Jan Kępa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Kępa
Ilustracja
Jan Kępa
sierżant sierżant
Data urodzenia 1927
Data i miejsce śmierci 28 sierpnia 1951
Bytom
Przebieg służby
Lata służby 1948-1951
Stanowiska zastępca dowódcy strażnicy WOP Pokrzywna
Klub Garnizonowy w Gliwicach, w tym budynku odbyła się sesja wyjazdowa sądu wojskowego nad dezerterami
Strażnica WOP Pokrzywna

Jan Kępa (ur. 1927, zm. 28 sierpnia 1951 w Bytomiu) – polski żołnierz Wojsk Ochrony Pogranicza, stracony na próbę ucieczki z kraju.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1950 roku ukończył studium w Centrum Wyszkolenia Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w Legionowie. Jako młody absolwent szkoły zwiadu został zastępcą dowódcy strażnicy do spraw zwiadu strażnicy WOP Pokrzywna.

Jan Kępa zdecydował się na kwalifikowaną jako dezercja ucieczkę z Polski Ludowej, chcąc dostać się do amerykańskiej strefy okupacyjnej: przez Czechosłowację i Austrię do Republiki Federalnej Niemiec.

Ucieczka[edytuj | edytuj kod]

13 marca 1951 roku o 7:00 starszy sierżant Pietruszewski zameldował szefowi sztabu brygady o nie powróceniu z patrolu części służby. Dowódca strażnicy zameldował o zniknięciu trzech żołnierzy: starszego szeregowego Zenona Majchrzaka, szeregowego Józefa Staniszewskiego i szeregowego Józefa Waszkiewicza, którzy włączyli się do ucieczki razem z Janem Kępą, oraz praczki Walerii Kaczor. W sumie uciekło 8 osób.

W pościg wysłano najpierw 40 osobową grupę z 4 psami tropiącymi pod dowództwem por. Szczepanika, następnie dowódca brygady wysłał na miejsce 123 osobową grupę operacyjną, przybył również szef sztabu oraz dowódca brygady, pułkownik Michał Hakman. 14 marca wprowadzono do akcji grupę operacyjną Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego z batalionu w Prudniku, a następnego dnia 123 osobową grupę z oddziału w Katowicach. 17 marca po wymianie ognia wojsko Republiki Czechosłowackiej zatrzymało czterech uciekinierów, w tym sierżanta Jana Kępę.

Sąd Wojskowy odbył się w Klubie Garnizonowym w Gliwicach. Jan Kępa dostał karę śmierci. Tę samą karę, ale zamienioną na karę dożywotniego pozbawienia wolności otrzymali Olszewski, Staniszewski i Majchrzak.

28 sierpnia 1951 roku w areszcie w Bytomiu rozstrzelano sierżanta Jana Kępę na mocy decyzji Wojskowego Sądu Rejonowego[1]. Prezydent Polski Ludowej Bolesław Bierut odstąpił od prawa łaski. Zwłok nie chciano wydać rodzinie i zostały anonimowo pochowane na jednym z pobliskich cmentarzy. Reszta wyroków po odwilży 1956 była sukcesywnie zmieniana na niższe.

W 2004 roku Izba Wojskowa Sądu Najwyższego dokonała kasacji wyroków, uznając je za nieważne. Postępowanie umorzono.

O ucieczce sierżanta Kępy i jego grupy śpiewa zespół Elektryczne Gitary w piosence Ucieczka 5:55, wydanej w albumie Historia.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Edward Romanowski: Więzienie w Bytomiu - wykaz nazwisk straconych. W: Stalinizm w Polsce [on-line]. [dostęp 2018-12-18].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Karta 46. Adam Lutogniewski Ucieczka
  • Stefan Gacek Górnośląska Brygada WOP. Rys historyczny 1945-1991 wyd. Byłych Żołnierzy Zawodowych i Oficerów Rezerwy Wojska Polskiego.