornografia, Teatr Zagłębia, Sosnowiec 2010
  • A. Burgess, Mechaniczna pomarańcza, Teatr Ludowy, Kraków 2011
  • S.I. Witkiewicz, Jan Maciej Karol Wścieklica, Festiwal „Witkacomania”, Nowy Teatr, Słupsk 2012
  • W. Gombrowicz, Pamiętnik Stefana Czarnieckiego, Teatr Piwnica przy Krypcie, Szczecin 2015
  • W. Gombrowicz, Tancerz mecenasa Kraykowskiego, Lubuski Teatr, Zielona Góra 2017

Przypisy

  1. por. J. Bunsch. Tadeusz Kantor – rzeczywistość nieoswojona. „Teatr”. nr 11 (726), 24.05.1979. 
  2. R. Węgrzyniak: Teatr snów i wielkie zwierciadło historii – reżyserzy Teatru Polskiego we Wrocławiu (1946-2010). W: Rekonstrukcje. Teatr Polski we Wrocławiu 1945–2011, t. 1. Wrocław: TP, 2011, s. 58-60. ISBN 978-83-930986-1-3.
  3. A. Szarłat: Wyzwolić się z narodu – Jacek Bunsch. W: Rekonstrukcje. Teatr Polski we Wrocławiu 1945–2011, tom 1. Wrocław: TP, 2011, s. 496-507.
  4. E. Walczak-Andersen: Recepcja teatralna Witolda Gombrowicza w Danii. W: Teatr Witolda Gombrowicza, Pamiętnik Teatralny r. LIII, z.1-4 (209-212). Warszawa: IS PAN, 2004, s. 364-365.
  5. P. Wyszomirski, Bez kompleksów, e-teatr, 26-09-2012.
  6. J. Bończa-Szabłowski: Polak rasy mieszanej, czyli Gombrowicz trafił do krypty. Rzeczpospolita, 30.12.2015. [dostęp 2016-03-20].
  7. J. Cieślak: Problem z własną tożsamością. Rzeczpospolita, 6.10.2017. [dostęp 2017-10-30].
  8. J. Degler: Witkacego portret wielokrotny. Warszawa: PIW, 2009, s. 194. ISBN 978-83-06-03214-7.
  9. J. Sieradzki. Naga groza?. „Polityka”. nr 26, 30.06.2001. 
  10. Wykaz stanowisk na podst. Jacek Bunsch - Kariera zawodowa, e-teatr. [dostęp 2015-02-03].
  11. red. M. Szymik-Mackiewicz: Dotknięci teatrem, czyli pół wieku Teatru Miejskiego im. W. Gombrowicza w Gdyni 1959/1960-2009/2010. Gdańsk: słowo/obraz terytoria, 2010, s. 238-267. ISBN 978-83-7453-997-5.
  12. M. Baran. R@Port zdał egzamin. „Gazeta Wyborcza - Trójmiasto”. nr 119, 23-05-2006. 
  13. Jacek Bunsch. PWST Wrocław. [dostęp 2016-06-09].
  14. J. Bończa-Szabłowski: Wielka planeta Bunsch. "Rzeczpospolita", 22.04.2016. [dostęp 2016-06-09].
  15. Lista na podst. Jacek Bunsch – Kariera teatralna, e-teatr. [dostęp 2015-02-03].

Bibliografia[edytuj]

  • Rekonstrukcje. Teatr Polski we Wrocławiu 1945–2011, tom 1, wyd. TP, Wrocław 2011, s. 58-60, 496-507. ​ISBN 978-83-930986-1-3
  • Gombrowicz's Grimaces: Modernism, Gender, Nationality, red. E. Płonowska-Ziarek, State University of New York, 1998, s. 281.
  • Teatr Witolda Gombrowicza, "Pamiętnik Teatralny", r. LIII, z. 1-4 (209-212), IS PAN, Warszawa 2004, s. 364-365, 542-551.
  • Kronika Witolda Gombrowicza, "Pamiętnik Teatralny", r. LV, z. 1-4 (217-220), IS PAN, Warszawa 2006.
  • J. Degler. Witkacego portret wielokrotny. PIW, Warszawa 2009, s. 194. ​ISBN 978-83-06-03214-7
  • K. Braun. Teatr polski 1939-1989. Semper, Warszawa 1994, s. 228. ​ISBN 83-85810-29-3
  • K. Braun. Kieszonkowa historia teatru polskiego. Norbertinum, Lublin 2003, s. 255, 266. ​ISBN 83-7222-106-5
  • Dotknięci teatrem, czyli pół wieku Teatru Miejskiego im. W. Gombrowicza w Gdyni 1959/1960-2009/2010, red. M. Szymik-Mackiewicz, wyd. słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2010, s. 238-267. ​ISBN 978-83-7453-997-5
  • Jacek Bunsch – Kariera zawodowa, e-teatr, [dostęp 2017-10-30]
  • Jacek Bunsch – Kariera teatralna (lista spektakli), e-teatr, [dostęp 2017-10-30]
  • Sygnowano: Bunsch - malarstwo, grafika, rzeźba, teatr, literatura, (katalog), Szczecin 2016, s. 22-24.
  • J. Bończa-Szabłowski, Wielka planeta Bunsch, „Rzeczpospolita”, 22.04.2016, [dostęp 2017-10-30]
  • J. Cieślak, Problem z własną tożsamością, „Rzeczpospolita”, 6.10.2017, [dostęp 2017-10-30]

Linki zewnętrzne[edytuj]