Dendroaspis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Mamba)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy węża. Zobacz też: Mamba – transporter opancerzony.
Dendroaspis[1]
Schlegel, 1848[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – mamba zielona (D. viridis)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Rząd łuskonośne
Podrząd węże
Infrarząd Alethinophidia
Nadrodzina Elapoidea
Rodzina zdradnicowate
Rodzaj Dendroaspis
Typ nomenklatoryczny

Elaps jamesonii Traill, 1843

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Dendroaspisrodzaj jadowitego węża z rodziny zdradnicowatych (Elapidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce (Senegal, Gambia, Gwinea Bissau, Gwinea, Sierra Leone, Liberia, Wybrzeże Kości Słoniowej, Burkina Faso, Ghana, Togo, Benin, Nigeria, Kamerun, Sudan, Erytrea, Somalia, Etiopia, Sudan Południowy, Republika Środkowoafrykańska, Gwinea Równikowa, Gabon, Kongo, Demokratyczna Republika Konga, Rwanda, Burundi, Uganda, Kenia, Tanzania, Malawi, Zambia, Angola, Namibia, Botswana, Zimbabwe, Mozambik, Eswatini i Południowa Afryka)[5][6].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Węże z tego rodzaju zamieszkują tereny pokryte zaroślami lub prowadzą wręcz nadrzewny tryb życia („Dendroaspis” oznacza dosłownie „wąż drzewny”), poruszają się bardzo szybko, ich jad zawiera silne neurotoksyny, których dawka wprowadzona podczas jednego ukąszenia jest zazwyczaj śmiertelna dla człowieka, o ile w ciągu 1-2 godzin nie zostanie zastosowana antytoksyna. Neurotoksyna oddziałuje na układ nerwowy ofiary, paraliżując mięśnie, w tym mięśnie oddechowe – śmierć następuje wskutek uduszenia.

Charakterystyczną cechą mamb jest dłuższa, niż pozostałe, para pierwszych zębów żuchwowych.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Dendroaspis: gr. δενδρον dendron „drzewo”[7]; ασπις aspis „żmija”[8].
  • Dinophis: gr. δεινος deinos „straszny, groźny”[9]; οφις ophis, οφεως opheōs „wąż”[10]. Gatunek typowy: Dinophis hammondii Hallowell, 1852 (= Leptophis viridis Hallowell, 1844).
  • Dendroechis: gr. δενδρον dendron „drzewo”[7]; εχις ekhis, εχεως ekheōs „żmija”[11]. Gatunek typowy: Dendroechis reticulata Fischer, 1855 (= Leptophis viridis Hallowell, 1844).

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodzaju należą następujące gatunki[5]:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dendroaspis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. H. Schlegel. Over Elaps jamesonii Traillust. „Bijdragen tot de Dierkunde”. 1, s. 5, 1848 (niderl.). 
  3. E. Hallowell. On a new genus and two new species of African serpents. „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. 6, s. 203, 1854 (ang.). 
  4. J.G. Fischer: Ueber die Familie der Seeschlangen systematisch beschrieben. Hamburg: J.A. Meissner, 1855, s. 20, 68. (niem.)
  5. a b P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Dendroaspis (ang.). The Reptile Database. [dostęp 2019-08-19].
  6. R. Midtgaard: Dendroaspis (ang.). RepFocus. [dostęp 2019-08-19].
  7. a b Jaeger 1944 ↓, s. 69.
  8. Jaeger 1944 ↓, s. 24.
  9. Jaeger 1944 ↓, s. 72.
  10. Jaeger 1944 ↓, s. 154.
  11. Jaeger 1944 ↓, s. 77.
  12. a b Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 409. ISBN 83-01-14344-4.
  13. E. Keller (red.), J.H. Reinchholf, G. Steinbach, G. Diesener, U. Gruber, K. Janke, B. Kremer, B. Markl, J. Markl, A. Shlüter, A. Sigl & R. Witt: Gady i płazy. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 138, seria: Leksykon Zwierząt. ISBN 83-7311-873-X. (pol.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. E.C. Jaeger: Source-book of biological names and terms. Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1–256. (ang.)