Maria Piłsudska (1865-1921)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Maria Piłsudska
Maria Piłsudska.jpg
Data i miejsce urodzenia 1865
Wilno
Data i miejsce śmierci 17 sierpnia 1921
Kraków
Pierwsza dama Polski
Okres od 14 listopada 1918
do 17 sierpnia 1921
Małżonek Józef Piłsudski
Następczyni Aleksandra Piłsudska
Maria Piłsudska (żona)
Zawód nauczycielka
Partia I Proletariat, Polska Partia Socjalistyczna
Wyznanie luterańskie
Rodzice Ludmiła z Chomiczów (matka)
Konstanty Koplewski (ojciec)
Dzieci Wanda (córka)
Odznaczenia
Krzyż Niepodległości (pośm.)
Grób Marii Piłsudskiej na cmentarzu Na Rossie w Wilnie

Maria Piłsudska, de domo Koplewska, primo voto Juszkiewiczowa, secundo voto Piłsudska (ur. 1865 w Wilnie[1], zm. 17 sierpnia 1921 w Krakowie) – polska nauczycielka, działaczka Polskiej Partii Socjalistycznej; pierwsza żona Józefa Piłsudskiego.

Była córką Ludmiły z Chomiczów i Konstantego Koplewskiego. Ukończyła uniwersytet dla kobiet w Sankt Petersburgu, tzw. studia Bestużewa[2]. Pracowała jako nauczycielka. Należała do Wielkiego Proletariatu. W 1885 została uwięziona[3] (brak danych co do miejsca osadzenia). Działała w PPS; była współorganizatorką łódzkiej drukarni PPS. Aresztowana w 1900, była więziona przez 11 miesięcy w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej[3].

Nazywana była przez działaczy PPS Piękną Damą lub Piękną Panią. O względy Marii ubiegał się także zakochany w niej Roman Dmowski. Według endeckiego polityka, Jędrzeja Giertycha, Dmowski miał z nią romans. Jednak rywalizację o Marię wygrał Piłsudski, co mogło doprowadzić do utrzymującej się do końca życia wrogości pomiędzy rywalami.

Z pierwszego małżeństwa, zakończonego rozwodem miała córkę Wandę (1889–1908). Piłsudski ożenił się z Marią 15 lipca 1899 w luterańskim kościele w Paproci Dużej[4][5]. Formalnie pozostała żoną Piłsudskiego do końca życia, faktycznie po 1907 partnerką życiową Piłsudskiego była Aleksandra Szczerbińska.

Maria Piłsudska została pochowana na cmentarzu Na Rossie w Wilnie.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Krzyż Niepodległości (1930, pośm.)[6]

Przypisy

  1. Andrzej Garlicki, Romansy i awansy, Polityka
  2. Rochelle Goldberg Ruthchild: Equality and Revolution: Women's Rights in the Russian Empire, 1905-1917. University of Pittsburgh Press: 2010. ISBN ISBN 9780822960669.
  3. 3,0 3,1 Stefan Król, Cytadela Warszawska, Książka i Wiedza, Warszawa 1978, s. 190.
  4. Andrzej Garlicki: Józef Piłsudski: 1867–1935. Warszawa: "Czytelnik", 1988, s. 63-64. ISBN 8307017157.
  5. Właśnie w związku z koniecznością zawarcia małżeństwa w Kościele ewangelicko-augsburskim Józef Piłsudski dokonał wówczas aktu konwersji.
  6. M.P. 1930 nr 300 poz. 423