Krzysztof (męczennik)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Święty
Krzysztof
Χριστόφορος
męczennik
Ilustracja
Święty Krzysztof pędzla Bernardo Strozzi
Data i miejsce urodzenia

nieustalona
Licja (Azja Mniejsza)

Data i miejsce śmierci

ok. 250
Licja

Czczony przez

Kościół katolicki
Cerkiew prawosławną

Wspomnienie

24 lipca (luteranie)
25 lipca (kat.)
9 maja (praw. liturgia według kal. jul.)
22 maja (praw. według kal. greg.)

Patron

podróżujących, kierowców

Święty Krzysztof, gr. Χριστόφορος, cs. Muczenik Christofor (ur. prawdopodobnie w Licji, zm. ok. 250 tamże) – męczennik, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego, jeden z Czternastu Świętych Wspomożycieli.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jest świętym znanym głównie z legend, choć badania historyczne dowodzą, że pochodził z Azji Mniejszej i poniósł męczeńską śmierć za panowania Trajana Decjusza, ok. 250 roku.

Według świeckich podań ludowych był olbrzymem: miał cztery metry wzrostu i niezwykłą siłę, dzięki której przenosił pielgrzymów przez rzekę. Na popularnych wizerunkach przedstawiany jest z Dzieciątkiem Jezus na barkach. Wedle legend Święty zapadł się w dno rzeki pod ciężarem Dziecka. Wtedy ono rzekło: Dźwigasz cały świat, gdyż ja jestem ten, któremu służysz pomagając innym.

Kult[edytuj | edytuj kod]

Kult św. Krzysztofa rozwinął się z końcem V wieku.

Patronat

Krzysztof stał się patronem mostów, miast położonych nad rzekami, przewoźników, flisaków, biegaczy i żeglarzy, podróżników i pielgrzymów, jest również patronem dobrej śmierci – szczególnie na Wschodzie, obecnie patronuje kierowcom.

Dzień obchodów[edytuj | edytuj kod]

Wspomnienie liturgiczne w Kościele luterańskim obchodzone jest 24 lipca, a w Kościele rzymskokatolickim 25 lipca.

W wielu parafiach rzymskokatolickich w dzień świętego Krzysztofa odbywa się poświęcenie pojazdów (autosacrum)[1]. Tego samego dnia w polskim Kościele obchodzony jest Dzień Bezpiecznego Kierowcy z inicjatywy m.in. Duszpasterstwa Kierowców[2], a tydzień w którym on przypada obchodzony jest jako Tydzień św. Krzysztofa[3]. Cerkiew prawosławna wspomina męczennika 9/22 maja[4], tj. 22 maja według kalendarza gregoriańskiego.

Usunięcie z kalendarza świąt liturgicznych

W 1969 roku, papież Paweł VI, po Soborze Watykańskim II wydał pismo apostolskie ”Mysterii paschalis” w którym zatwierdził nowy kalendarz liturgiczny. 93 świętych zostało z niego usuniętych, w tym święty Krzysztof. Zmiany uzasadniano zbyt wielkim zagęszczeniem świąt oraz brakiem wystarczających dowodów na istnienie świętych, co sytuowało ich bardziej w legendzie niż w faktach. Usunięcie ich z kalendarza nie oznacza odebrania im nimbu świętości a obchodzenie święta stało się dobrowolne.[5][6][7]

Ikonografia[edytuj | edytuj kod]

Św. Krzysztof na ikonie z ateńskiego muzeum

We wschodnich ikonachgreckich czy bułgarskich – święty przedstawiany jest jako rycerz o psiej głowie (Cynocefal), trzymający w jednej dłoni włócznię, a w drugiej tarczę lub krzyż. Wyobrażenie to związane było z panującą wersją legendy o chłopcu, nazwanym przez rodziców imieniem Reprobus (rieprew, niegodny, odrażający) z powodu nie tylko olbrzymiego wzrostu i siły, ale również niekształtnej głowy przypominającej psi łeb. Męczeńską śmiercią miał przebłagać Boga, by dał mu duszę. Poddany torturom, zanim został ostatecznie ścięty mieczem lub spalony na stosie.

Heraldyka[edytuj | edytuj kod]

Miastem, które posiada historyczny herb przedstawiający św. Krzysztofa jest Wilno.

Święty widnieje również w herbach polskich miast i gmin, m.in. w herbie gminy Chełmiec.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Autosacrum 2010 w Podkowie Leśnej na oficjalnej stronie miasta.
  2. III Ogólnopolski Dzień Bezpiecznego Kierowcy (25.07.2008) na duszpasterstwokierowcow.pl.
  3. Tydzień św. Krzysztofa 2010.
  4. Podwójne datowanie.
  5. A.B.C. News, Once a Saint, Always a Saint? Kind Of -- Unless You're Demoted, ABC News [dostęp 2021-08-09] (ang.).
  6. Saint Christopher | Traditions & Patronage, Encyclopedia Britannica [dostęp 2021-08-09] (ang.).
  7. Święci, którzy… zostali usunięci z kalendarza liturgicznego, TwojaHistoria.pl [dostęp 2021-08-09] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]