Führer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Adolf Hitler
Bundesarchiv Bild 183-S62600, Adolf Hitler.jpg
Führer III Rzeszy Niemieckiej
Okres od 2 sierpnia 1934
do 30 kwietnia 1945
Przynależność polityczna ParteiabzeichenGold.jpeg NSDAP
Poprzednik Paul von Hindenburg
Następca Karl Dönitz (jako prezydent)
Joseph Goebbels (jako kanclerz)
Sztandar Führera III Rzeszy

Führer (niem. wódz) – tytuł używany przez Adolfa Hitlera, przywódcę nazistowskich Niemiec po przejęciu władzy w kraju. Sam Hitler nie przyznawał się do autorstwa tytułu, wyrażając się o nim: Tytuł Führer jest najpiękniejszy, bo wyrasta z ducha języka[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Symbolizował on całkowitą władzę nad państwem i jego obywatelami (pełny tytuł to Der Führer und Reichskanzler – „wódz i kanclerz Rzeszy”). Tytuł Führera był wcześniej używany wewnątrz NSDAP na określenie zwierzchniej władzy jej przywódcy. Po upadku III Rzeszy tytuł Führera przestał być używany. Hitler jako Führer posiadał całkowite zwierzchnictwo nad siłami zbrojnymi III Rzeszy, równocześnie stał na czele partii NSDAP oraz był głową państwa i szefem rządu.

6 sierpnia 1934 Hitler rozkazał rozporządzeniem ministerstwa Reichswehry, aby wszyscy niemieccy żołnierze zwracali się do niego w formie Mein Führer, w miejsce stosowanej dotąd względem oficerów wersji trzecioosobowej (której zakazano formalnie 15.12.1936, 5.11.1937 i 23.03.1939).

Tytuły honorowe Adolfa Hitlera jako Führera III Rzeszy[edytuj | edytuj kod]

  • Najwyższy Sędzia Narodu Niemieckiego (Oberster Richter des Deutschen Volkes) – tytuł otrzymany po „nocy długich noży”, 30 czerwca 1934[2].
  • Pierwszy Żołnierz Rzeszy Niemieckiej (Erster Soldat des Deutschen Reiches) – tytuł ten Hitler otrzymał po rozpoczęciu II wojny światowej, 1 września 1939.
  • Pierwszy Robotnik Nowych Niemiec (Erster Arbeiter des neuen Deutschland)[3].
  • Największy Dowódca Wojskowy Wszech Czasów (Größter Feldherr aller Zeiten) – tytuł ten przyznał Hitlerowi feldmarszałek Wilhelm Keitel po zwycięskiej kampanii zachodniej we Francji i krajach Beneluksu.

Tytuły analogiczne do Führera[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Rozmowy przy stole, Wyd. Charyzma 1996, s. 178, ISBN 83-85820-02-07.
  2. Münchener Studien zur Politik. T. 9. Beck, 1969, s. 22.
  3. Gert Kerschbaumer: Faszination Drittes Reich: Kunst und Alltag der Kulturmetropole Salzburg. O. Müller, 1988, s. 53, 55. ISBN 9783701307326.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]