Luboml

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Luboml
Ilustracja
Kościół pw. Trójcy Przenajświętszej
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Ukraina
Obwód  wołyński
Rejon rejon lubomelski
Burmistrz Anatolij Hirykowycz
Powierzchnia 11,986 km²
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

10 129
845 os./km²
Kod pocztowy 44300
Położenie na mapie obwodu wołyńskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu wołyńskiego
Luboml
Luboml
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Luboml
Luboml
Ziemia51°13′N 24°02′E/51,216667 24,033333
Portal Portal Ukraina

Luboml[1] (ukr. Лю́бомль) – miasto na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, siedziba rejonu lubomelskiego.

Miasto królewskie lokowane w 1287 roku położone było w XVI wieku w województwie ruskim[2]. Leży w historycznej ziemi chełmskiej.

Do 1945[3] w Polsce, w województwie wołyńskim, siedziba powiatu lubomelskiego i gminy Luboml.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki pochodzą z około 1287 roku z Latopisu Ipatiewskiego, wymieniającego Luboml jako gród ruski należący do księcia Haliskiego. W 1356 odzyskany został przez Polskę i nadany w dzierżawę lenną księciu bełzkiemu Jerzemu Narymuntowiczowi. W rynku Braniccy w końcu XVIII w. urządzili osobliwe chodniki z końskich zębów na cementowym podłożu. Z czasem utworzono w tym mieście starostwo grodowe, które za Zygmunta III wcielono do dóbr stołowych królewskich. W 1659 sejm nadał je w dożywocie hetmanowi Kozaków Iwanowi Wyhowskiemu. Ostatnią starościną była w 1771 Antonina Rzewuska. U schyłku Rzeczypospolitej w Lubomlu stacjonował 4 Regiment Pieszy Buławy Wielkiej Koronnej.

W 1877 otwarto stację kolejową na trasie łączącej Chełm i Kowel. W 1883 w Lubomlu zmarł polski malarz Leopold Niemirowski.

Luboml w 1935

W 1918-1919 miejsce organizacji jednostek Wojska Polskiego. Powstały tu Lubomiski Szwadron Marszowy 1 Pułku Ułanów oraz Wołyńska Bateria Artylerii Konnej. Za II RP miasto było siedzibą wiejskiej gminy Luboml. Na przedmieściach miejscowości znajdowała się wówczas wieś Zawale, a na północnym krańcu miasta istniał przysiółek Browarnia.

Do 1939 była to obok miejscowości Bereźne miejscowość o najwyższym odsetku ludności żydowskiej w Polsce[4]. Podczas okupacji niemieckiej populacja żydowska została eksterminowana. Od 22 do 29 lipca 1941 dwa plutony 1. kompanii 314. pułku policyjnego rozstrzelały tu 273 Żydów. 6 grudnia 1941 w Lubomlu założono getto, zlikwidowane po 10 miesiącach[5]. Niemcy wraz z ukraińską policją od 1 do 7 października 1942 rozstrzeliwali Żydów w okolicznych lasach[6]. Zabito według różnych źródeł 3-4[5] lub 8[7] tys. osób.

Podczas rzezi wołyńskiej Luboml był miejscem schronienia polskich uchodźców z okolicznych wsi[6].

W pobliżu, w gromadzie Mielniki, w gminie Huszcza, znajduje się grób 18 polskich oficerów Korpusu Ochrony Pogranicza, którzy dostali się do sowieckiej niewoli, gdy ochraniali tabor brygady KOP "Polesie". Rozstrzelano ich na oczach swoich żołnierzy, w nocy z 28 na 29 września 1939. Ich grób w 2002 został odnaleziony przez archeologów Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Transport[edytuj | edytuj kod]

Dworzec autobusowy

W Lubomlu czynne są stacja kolejowa i dworzec autobusowy. Otaczającymi dużymi miastami (min. 100 tys. mieszkańców) są:

Warszawa
275 km
Brześć
125 km
Pińsk
215 km
Lublin
115 km
Compass rose simple plain.svg
Rzeszów
235 km
Lwów
185 km
Łuck
120 km

Ludzie urodzeni w Lubomlu[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Lubomlem.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 lutego 1937 r. o ustaleniu urzędowych nazw miast (M.P. z 1937 r. Nr 69, poz. 104).
  2. Zenon Guldon, Jacek Wijaczka, Skupiska i gminy żydowskie w Polsce do końca XVI wieku, w: Czasy Nowożytne, 21, 2008, s. 169.
  3. Ustawa z dnia 31 grudnia 1945 r. o ratyfikacji podpisanej w Moskwie dnia 16 sierpnia 1945 r. umowy między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o polsko-radzieckiej granicy państwowej (Dz.U. z 1946 r. Nr 2, poz. 5).
  4. s.282
  5. a b Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Moskwa 2009, ​ISBN 978-5-8243-1296-6​ s.555
  6. a b Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939-1945, Warszawa: „von borowiecky”, 2000, s. 530, ISBN 83-87689-34-3, OCLC 749680885.
  7. Gmina żydowska w Lubomlu (pol.). Żydowski Instytut Historyczny. [dostęp 2012-10-23].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. V, Warszawa, 1880–1902, s. 444-45
  • Mieczysław Orłowicz, Ilustrowany przewodnik po Wołyniu, Łuck 1929
  • Mapa WIG Luboml Pas 44 Słup 38 Warszawa 1933
  • Grzegorz Rąkowski: Wołyń Przewodnik krajoznaczo-historyczny po Ukrainie Zachodniej. Pruszków: Oficyna Wydawnicza ,,Rewasz", 2005, s. 52-55. ISBN 83-89188-32-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]