Janów Podlaski (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy gminy w powiecie bialskim. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Janów Podlaski
gmina wiejska
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat bialski
TERYT 0601052
Wójt Jacek Mariusz Hura
Powierzchnia 135 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności

5 458[1]
• gęstość 40,2 os./km²
Nr kierunkowy 83
Tablice rejestracyjne LBI
Adres urzędu:
ul. Bialska 6a
21-505 Janów Podlaski
Szczegółowy podział administracyjny
Plan gminy Janów Podlaski
Liczba sołectw 18[2]
Liczba miejscowości 24[3]
Położenie na mapie województwa
Lub Bialski Janow Podlaski.png
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Janów Podlaski
Janów Podlaski
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Janów Podlaski
Janów Podlaski
Ziemia52°12′N 23°13′E/52,195833 23,210556
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Portal Polska

Janów Podlaskigmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie bialskim.

Siedziba gminy to Janów Podlaski.

Według danych z 30 czerwca 2004[4] gminę zamieszkiwało 5560 osób.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W latach 1870–1919 w powiecie konstantynowskim istniała gmina Janów, utworzona z pozbawionego praw miejskich Janowa[5] i funkcjonująca do momentu odzyskania praw miejskich po odzyskaniu przez Polskę niepodległości[6]. Jednostka ta składała się z samej osady Janów.

Gmina Janów Podlaski o zasięgu zbliżonym do dzisiejszego powstała dopiero pod okupacją hitlerowską w 1940 roku[7] w Kreishauptmannschaft Biala-Podlaska (w powiecie bialskim) z obszaru zniesionej gminy Pawłów oraz pozbawionego (po raz drugi) praw miejskich Janowa[8].

W sierpniu 1944 uchylono podział administracyjny wprowadzony przez okupanta[9], przez co Janów tymczasowo odzyskał status miasta (posiadał taki jeszcze 28 czerwca 1946); nie reaktywowano natomiast gminy Pawłów, zachowując gminę Janów Podlaski, przez co przez dwa lata funkcjonowały obok siebie dwie jednostki o nazwie Janów Podlaski – wiejska (3849 mieszk. w 1946 r.) i miejska (2450 mieszk. w 1946 r.)[10]. Późniejsze publikacje (od 1947) Janowa jako miasta już nie wymieniają[7][11] (wieś w gminie Janów Podlaski).

Jednostkę zniesiono jesienią 1954 roku w związku ze zlikwidowaniem gmin i wprowadzeniu gromad. Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954[12] do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973[13], tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972[14][15].

Gromada Janów Podlaski przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej[16]. 1 stycznia 1973 w powiecie bialskim reaktywowano gminę Janów Podlaski w obecnych granicach[17].

W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie bialskopodlaskim.

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Na obszarze gminy znajduje się rezerwat przyrody Łęg Dębowy koło Janowa Podlaskiego chroniący łęg dębowy z licznymi drzewami pomnikowymi, rzadkimi roślinami runa [18].

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2002[19] gmina Janów Podlaski ma obszar 135 km², w tym:

  • użytki rolne: 75%
  • użytki leśne: 17%

Gmina stanowi 4,9% powierzchni powiatu.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 30 czerwca 2004[4]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 5560 100 2786 50,1 2774 49,9
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
41,2 20,6 20,5
  • Piramida wieku mieszkańców gminy Janów Podlaski w 2014 roku[1].


Piramida wieku Gmina Janow Podlaski.png

Sołectwa[edytuj | edytuj kod]

Błonie, Bubel-Granna, Bubel-Łukowiska, Jakówki, Janów Podlaski, Kajetanka, Klonownica Mała, Klonownica-Plac, Ostrów, Peredyło, Polinów, Nowy Pawłów, Romanów, Stare Buczyce, Stary Bubel, Stary Pawłów, Werchliś, Woroblin [2]

Miejscowości bez statusu sołectwa: Błonie (kolonia), Kajetanka (kolonia), Nowinki, Piaski, Pieczyska, Wygoda

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Biała Podlaska, Konstantynów, Leśna Podlaska, gmina Rokitno. Gmina sąsiaduje z Białorusią.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/gmina_Janow_Podlaski, w oparciu o dane GUS.
  2. a b Strona gminy, sołectwa
  3. Urząd Statystyczny w Lublinie
  4. a b Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  5. Postanowienie z 12 (24)grudnia 1869, ogłoszone 1 (13 stycznia) 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, str. 461)
  6. M.P. z 1919 r. Nr 234, poz. 0
  7. a b Podział administracyjny Rzeczypospolitej Polskiej: Praca zespołowa pod redakcją prof. Stanisława Srokowskiego. Warszawa: Biblioteka Samorządowca Nr 77, 1948.
  8. Amtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG
  9. Dz. U. z 1944 r. Nr 2, poz. 8
  10. GUS (1947). Powszechny Sumaryczny Spis Ludności z dn. 14 II 1946 r., Warszawa: GUS
  11. Informator adresowy miast i gmin wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Instytut Wydawniczy Kolumna, 1948.
  12. Dz.U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191
  13. Dz.U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312
  14. Podział administracyjny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Warszawa: Urząd Rady Ministrów – Biuro do spraw Prezydiów Rad Narodowych, 1956.
  15. Mała Encyklopedia Powszechna PWN. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1959.
  16. Wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.
  17. Uchwała Nr XXI/92/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 5 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie lubelskim
  18. Rejestr rezerwatów przyrody województwa lubelskiego, RDOŚ Lublin stan na 4 czerwca 2012. [dostęp 02-02-2014].
  19. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].