67P/Czuriumow-Gierasimienko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
67P / Czuriumow–Gierasimienko
Ilustracja
Jądro z widocznymi strumieniami wyrzucanego pyłu, 7 lipca 2015
Odkrywca Klim Czuriumow, Swietłana Gierasimienko
Data odkrycia 22 października 1969
Elementy orbity
Półoś wielka 3,4628 au
Mimośród 0,6410
Peryhelium 1,2432 au
Aphelium 5,6824 au
Okres orbitalny 6,44 lat
Nachylenie orbity względem ekliptyki 7,040°
Długość węzła wstępującego 50,142°
Argument peryhelium 12,786°
Moment przejścia przez peryhelium 2015-08-13.0718
Charakterystyka fizyczna jądra
Średnica 4 km
Masa 1,0 ± 0,1 ∙ 1013 kg
Gęstość 0,47[1] g/cm3
Okres obrotu wokół własnej osi 12,4043 h
Albedo 6%
Kometa 67P na zdjęciu z teleskopu VLT, 11 sierpnia 2014

67P/Czuriumow–Gierasimienkokometa okresowa należąca do rodziny komet Jowisza, odkryta w 1969 roku. Była celem prowadzonej przez Europejską Agencję Kosmiczną misji Rosetta[2].

Odkrycie[edytuj | edytuj kod]

Kometę 67P odkrył kijowski astronom Klim Czuriumow na zdjęciach komety 32P/Comas Solá, które wykonała 11 września 1969 roku Swietłana Gierasimienko w obserwatorium w Ałma-Acie. Zauważył on kometę na brzegu fotografii, początkowo stwierdził jednak, że jest to 32P/Comas Solá. Po powrocie do Kijowa, Czuriumow dokładniej przebadał fotografie i 22 października ustalił, że nie może to być kometa 32P, gdyż znajdowała się około 1,8° od oczekiwanej pozycji.

Właściwości fizyczne i orbita[edytuj | edytuj kod]

Jądro komety ma nieregularny kształt składający się z dwóch połączonych ze sobą płatów, mniejszego o wymiarach 2,5 km × 2,5 km × 2,0 km oraz większego – 4,1 km × 3,2 km × 1,3 km, o łącznej objętości około 25 km³[3]. Masa jądra wynosi 1,0 ± 0,1 ∙ 1013 kg (około 10 mld ton)[4]. Średnia gęstość jądra wynosi 0,47 g/cm³, a albedo 6%. Obie części komety mają budowę warstwową, ale o osobnych centrach. Pierwotnie więc powstały dwa odrębne jądra, które następnie zderzyły się z małą prędkością i skleiły[5].

Wśród związków organicznych wykrytych przez sondę Rosetta w otoczce komety odkryto glicynę, najprostszy z 20 aminokwasów białkowych. Była to pierwsza detekcja tego związku w kometach i pierwszy dowód jego istnienia w kosmosie[6]. Stosunek deuteru do wodoru w materii komety 67P jest 3-krotnie większy niż w ziemskich oceanach[1].

Kometa obiega Słońce po orbicie o peryhelium ok. 1,2 au i aphelium ok. 5,7 au, nachylonej do płaszczyzny ekliptyki pod kątem około 7°. Okres obiegu wynosi około 6 lat i 160 dni. Będąc w peryhelium kometa traci masę w tempie 130 kg/s[7].

Po uwzględnieniu czynników wpływających na ruch komety, okazało się, że w XIX i pierwszej połowie XX wieku jej peryhelium zmieniało się w granicach pomiędzy 2,5 a 2,9 au. Kometa przebywała więc stale stosunkowo daleko od Słońca, a jej jądro prawdopodobnie nie uległo znacznym zmianom od początków Układu Słonecznego. W lutym 1959 roku kometa minęła Jowisza w odległości zaledwie 0,052 au (około 8 mln km), co spowodowało zmianę jej orbity: peryhelium z 2,74 do 1,28 au, spłaszczenie orbity z 0,36 do 0,63, a okres obiegu z 8,97 do 6,55 roku. Po 1959 roku nie doszło do kolejnego bliskiego zbliżenia z Jowiszem. Dlatego orbita komety od tego czasu (siedem pojawień) niewiele się zmieniła. Ostanie przejście przez peryhelium miało miejsce 13 sierpnia 2015 roku[8].

Badania bezpośrednie[edytuj | edytuj kod]

67P/Czuriumow-Gierasimienko była celem misji sondy Rosetta. 6 sierpnia 2014 roku Rosetta dotarła do komety[9] i po serii manewrów weszła na orbitę wokół tego ciała niebieskiego. Jądro w tym czasie było spokojne, co umożliwiło próbnikowi Philae, uwolnionemu z pokładu sondy Rosetta, pierwsze w historii lądowanie na powierzchni komety, 12 listopada 2014 roku. Znajdowała się ona wtedy w odległości 510 milionów km od Słońca[10]. Nieczynny Philae pozostał na powierzchni jądra, natomiast Rosetta rozbiła się o powierzchnię komety 30 września 2016 roku.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. a b Marek Muciek. Kronika. Styczeń 2015. „Urania – Postępy Astronomii”. 2/2015 (776), s. 7, 2015 marzec-kwiecień. Polskie Towarzystwo Astronomiczne. Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii. ISSN 1689-6009. 
  2. Małgorzata Królikowska, 67P/Churyumov-Gerasimenko – potential target for the Rosetta mission, „Acta Astronomica”, 53, 2003, s. 195–209, arXiv:astro-ph/0309130.
  3. ESA: Press Kit - 12 November 2014 - Landing on a comet (ang.). 2014-11-05. [dostęp 2014-11-09].
  4. Emily Baldwin: Determining the mass of comet 67P/C-G; European Space Agency, Rosetta Blog. [dostęp 2014-08-23].
  5. Marek Muciek. Kronika. Wrzesień 2015. „Urania - Postępy Astronomii”. 6/2015 (780), s. 7, 2015-listopad-grudzień. Polskie Towarzystwo Astronomiczne. Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii. ISSN 1689-6009. 
  6. Marek Muciek. Kronika , maj 2016. „Urania - Postępy Astronomii”. 784, s. 7, październik 2016. Polskie Towarzystwo Astronomiczne, Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii. ISSN 1689-6009. 
  7. Moreno, F.; Lara, L. M.; Muñoz, O.; López-Moreno, J. J.; Molina, A. (2004). Dust in Comet 67P/Churyumov-Gerasimenko.
  8. Spotkanie dwóch wędrowców. „Wiedza i Życie”, s. 36, 2014. Warszawa: Prószyński Media. ISSN 0137-8929. 
  9. Rosetta arrives at comet destination (ang.). ESA, 2014-08-06. [dostęp 2014-11-12].
  10. Touchdown! Rosetta's Philae probe lands on comet (ang.). ESA, 2014-11-12. [dostęp 2014-11-12].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


 
poprzednia kometa
67P/Czuriumow-Gierasimienko  
następna kometa