Urzędów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Urzędów
Rynek w Urzędowie
Rynek w Urzędowie
Herb Flaga
Herb Urzędowa Flaga Urzędowa
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Powiat kraśnicki
Gmina Urzędów
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1405-1870
i od 2016[1]
Burmistrz Jan Woźniak
Populacja (2011)
• liczba ludności

1069
Strefa numeracyjna
(+48) 81
Kod pocztowy 23-250
Tablice rejestracyjne LKR
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Urzędów
Urzędów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Urzędów
Urzędów
Ziemia50°59′35″N 22°08′33″E/50,993056 22,142500
SIMC 0392684
Urząd miejski
Rynek 26
23-250 Urzędów
Strona internetowa

Urzędówmiasto w województwie lubelskim, w powiecie kraśnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Urzędów.

Położenie[edytuj]

Historycznie położony jest w Małopolsce (początkowo w ziemi sandomierskiej, a następnie w ziemi lubelskiej). Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego[2] w starostwie urzędowskim w powiecie urzędowskim województwa lubelskiego w 1786 roku[3].

Urzędów leży w kotlinie jaką we Wzniesieniach Urzędowskich wyżłobiła Urzędówka. Najwyższy punkt w pobliżu Urzędowa osiąga wysokość 258 metrów w Leszczynie. Najniższy na Bęczynie 176 metrów nad poziomem morza. Obrzeża kotliny są łagodnie sfalowane z wyjątkiem niektórych zboczy nad Urzędówka oraz jarów wyżłobionych przez wiosenne wody. Urzędówka jest wąskim stosunkowo ciekiem wypływającym spod Wilkołaza dość szeroką kotliną. Jeszcze w XVIII wieku tworzyła znaczne rozlewiska, które broniły miasta z trzech stron a nazywane były jeziorem. Istniał nawet w dawnym Urzędowie cech rybacki.

Rzeka była stale zasilana w wodę z licznych źródeł spotykanych wzdłuż jej brzegów. Nawet zimą spotyka się niezamarzające źródełka. Rzeka wpada do Wyżnicy, a z nią do Wisły. Urzędów rozciąga się na długości 8 km wzdłuż rzeki, a składa się z samej osady oraz przedmieść – na prawym brzegu Gór, Rankowskiego, Mikuszewskiego i Bęczyna, a na lewym brzegu Zakościelnego i ulicy Wodnej dawniej Przedmieścia Krakowskiego. Siedem dróg łączy Urzędów z Kraśnikiem i Opolem Lubelskim (DW 833), Józefowem nad Wisłą, Wilkołazem i Dzierzkowicami, przez które przebiegał dawniejszy trakt z Krakowa do Lublina, skąd na Litwę i Ruś.

Historia[edytuj]

Urzędów – centrum
Urzędów – rynek
Gminny Ośrodek Kultury

Pierwsze historyczne doniesienia o miejscowości datowane są na rok 1405, kiedy to na bazie dawnej osady targowej został ulokowany Urzędów przez króla Władysława Jagiełły, wiadomo jednak, że jako osada Urzędów istniał już pod koniec XIV wieku. Ruchliwy szlak handlowy łączący stolicę Polski – Kraków z Litwą i Rusią, przy którym leżał Urzędów, sprzyjał rozwojowi miasta. W 1425 roku powołana zostaje parafia, a wraz z ustanowieniem w 1474 roku województwa lubelskiego Urzędów staje się siedzibą władz rozległego powiatu, w którego granicach znajdowało się 35 parafii. Odbywały się tu sejmiki ziemi lubelskiej, działał sąd ziemski i prawdopodobnie przez pewien okres (w XV w.) również sąd grodzki[4].

W 1548 roku wójtostwo urzędowskie otrzymał Mikołaj Rej[5].

Lata 1550–1625 to okres rozwoju miasta Urzędowa. W tym okresie kształciło się 63 studentów w Akademii Krakowskiej. W XVI i XVII wieku Urzędów miał prawo wyboru 2 posłów do sejmu w Warszawie. Tutaj odbywały się sejmiki województwa lubelskiego. W 1648 r. miasto zostało zrabowane i zniszczone przez kozaków Chmielnickiego. Mieszkańcy zostali zdziesiątkowani przez toczące się wojny i towarzyszące im epidemie. W 1657 roku, Urzędów zostaje zajęty przez wojska szwedzkie Karola Gustawa i węgierskie Rakoczego. Miasto zostaje do reszty złupione, spaliły się kościoły św. Ducha i św. Elżbiety. W XVIII wieku Urzędów zaliczany był do grona mniejszych miast królewskich o charakterze rolniczym. Wraz z upadkiem Rzeczypospolitej przestał istnieć także powiat urzędowski, a w 1869 r. pozbawiono Urzędów praw miejskich.

W 1944 roku Urzędów został wyzwolony przez żołnierzy Armii Krajowej[6].

1 stycznia 2016 roku Urzędów odzyskał status miasta[1].

Oświata[edytuj]

Placówki oświatowe:

  • Publiczne Przedszkole w Urzędowie, ul. Wodna 34
  • Szkoła Podstawowa w Urzędowie, ul. Wodna 24
  • Publiczne Gimnazjum w Urzędowie, ul. Wodna 24
  • Zespół Szkół Ogólnokształcących im. Władysława Jagiełły, ul. Wodna 24
  • Zespół Szkół Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego im. Orląt Lwowskich, ul. Wodna 34

Sport[edytuj]

Urodzeni w Urzędowie[edytuj]

Obiekty turystyczne[edytuj]

Miasta partnerskie[edytuj]

Miasta partnerskie z którymi współpracuje Urzędów:

Miasto Kraj
  Nádudvar  Węgry
  Wyżwa Stara  Ukraina

Przypisy

  1. a b Dz. U. z 2015 r. Nr , poz. 1083.
  2. Magazin für die neue Historie und Geographie Angelegt, t. XVI, Halle, 1782, s. 14.
  3. Karol de Perthées, Mappa szczegulna woiewodztwa lubelskiego 1786
  4. M. Pawlikowski, Sądownictwo grodzkie w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej, Strzałków 2012.
  5. August Grychowski, Lublin i Lubelszczyzna w życiu i twórczości pisarzy polskich, Lublin 1974 s. 16.
  6. Tadeusz Żenczykowski, Polska lubelska 1944, Warszawa 1990, s. 31.

Linki zewnętrzne[edytuj]