Bogdan Tosza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bogdan Tosza
2007.10.26. Bogdan Tosza by Kubik 01.JPG
Bogdan Tosza, Kraków, 26 października 2007
Data i miejsce urodzenia 10 sierpnia 1952
Jaworzno
Narodowość polska
Dziedzina sztuki teatr
Ważne dzieła reżyseria sztuk teatralnych, m.in.: S. Mrożek, „Tango”, „Pieszo”, „Garbus”, „Letni dzień”; J. Genet, „Pokojówki”; J. Brodski, „Marmur”; J. Anouilh, „Antygona”; B. Schaeffer, „Próby dla siedmiu”, „Toast”; A. Czechow, „Wiśniowy sad”; J. Głowacki, „Antygona w Nowym Jorku”; D. Harrover, „Noże w kurach”, „Blackbird”; książka pt. „Pisane na stronie” (Gaudium 2007)
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi

Bogdan Tosza (ur. 10 sierpnia 1952 w Jaworznie) – polski reżyser teatralny, publicysta, eseista, animator kultury. Dyrektor Naczelny Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie.

Życiorys[edytuj]

Studiował filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim (dyplom w 1976 r.), następnie w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej im. L. Solskiego w Krakowie na Wydziale Reżyserii Dramatu (1980), w 1998 r. uzyskał tam kwalifikacje I stopnia (doktorat), a w 2010 roku habilitację.

W latach 1976-1978 stały recenzent „Gazety Krakowskiej”. W 1983 r. stypendysta Ministerstwa Kultury i Sztuki (Moskwa i Leningrad). W sezonie 1985-1986 wykładowca podyplomowego Studium Instruktorów Teatru w Kaliszu. W latach 1987-1988 stypendysta ITI (Hamburg, Thalia Theater). Od 1990 do 1992 r. przewodniczący sekcji reżyserów ZASP, był w tym czasie stałym felietonistą „Gońca Teatralnego”. W sezonie 1991-1992 był zastępcą dyrektora ds. artystycznych Teatru Śląskiego im. St. Wyspiańskiego w Katowicach, a w latach 1992-2003 był jego Dyrektorem Naczelnym i Artystycznym. Poza reżyserowaniem sztuk teatralnych był także inicjatorem i gospodarzem wielu spotkań literackich (m.in. współorganizator wizyty Josifa Brodskiego w Katowicach, który 22 czerwca 1993 r. odebrał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Śląskiego). W Teatrze Śląskim, za czasu dyrektorowania gościł na spotkaniach z widzami i czytelnikami m.in. Czesława Miłosza, Stanisława Barańczaka, Tomasa Venclovę, Andrzeja Drawicza, ks. Jana Twardowskiego, Egona Naganowskiego i Adama Zagajewskiego. We wrześniu 1996 r. był organizatorem „Dni Güntera Grassa” w Teatrze Śląskim, z udziałem wielu wybitnych tłumaczy literatury polskiej i niemieckiej.

Od 1992 r. jest wykładowcą Wydziału Radia i Telewizji im. K. Kieślowskiego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, gdzie prowadzi zajęcia z reżyserii, pracy z aktorem i historii dramatu. W latach 1992-1993 stały felietonista „Teatru”. W 1993 r. był stypendystą Goethe Institut (Prien/Chiemsee). W 1995 r. seminarzysta Institut für Kulturwissenschaft w Wiedniu (dyplom ”Theatre management of international festival and repertory productions”). Od 1996 do 1999 r. był przewodniczącym Rady Programowej Radia Katowice S. A. W latach 1997-2003 wiceprezes Stowarzyszenia Dyrektorów Teatrów. W 2000 r. był stypendystą Goethe Institut w Berlinie. Od 2001 do 2003 r. członek komisji stypendialnej Ministerstwa Kultury. W latach 20022003 stały felietonista Radia eM. Od 2003 r. członek Rady Programowej TV Kraków. Od 2004 do 2006 r. Dyrektor Naczelny i Artystyczny Teatru Polskiego we Wrocławiu. Od 2010 r. Dyrektor festiwalu Łódź Czterech Kultur. Od października 2012 roku Dyrektor Naczelny Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie.

Publikował w „Dialogu”, „Zeszytach Literackich”, „Tygodniku Powszechnym”.

W 2007 r. nakładem Wydawnictwa Archidiecezji Lubelskiej „Gaudium” ukazały się jego teksty teatralne pt. Pisane na stronie.

Jego żona, Elżbieta Tosza, jest dziennikarką i publicystką. Mieszkają w Krakowie.

Nagrody i odznaczenia[edytuj]

Otrzymane nagrody i odznaczenia: „Złota Maska” za reżyserię Rewizora Nikołaja Gogola w Teatrze Śląskim w Katowicach (1990), „Złota Maska” za reżyserię Antygony Jeana Anouilha w Teatrze Zagłębia w Sosnowcu (1992), Nagroda Prezydenta Miasta Katowice za integrację środowisk twórczych (1994), Loża Liderów „Trybuny Śląskiej” za przedsięwzięcie roku (1998), finał Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej (Requiem dla gospodyni Wiesława Myśliwskiego, 2001); Odznaka Zasłużony Działacz Kultury (1999), Złoty Krzyż Zasługi (1999), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2002).

Dorobek artystyczny[edytuj]

Reżyseria teatralna[edytuj]

Bogdan Tosza, Kraków, 26 października 2007 r.
  • 1981Co jest za tym murem? Jacka Stwory – Teatr im. W. Bogusławskiego w Kaliszu
  • 1981Mizantrop Moliera – Teatr im. W. Bogusławskiego w Kaliszu
  • 1982Tango Sławomira Mrożka – Teatr im. J. Słowackiego w Krakowie
  • 1983Pieszo Sławomira Mrożka – Teatr im. J. Słowackiego w Krakowie
  • 1983Garbus Sławomira Mrożka – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 1983Piłat. Proces Chrystusa Wojciecha Bąka (prapremiera) – Teatr im. W. Bogusławskiego w Kaliszu
  • 1984Dacza Ireneusza Iredyńskiego – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 1984Dwór nad Narwią Jarosława Marka Rymkiewicza (prapremiera) – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 1985Ostatnia podróż Jonathana Swifta Grigorija Gorina – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 1985Trzy siostry Anotoniego Czechowa – Teatr im. W. Bogusławskiego w Kaliszu
  • 1985Jak się kochają w niższych sferach Alana Ayckburna – Teatr im. W. Bogusławskiego w Kaliszu
  • 1985Sami ze wszystkimi Aleksandra Gelmana – Teatr Zagłębia w Sosnowcu
  • 1986Klub D. Williamsona – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 1987Mąż i żona Aleksandra Fredry – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 1987Czego nie widać Michaela Frayna – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 1988Pokojówki Jeana Geneta – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 1989Casanova Jerzego Żurka (prapremiera) – Teatr Nowy w Łodzi
  • 1989Sługa dwóch panów Carlo Goldoniego – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 1989Marmur Josifa Brodskiego (prapremiera) – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 1991Wesele Figara Pierre’a Beaumarchais – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 1991Antygona Jeana Anouilha – Teatr Zagłębia w Sosnowcu
  • 1992Letni dzień Sławomira Mrożka – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 1992Próby dla siedmiu Bogusława Schaeffera – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 1992Antygona Jeana Anouilha – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 1993Poławiacze pereł Georges’a Bizeta – Opera Śląska w Bytomiu
  • 1993Toast Bogusława Schaeffera (prapremiera) – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 1994Wiśniowy sad Antoniego Czechowa – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 1994Antygona Jeana Anouilha – Teatr Dramatyczny w Ufie (Rosja)
  • 1995Antygona w Nowym Jorku Janusza Głowackiego – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 1996Wróżby kumaka Gűntera Grassa – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 1996Znaki szczególne Wisławy Szymborskiej – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 1997Ostatnia taśma. Kołysanka. Kroki Samuela Becketta – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 1999Akropolis Stanisława Wyspiańskiego – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 1999Parzyści Beaty Dzianowicz (prapremiera) – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 1999Zemsta Aleksandra Fredry – Estrada Katowice
  • 2000Po deszczu Sergi Belbela – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 2001Requiem dla gospodyni Wiesława Myśliwskiego – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 2001Poskromienie złośnicy Williama Szekspira – Teatr im. J. Osterwy w Lublinie
  • 2002Przypadek Klary Dei Loher – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 2002Chryje z Polską. Rzecz o Stanisławie Wyspiańskim Macieja Wojtyszki – Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach
  • 2003Romeo i Julia Williama Szekspira – Teatr im. J. Osterwy w Lublinie
  • 2003Antygona Jeana Anouilha – Teatr im. A. Mickiewicza w Częstochowie
  • 2004Noże w kurach Davida Harrowera – Teatr im. J. Kochanowskiego w Opolu
  • 2005Małe zbrodnie małżeńskie Érica-Emmanuela Schmitta – Teatr Polski we Wrocławiu
  • 2007Opowieści Lasku Wiedeńskiego Odona von Horvatha – Teatr im. J. Osterwy w Lublinie
  • 2007Blackbird Davida Harrowera – Teatr Bagatela w Krakowie
  • 2007Gruba świnia Neila LaBute'a – Teatr im. J. Kochanowskiego w Opolu
  • 2009Widnokrąg Wiesława Myśliwskiego – Teatr im. J. Osterwy w Lublinie
  • 2010Tartuffe albo Szalbierz Moliere'a – Teatr im. J. Osterwy w Lublinie
  • 2010Pamięć wody Shelagh Stephenson – Teatr im. S. Jaracza w Łodzi

Teatr Telewizji[edytuj]

Teatr Polskiego Radia[edytuj]

Publikacje[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]