Maria Piłsudska (1865-1921)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Maria Piłsudska
Maria Piłsudska.jpg
Data i miejsce urodzenia 1865
Wilno
Data i miejsce śmierci 17 sierpnia 1921
Kraków
Pierwsza dama Polski
Okres urzędowania od 14 listopada 1918
do 17 sierpnia 1921
Małżonek Józef Piłsudski
Następczyni Aleksandra Piłsudska
Maria Piłsudska (żona)
Zawód nauczycielka
Partia I Proletariat, Polska Partia Socjalistyczna
Wyznanie luterańskie
Rodzice Ludmiła z Chomiczów (matka)
Konstanty Koplewski (ojciec)
Dzieci Wanda (córka)
Odznaczenia
Krzyż Niepodległości (pośm.)
Grób Marii Piłsudskiej na cmentarzu Na Rossie w Wilnie

Maria Piłsudska, de domo Koplewska, primo voto Juszkiewiczowa, secundo voto Piłsudska (ur. 1865 w Wilnie[1], zm. 17 sierpnia 1921 w Krakowie) – polska nauczycielka, działaczka Polskiej Partii Socjalistycznej; pierwsza żona Józefa Piłsudskiego.

Była córką Ludmiły z Chomiczów i Konstantego Koplewskiego. Ukończyła uniwersytet dla kobiet w Sankt Petersburgu, tzw. studia Bestużewa[2]. Pracowała jako nauczycielka. Należała do Wielkiego Proletariatu. W 1885 została uwięziona[3] (brak danych co do miejsca osadzenia). Działała w PPS; była współorganizatorką łódzkiej drukarni PPS. Aresztowana w 1900, była więziona przez 11 miesięcy w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej[3].

Nazywana była przez działaczy PPS Piękną Damą lub Piękną Panią. O względy Marii ubiegał się także zakochany w niej Roman Dmowski. Według endeckiego polityka, Jędrzeja Giertycha, Dmowski miał z nią romans. Jednak rywalizację o Marię wygrał Piłsudski, co mogło doprowadzić do utrzymującej się do końca życia wrogości pomiędzy rywalami.

Z pierwszego małżeństwa, zakończonego rozwodem miała córkę Wandę (1889–1908). Piłsudski ożenił się z Marią 15 lipca 1899 w luterańskim kościele w Paproci Dużej[4][5]. Formalnie pozostała żoną Piłsudskiego do końca życia, faktycznie po 1907 partnerką życiową Piłsudskiego była Aleksandra Szczerbińska.

Maria Piłsudska została pochowana na cmentarzu Na Rossie w Wilnie.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Krzyż Niepodległości (1930, pośm.)[6]

Przypisy

  1. Andrzej Garlicki, Romansy i awansy, Polityka
  2. Rochelle Goldberg Ruthchild: Equality and Revolution: Women's Rights in the Russian Empire, 1905-1917. University of Pittsburgh Press: 2010. ISBN ISBN 9780822960669.
  3. 3,0 3,1 Stefan Król, Cytadela Warszawska, Książka i Wiedza, Warszawa 1978, s. 190.
  4. Andrzej Garlicki: Józef Piłsudski: 1867–1935. Warszawa: "Czytelnik", 1988, s. 63-64. ISBN 8307017157.
  5. Właśnie w związku z koniecznością zawarcia małżeństwa w Kościele ewangelicko-augsburskim Józef Piłsudski dokonał wówczas aktu konwersji.
  6. M.P. 1930 nr 300 poz. 423