Luboml

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Luboml
Ilustracja
Kościół pw. Trójcy Przenajświętszej
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Ukraina
Obwód  wołyński
Rejon rejon lubomelski
Burmistrz Anatolij Hirykowycz
Powierzchnia 11,986 km²
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

10 129
845 os./km²
Kod pocztowy 44300
Położenie na mapie obwodu wołyńskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu wołyńskiego
Luboml
Luboml
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Luboml
Luboml
Ziemia51°13′N 24°02′E/51,216667 24,033333
Portal Portal Ukraina

Luboml[1] (ukr. Лю́бомль) – miasto na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, siedziba rejonu lubomelskiego.

Miasto królewskie lokowane w 1287 roku położone było w XVI wieku w województwie ruskim[2]. Leży w historycznej ziemi chełmskiej.

Do 1945[3] w Polsce, w województwie wołyńskim, siedziba powiatu lubomelskiego i gminy Luboml.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki pochodzą z około 1287 roku z Latopisu Ipatiewskiego, wymieniającego Luboml jako gród ruski należący do księcia Haliskiego. W 1356 odzyskany został przez Polskę i nadany w dzierżawę lenną księciu bełzkiemu Jerzemu Narymuntowiczowi. W rynku Braniccy w końcu XVIII w. urządzili osobliwe chodniki z końskich zębów na cementowym podłożu. Z czasem utworzono w tym mieście starostwo grodowe, które za Zygmunta III wcielono do dóbr stołowych królewskich. W 1659 sejm nadał je w dożywocie hetmanowi Kozaków Iwanowi Wyhowskiemu. Ostatnią starościną była w 1771 Antonina Rzewuska. U schyłku Rzeczypospolitej w Lubomlu stacjonował 4 Regiment Pieszy Buławy Wielkiej Koronnej.

W 1877 otwarto stację kolejową na trasie łączącej Chełm i Kowel. W 1883 w Lubomlu zmarł polski malarz Leopold Niemirowski.

Luboml w 1935

W 1918-1919 miejsce organizacji jednostek Wojska Polskiego. Powstały tu Lubomiski Szwadron Marszowy 1 Pułku Ułanów oraz Wołyńska Bateria Artylerii Konnej. Za II RP miasto było siedzibą wiejskiej gminy Luboml. Na przedmieściach miejscowości znajdowała się wówczas wieś Zawale, a na północnym krańcu miasta istniał przysiółek Browarnia.

Do 1939 była to obok miejscowości Bereźne miejscowość o najwyższym odsetku ludności żydowskiej w Polsce[4]. Podczas okupacji niemieckiej populacja żydowska została eksterminowana. Od 22 do 29 lipca 1941 dwa plutony 1. kompanii 314. pułku policyjnego rozstrzelały tu 273 Żydów. 6 grudnia 1941 w Lubomlu założono getto, zlikwidowane po 10 miesiącach[5]. Niemcy wraz z ukraińską policją od 1 do 7 października 1942 rozstrzeliwali Żydów w okolicznych lasach[6]. Zabito według różnych źródeł 3-4[5] lub 8[7] tys. osób.

Podczas rzezi wołyńskiej Luboml był miejscem schronienia polskich uchodźców z okolicznych wsi[6].

W pobliżu, w gromadzie Mielniki, w gminie Huszcza, znajduje się grób 18 polskich oficerów Korpusu Ochrony Pogranicza, którzy dostali się do sowieckiej niewoli, gdy ochraniali tabor brygady KOP "Polesie". Rozstrzelano ich na oczach swoich żołnierzy, w nocy z 28 na 29 września 1939. Ich grób w 2002 został odnaleziony przez archeologów Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Transport[edytuj | edytuj kod]

Dworzec autobusowy

W Lubomlu czynne są stacja kolejowa i dworzec autobusowy. Otaczającymi dużymi miastami (min. 100 tys. mieszkańców) są:

Warszawa
275 km
Brześć
125 km
Pińsk
215 km
Lublin
115 km
Compass rose simple plain.svg
Rzeszów
235 km
Lwów
185 km
Łuck
120 km

Ludzie urodzeni w Lubomlu[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Lubomlem.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 lutego 1937 r. o ustaleniu urzędowych nazw miast (M.P. z 1937 r. Nr 69, poz. 104).
  2. Zenon Guldon, Jacek Wijaczka, Skupiska i gminy żydowskie w Polsce do końca XVI wieku, w: Czasy Nowożytne, 21, 2008, s. 169.
  3. Ustawa z dnia 31 grudnia 1945 r. o ratyfikacji podpisanej w Moskwie dnia 16 sierpnia 1945 r. umowy między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o polsko-radzieckiej granicy państwowej (Dz.U. z 1946 r. Nr 2, poz. 5).
  4. s.282
  5. a b Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Moskwa 2009, ​ISBN 978-5-8243-1296-6​ s.555
  6. a b Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939-1945, Warszawa 2000, ​ISBN 83-87689-34-3​, s.530
  7. Gmina żydowska w Lubomlu (pol.). Żydowski Instytut Historyczny. [dostęp 2012-10-23].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. V, Warszawa, 1880–1902, s. 444-45
  • Mieczysław Orłowicz, Ilustrowany przewodnik po Wołyniu, Łuck 1929
  • Mapa WIG Luboml Pas 44 Słup 38 Warszawa 1933
  • Grzegorz Rąkowski: Wołyń Przewodnik krajoznaczo-historyczny po Ukrainie Zachodniej. Pruszków: Oficyna Wydawnicza ,,Rewasz", 2005, s. 52-55. ISBN 83-89188-32-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]