Nikołaj Kuzniecow (agent)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy szpiega. Zobacz też: inne osoby o tym nazwisku.
Nikołaj (Nikanor) Iwanowicz Kuzniecow
Николай (Никанор) Иванович Кузнецов
Nikołaj Graczow, Puch
Ilustracja
w mundurze Wehrmachtu
starszy lejtnant NKWD starszy lejtnant NKWD
Data i miejsce urodzenia 27 lipca 1911
Zyrjanka, gubernia permska, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 9 marca 1944
Boratyn, powiat brodzki Polska pod okupacją III Rzeszy
Przebieg służby
Lata służby 1938-1944
Siły zbrojne Emblema NKVD.svg NKWD
Jednostki m.in. IV Zarząd NKGB
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Odznaczenia
Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego (ZSRR)
Order Lenina Order Lenina Medal Partyzantowi Wojny Ojczyźnianej 1 stopnia
Grób Nikołaja Kuzniecowa we Lwowie

Nikołaj Iwanowicz Kuzniecow właść. Nikanor Iwanowicz Kuzniecow[1], ros. Николай (Никанор) Иванович Кузнецов, ps. Nikołaj Graczow, Puch[2] (ur. 27 lipca 1911 w Zyrjance w guberni permskiej, zm. 9 marca 1944 w Boratynie) – oficer wywiadu i dywersji NKWD/GUGB/NKGB ZSRR.

Funkcjonariusz NKWD[3], w wydziale dywersji zagranicznej od 1939 kierowanym przez Pawła Sudopłatowa. Działał w latach 1942-1944 na terenie Komisariatu Rzeszy Ukraina i Dystryktu Galicja, jako dywersant podczas II wojny światowej.

Jego akta funkcjonariusza NKWD/GUGB/NKGB (po ataku III Rzeszy na ZSRR IV Zarządu ds. dywersji pozafrontowej) w części są nadal utajnione, klauzula obowiązuje do 2025 r.

Biografia[edytuj]

Urodził się w chłopskiej rodzinie Niemców nadwołżańskich[2] jako Nikanor Iwanowicz Kuzniecow. W 1931 zmienił imię na Nikołaj, miał starsze siostry Agatę, Lidię i młodszego brata Wiktora[4]. Był utalentowanym lingwistą, posługiwał się kilkoma dialektami języka niemieckiego, esperanto, j. komi (zyriański), j. polskim i j. ukraińskim.

Przed II wojną światową jako funkcjonariusz kontrwywiadu NKWD zwerbował dyplomatę ambasady Czechosłowacji w Moskwie Ladislava Krno, doszedł do otoczenia Ernsta Köstringa, attaché wojskowego Niemiec w Moskwie i uzyskał informacje umożliwiające przeprowadzenie podsłuchu funkcjonariuszom NKWD.

Był żołnierzem specjalnego oddziału ochotników na froncie wschodnim OMSBON (Samodzielna Brygada Zmotoryzowana Strzelecka Specjalnego Przeznaczenia) (Wojska Wewnętrzne NKWD ZSRR)[2]. Wchodził w skład grupy Specnazu Zwycięzcy pod dowództwem płka NKWD Dmitrija Miedwiediewa, zrzuconej na spadochronach 20 czerwca 1942 w okolicy Żytomierza i przesuniętej w rejon Równego, siedziby władz Komisariatu Rzeszy Ukraina. W Równem Kuzniecow występował jako sobowtór porucznika Wehrmachtu Paula Wilhelma Sieberta, faktycznie znajdującego się w niewoli radzieckiej. Osobiście wykonał kilka udanych zamachów na przedstawicieli niemieckich władz okupacyjnych, m.in. Alfreda Funka – przewodniczącego Sądu Najwyższego w Komisariacie Rzeszy Ukraina oraz Otto Bauera(niem.) – wicegubernatora Dystryktu Galicja (9 lutego 1944, celem zamachu był gubernator Otto von Wächter). Dziełem jego grupy były także zamachy bombowe na kasyno i dworzec kolejowy we Lwowie.

Z otoczenia Ericha Kocha w Równem uzyskał m.in. informacje o planowanej ofensywie Wehrmachtu na Łuku Kurskim i o planowanym przez Niemców (grupa Otto Skorzenego) zamachu na Franklina D. Roosevelta, Winstona Churchilla i Józefa Stalina podczas konferencji w Teheranie (Operacja Long Jump(ang.)).

Zginął wraz z dwoma współtowarzyszami po zatrzymaniu przez partyzantów UPA w pobliżu wsi Boratyn w okolicach Brodów. Istnieje udokumentowana wersja, że zatrzymanie i śmierć Kuzniecowa miały miejsce w okolicach Werby na Wołyniu[5].

Od jego nazwiska w latach 1973 - 2016 miasto Warasz w obwodzie rówieńskim na Ukrainie nosiło nazwę Kuzniecowsk. Grób Kuzniecowa znajduje się we Lwowie.

Odznaczenia[edytuj]

Przypisy

  1. Nikołaj Kuzniecow- Aleksandr A. Lukin i teodor K. Gladkow, 1971
  2. a b c TVP, Sensacje XX wieku, odc. Pseudonim PUCH
  3. Współpracownik OGPU w Swierdłowsku od 1932.
  4. Nikołaj Kuzniecow- Aleksandr A. Lukin i teodor K. Gladkow, 1971
  5. Олег РОМАНЧУК Ніколай Кузнецов: кінець легенди агента-терориста Universum nr 5-6/2007, Lviv 2007
  6. http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=1109

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]