Osłonin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Osłonin
wieś
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 wielkopolskie

Powiat

wolsztyński

Gmina

Przemęt

Liczba ludności (31.12.2019)

375[2]

Strefa numeracyjna

65

Kod pocztowy

64-234[3]

Tablice rejestracyjne

PWL

SIMC

0375473

Położenie na mapie gminy Przemęt
Mapa konturowa gminy Przemęt, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Osłonin”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Osłonin”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Osłonin”
Położenie na mapie powiatu wolsztyńskiego
Mapa konturowa powiatu wolsztyńskiego, blisko dolnej krawiędzi nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Osłonin”
Ziemia51°57′04″N 16°12′58″E/51,951111 16,216111[1]

Osłoninwieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Przemęt.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską. Ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od początku XIII wieku. Wymieniona po raz pierwszy w dokumencie zapisanym po łacinie z 1210 pod nazwą Ozlonino, 1278 Oslonino, 1358 błędnie Słonino, 1411 Osłony, 1533 Olomino[4].

Wieś Osiek była własnością książęcą, później rycerską, a ostatecznie stała się majętnością kościelną należącą do opactwa cystersów w Wieleniu. W 1401 miejscowość należała do opola przemęckiego, które było reliktem wspólnoty rodowo-terytorialnej na tym terenie, a w średniowieczu stało się podokręgiem lokalnej kasztelanii. W 1530 miejscowość należała do powiatu kościańskiego Korony Królestwa Polskiego, a w 1510 należała do parafii Świętopietrze (dziś Przedmieście)[4].

Po raz pierwszy miejscowość wspomniana została z 1210 w dokumencie wystawionym przez księcia kaliskiego i wielkopolskiego Władysława Odonica dla cystersów z Pforty, którzy mieli ustanowić opactwo w Wieleniu w kasztelanii przemęckiej. Ksiażę przydzielił cystersom jako uposażenie klasztoru liczne dobra, a w tym m. in. Radomierz wraz z Górskiem i Osłoninem. Ostatecznie jednak fundacja ta nie została zrealizowana[4].

W 1278 książęta wielkopolscy Bolesław Pobożny oraz Przemysł II wspólnie oznajmili, że wojewoda Beniamin nadał opactwu cystersów w Paradyżu, w celu założenia nowego klasztoru, liczne wsie, w tym m. in. Osłonin. W 1288 książę Przemysł II przysądził Osłonin klasztorowi w Wieleniu. W 1370 król polski Kazimierz Wielki zatwierdził klasztorowi w Wieleniu posiadane przywileje i dobra, m. in. Osłonin. W 1533 król polski Zygmunt I Stary zatwierdził opactwu Cystersów w Przemęcie posiadane przywileje i dobra, m. in. Osłonin[4].

W 1379 imiennie odnotowany został w dokumencie opata wieleńskiego miejscowy sołtys Oćmik, który był świadkiem sądowym. W 1411 Jędrzych wójt w Przemęcie sprzedał swe wójtostwo Oćmikowi z Osłonina jako swemu bratu za 87 grzywien. W 1401 wieś Osłonin zapłaciło karę finansową z powodu nie stawienia się na zebranie opolne odbywające się w Wilkowie Polskim w celu rozgraniczenia okolicznych terenów. W 1411 imiennie odnotowano Jakuba Wojszewicza pochodzącego z Osłonina, który został mieszczaninem w Przemęcie, które wówczas było miastem[4].

Miejscowość odnotowały historyczne rejestry podatkowe. W 1530 odnotowano pobór podatków od jednego łana oraz 3 kwart roli. W 1563 pobrano je od 4 łanów, karczmy dorocznej oraz od jednej komornicy. W 1565 miał miejsce pobor podatkowy od 2,5 łana, jednego łana sołeckiego, karczmy dorocznej, 3 zagrodników z rolami, młyna zbożowego o dwóch kołach wodnych. W 1571 pobrano podatki od 3 łanów, jednego łana sołeckiego oraz od karczmy dorocznej. W 1581 od 5 łanów kmiecych oraz od sołtysa, dwóch zagrodników oraz 3 komorników[4].

Wieś duchowna Osłonino, własność opata cystersów w Przemęcie pod koniec XVI wieku leżała w powiecie kościańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów[5].

Wskutek II rozbioru Polski w 1793 wieś przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim. W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako Osłonina należała do wsi większych w ówczesnym powiecie babimojskim rejencji poznańskiej[6]. Osłonina należała do kaszczorskiego okręgu policyjnego tego powiatu i stanowiła część majątku Kaszczor, który należał wówczas do rządu Królestwa Prus w Berlinie[6]. Według spisu urzędowego z 1837 roku Osłonina liczyła 155 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 19 dymów (domostw)[6].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa leszczyńskiego.

Wieś liczy ponad 300 stałych mieszkańców i położona jest nad jeziorami Osłonińskim i Wieleńskim, na terenie Przemęckiego Parku Krajobrazowego. Jest ośrodkiem letniego wypoczynku[7].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 94572
  2. [1]
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 895 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  4. a b c d e f Gąsiorowski 1995 ↓, s. 477–478.
  5. Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI wieku. Część II. Komentarz. Indeksy, Warszawa 2017, s. 247.
  6. a b c Leon Plater: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜stwa Poznańskiego. Lipsk: Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), 1846, s. 191.
  7. elka.pl, elka.fm [dostęp 2017-11-25].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]