Kamenz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Kamenz
Kamjenc
Ilustracja
Herb
Herb
Państwo  Niemcy
Kraj związkowy Saksonia
Powiat Powiat Budziszyn
Powierzchnia 53,15 km²
Wysokość 173 m n.p.m.
Populacja (31 grudnia 2014)
• liczba ludności
• gęstość

15.158
285 os./km²
Nr kierunkowy 03578
Kod pocztowy 01917
Tablice rejestracyjne BZ
Położenie na mapie Saksonii
Mapa lokalizacyjna Saksonii
KamenzKamjenc
Kamenz
Kamjenc
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
KamenzKamjenc
Kamenz
Kamjenc
Ziemia 51°16′N 14°06′E/51,266667 14,100000
Strona internetowa
Portal Portal Niemcy

Kamenz (pol. hist. Kamieniec[1][2], górnołuż. Kamjenc, wym. [ˈkamʲɛnt͡s]) – miasto we wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Saksonia, w okręgu administracyjnym Drezno, w powiecie Budziszyn, na Łużycach, siedziba wspólnoty administracyjnej Kamenz-Schönteichen. Do 31 lipca 2008 miasto było stolicą nieistniejącego już powiatu Kamenz. Miasto jest położone nad Czarną Elsterą.

Nazwa[edytuj]

Pierwotną nazwą miejscowości była łużycka nazwa Kamjenc, Kamienz[3] pochodząca od nazwy "kamień". Po podbiciu w średniowieczu Słowian połabskich z plemion Serbów lużyckich mieszkających na Łużycach nazwa została później zgermanizowana na Camenz oraz później Kamenz.

Dzielnice miasta[edytuj]

  • Bernbruch (Barbuk)
  • Deutschbaselitz (Němske Pazlicy)
  • Jesau (Jěžow)
  • Gelenau (Jelenjow)
  • Hennersdorf (Hendrichecy)
  • Lückersdorf (Łukajecy)
  • Thonberg (Hlinowc)
  • Wiesa (Brěznja)
  • Zschornau-Schiedel (Čornow-Křidoł)

Historia[edytuj]

Kamieniec w 1837 roku

Ok. 1190 r. obok starej wsi słowiańskiej wzniesiono gród. Przed 1225 r. otrzymał on prawa miejskie. Trwała wtedy wzmożona kolonizacja niemiecka wypierająca wpływy słowiańskie. Przez wieki miasto budowało swój dobrobyt na garbarstwie, sukiennictwie i garncarstwie. W średniowieczu przez Kamenz przebiegała trasa Via Regia. Na pocz. XIV wieku miejscowość, wraz z Górnymi Łużycami, została przyłączona do Królestwa Czech, pod którego panowaniem pozostała do 1635 r. (poza okresem panowania węgierskiego w l. 1469-90). Pamiątką po długich latach przynależności miasta do Królestwa Czech jest tarcza z czeskim lwem umieszczona w herbie miejskim. W 1346 r. w ramach przeciwdziałania okolicznemu rozbojowi miasto połączyło siły wraz z innymi grodami przystępując do Związku Sześciu Miast Górnołużyckich. Miasto było oblegane przez husytów w 1432 r. W 1506 r. w mieście wybuchł bunt rzemieślników, który został stłumiony przez władze czeskie. Mimo tych niekorzystnych wypadków politycznych miasto rozwijało się pomyślnie. W 1571 r. założono tutaj szkołę średnią reprezentującą, na ówczesne czasy, wysoki poziom nauczania. W czasie wojny trzydziestoletniej - w 1635 r. - Kamieniec został wraz z Górnymi Łużycami przyłączony do Saksonii. W latach 1697-1706 i 1709-1763 leżał w granicach unijnego państwa polsko-saskiego. W 1707 miasto ucierpiało z powodu pożaru. W 1. poł. XIX wieku zaczął się proces industrializacji miasta. Kamenz zostało poważnie zniszczone podczas wielkiego pożaru w 1842 r. Od 1871 w granicach Niemiec. W czasie II wojny światowej w miejscowości znajdowała się filia obozu koncentracyjnego Groß-Rosen[4]. W kwietniu 1945 r. o miasto toczyła krwawe boje 2 Armia Wojska Polskiego. Miasto zostało jednak zdobyte dopiero 7 maja 1945 r. przez Sowietów. W latach 1949-1990 część NRD. Od 1990 w granicach odtworzonego Wolnego Kraju Saksonia Republiki Federalnej Niemiec.

Zabytki i inne atrakcje[edytuj]

Słup dystansowy poczty polsko-saskiej
  • ratusz, neorenesansowy z I poł. XIX w.
  • kamienice barokowe i rokokowe z XVII i XVIII
  • renesansowa studnia (Andreasbrunnen) na rynku z 1570 r.
  • kościół NMP (St. Marien) z XV wieku z wyposażeniem wnętrza z XVI-XVIII w.
  • kościół katechetyczny (Katechismuskirche) z XIV wieku
  • Muzeum Łużyc Zachodnich (Museum der Westlausitz)
  • Muzeum Gottholda Ephraima Lessinga, pisarza urodzonego w Kamenz w 1729 r.
  • słup milowy poczty saskiej z czasów króla Polski Augusta II z polskim Orłem i litewską Pogonią oraz datą 1725 na Böhmischpl. (placu Czeskim)
  • Teatr Miejski
  • amfiteatr
  • kamieniołom Sparmann

Klimat (1979-2013)[edytuj]

Średnia temperatura i opady dla Kamenz
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Roczna
Rekordy maksymalnej temperatury [°C] 16.4 18.8 22.3 29.4 31.8 35.8 37.2 37.6 29.8 26.4 18.5 14.9 37,6
Średnie temperatury w dzień [°C] 2.7 3.9 8.6 14.1 19.5 22.1 24.3 24.1 19.3 14.0 7.4 3.9 13,7
Średnie dobowe temperatury [°C] 0.0 0.7 4.4 8.9 13.9 16.8 18.8 18.4 14.3 9.7 4.5 1.5 9,3
Średnie temperatury w nocy [°C] -2.8 -2.5 0.6 3.6 8.0 11.4 13.3 13.1 9.8 5.8 1.8 -1.1 5,1
Rekordy minimalnej temperatury [°C] -25.4 -22.5 -15.2 -6.5 -2.0 1.4 5.7 4.3 1.3 -6.7 -12.0 -21.6 -25,4
Opady [mm] 45 35 44 39 57 61 79 69 49 37 50 50 613
Średnia liczba dni z opadami 11 9 10 8 10 11 11 10 8 8 10 11 117
Źródło: Na podstawie 35-lecia 1979-2013[5]

Galeria[edytuj]

Współpraca[edytuj]

Przypisy

  1. Krzysztof R. Mazurski, Andrzej Zieliński: Łużyce, Warszawa 1984, str. 49
  2. J. Szaflarski: Polska, mapa fizyczna 1:2,500.000 z ok. 1946 r. (z nazwami miast na Ziemiach Odzyskanych podanych wg uchwał Komisji Ustalania Nazw Miejscowości przy Ministerstwie Administracji Publicznej).
  3. A.F. Busching, "A new system of geography", rozdz. "Lusatia", London 1762, str. 132.
  4. Abraham Kajzer: Za drutami śmierci. Wałbrzych, Muzeum Gross-Rosen: 2013.
  5. European Climate Assessment & Dataset. [dostęp 2014-08-27].

Bibliografia[edytuj]

  1. Krzysztof R. Mazurski, Andrzej Zieliński: Łużyce, Warszawa 1984, KAW, ISBN 83-03-00772-6
  2. Statistisches Landesamt des Freistaates Sachsen, Kamenz, 2009
  3. Kamjenc w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom III (Haag – Kępy) z 1882 r.