Portal:Fantasy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Fantasygatunek literacki lub filmowy używający magicznych i innych nadprzyrodzonych form, motywów, jako pierwszorzędnego składnika fabuły, myśli przewodniej, czasu, miejsca akcji, postaci i okoliczności zdarzeń.

Dragon01.svg

Wybrany artykuł

Hadrian Kentaur.JPG

Centaury i centaurydy (także centaurowie; lm gr. Κένταυροι Kéntauroi, łac. Centauri, gr. Kentaurides, łac. Centaurides, lp gr. Κένταυρος Kéntauros, łac. Centaurus, pol. centaur, gr. Kentauris, łac. Centauris, pol. centauryda) – w mitologii greckiej pół ludzie, pół konie.

Były to mityczne istoty o mieszanej budowie. Górna część ich ciała (tułów, głowa, ręce) była podobna do ciała człowieka, natomiast dolna miała kształt konia.

Uchodziły za potomstwo Kentaurosa i klaczy magnezyjskich lub Iksjona i widziadła (chmury) Nefele, której Zeus nadał postać Hery

Wybrana grafika

Pied piper.jpg

Flecista (Szczurołap) z Hameln, kopia witrażu z kościoła Marktkirche w Hameln (według Reisechronik Augustina von Moersperga z 1592 r.) - akwarela

Wybrana biografia

Ewa Białołęcka.jpg

Ewa Białołęcka (ur. 14 grudnia 1967 w Elblągu) – polska pisarka fantasy.

Debiutowała w 1993 roku w Feniksie opowiadaniem Wariatka. Pierwszą książkę – zbiór opowiadań Tkacz Iluzji – wydała w 1997 roku. Na jego kanwie powstała później dwutomowa powieść Naznaczeni błękitem otwierająca cykl Kroniki Drugiego Kręgu. Opowiadania publikowała m.in. w Nowej Fantastyce, Fantasy Click, część z nich została przetłumaczona na czeski, rosyjski, angielski i litewski. Ośmiokrotnie nominowana do Nagrody Zajdla – trzy razy za powieści, pięć za opowiadania – statuetkę zdobyła dwukrotnie, za opowiadania Tkacz Iluzji i Błękit maga.

Czy wiesz, że

Wybrany serial telewizyjny

Wiedźminpolski 13-odcinkowy serial telewizyjny z gatunku fantasy, na motywach opowiadań Andrzeja Sapkowskiego ze zbiorów Ostatnie życzenie i Miecz przeznaczenia emitowany od 22 września 2002 do 15 grudnia 2002 w TVP2. Przy pracy nad serialem powstał także film pełnometrażowy.

Serial wyreżyserował Marek Brodzki. Scenariusz napisał Michał Szczerbic. Rolę tytułową powierzono Michałowi Żebrowskiemu. Muzykę skomponował Grzegorz Ciechowski.

W maju 2017 r. Netflix zapowiedział realizację serialu będącego adaptacją opowiadań o Wiedźminie. Główną rolę zagrać ma Henry Cavill, występował w roli Supermana w filmach Człowiek ze stali oraz Batman v Superman: Świt sprawiedliwości.

Wybrany film

Kingsajzpolska komedia fantasy z 1987, wyreżyserowana przez Juliusza Machulskiego.

Tytuł filmu (ang. king size, „królewski rozmiar”) nawiązuje do pojawiającego się w filmie napoju dającego krasnoludkom wymiary zwyczajnego człowieka, czyli dla nich właśnie „królewski rozmiar”.

Fabuła

W Szuflandii (nieznanej nikomu krainie znajdującej się w podziemiach Instytutu Badań Czwartorzędu) panuje nadszyszkownik Kilkujadek. Kilkujadek wraz ze swoją zaufaną świtą kontroluje mieszkańców Szuflandii, by przypadkiem nie wykryli sekretu kingsajzu – eliksiru, który pozwala krasnoludkom zyskać rozmiary człowieka i zamieszkać w krainie ludzi, gdzie istnieje wolność, kobiety i inne atrakcje.

Wybrany serial animowany

Gumisie (ang. Disney’s Adventures of the Gummi Bears,19851991) – serial animowany ze studia Disneya oraz nazwa głównych bohaterów serialu wyglądem przypominających niedźwiadki.

Fabuła

Kreskówka opowiada o przygodach siedmiu Gumisiów, zamieszkujących swój rodzinny dom – Gumisiową Dolinę. Akcja toczy się w bliżej nieokreślonym europejskim średniowieczu. Gumisie znajdują się w centrum dziwnych i niezwykłych wydarzeń, jakie dzieją się na terenie królestwa Dunwyn i poza nim. Także postacie drugoplanowe, takie jak ogry, smoki, trolle, rycerze, olbrzymy, mają wyraźnie przypisane cechy charakteru.

Nagrody w dziedzinie literatury fantasy

Wybrany wyróżniony artykuł

Гелла.JPG

Hella (ros. Гелла, Giełła) – postać z powieści Michaiła Bułhakowa Mistrz i Małgorzata, należąca do świty Wolanda kobieta-wampir. Hella była wiedźmą o rudych włosach i zielonych oczach, miała czerwoną bliznę na szyi. W powieści najczęściej występowała naga. W scenach, gdy usługiwała Wolandowi, była ubrana tylko w koronkowy fartuszek, natomiast w opisie przedstawienia, urządzonego przez Korowiowa i Behemota, miała na sobie długą suknię.

Imię bohaterki Bułhakow zaczerpnął z tradycji greckiej, a pierwowzorem tej postaci była prawdopodobnie szwagierka Bułhakowa – Olga Bokszanska. Hella kilka razy pojawiła się na kartach powieści, m.in. spowodowała przemianę Warionuchy w wampira, usiłowała zamordować Rimskiego, odgrywała rolę pokojówki Wolanda w mieszkaniu przy ul. Sadowej oraz usługiwała Szatanowi i Małgorzacie podczas Balu Wiosennej Pełni i kolacji po jego zakończeniu.

Kartka z kalendarza

Wybrany utwór literacki

Krew elfówpowieść fantasy autorstwa Andrzeja Sapkowskiego, pierwszy raz wydana w 1994 roku. Jest pierwszą z pięciu części sagi o wiedźminie tego autora. W 2009 zdobyła David Gemmell Awards for Fantasy.

Tło

Akcja powieści rozgrywa się – wedle określenia samego autora – w quasi-średniowiecznej allotopii i jest kontynuacją wcześniejszych opowiadań.

Głównymi bohaterami powieści są Geralt z Rivii, wiedźmin, zawodowo trudniący się zabijaniem groźnych dla ludzi potworów, który specjalnie w tym celu był ćwiczony i poddawany ryzykownym zabiegom, oraz królewna Ciri, nastoletnia dziewczyna, która w wyniku wojny utraciła rodzinę i tron.

Geopolitycznie świat jest podzielony bilateralnie na cesarstwo Nilfgaardu, rządzone absolutystycznie przez imperatora Emhyra var Emreisa oraz Nordlingów – państwa północne, m.in. Rivię, Temerię, Redanię, Cintrę i Aedirn, w których panuje jeden język, nazywany wspólnym.

Wybrany cykl powieściowy

Koło Czasu (tytuł oryginału: The Wheel of Time) – cykl książek fantasy, autorstwa amerykańskiego pisarza Roberta Jordana.

Cykl liczy 14 części, plus jeden prequel. Docelowo miał on liczyć 12 tomów, jednak w trakcie pisania ostatniego Robert Jordan zmarł. Zadanie zakończenia cyklu powierzono Brandonowi Sandersonowi, który zdecydował że aby zamknąć wszystkie wątki fabularne, będzie musiał napisać nie jedną, a trzy powieści (opierając się na notatkach pozostawionych przez Jordana przed śmiercią).

Koło czasu opowiada o świecie, zwanym Światem Koła, w którym niegdyś wysoko rozwinięta technologia funkcjonowała obok magii, nazywanej Jedyną Mocą. Posługiwały się nią wówczas zarówno kobiety, jak i mężczyźni, nazywani Aes Sedai, czyli Słudzy Wszystkich. Każde władało inną połową Mocy – kobiety saidarem, mężczyźni saidinem. Tylko kobieta mogła czerpać z saidara, tylko mężczyzna posługiwał się saidinem – nie było innych możliwości. Chcąc obejść te ograniczenia, prowadzono ożywione badania energii, którą – być może – mogłyby posługiwać się obie płcie. Skończyło się tragicznie – w toku badań wybito otwór w osnowie rzeczywistości, przez który świata dotknął Czarny – antyteza Stwórcy, uwięziony przez niego w momencie stworzenia. Świat stanął w ogniu. Czarnego pokonał ostatecznie Lews Therin Telamon, zwany Smokiem. Zwycięstwo było tylko częściowe – Czarny zdołał skazić saidina. Odtąd każdy mężczyzna, posługujący się Mocą, skazany był na obłęd, a w konsekwencji na śmierć (taki sam los spotkał samego Lewisa Therina, który w wyniku szaleństwa zabił wszystkich z którymi był spokrewniony – stąd przydomek "Zabójca Rodu" – a chwilę później śmierć spotkała również jego). Oszaleli mężczyźni Aes Sedai zniszczyli świat – została przeobrażona linia brzegowa, powstały nowe łańcuchy górskie, zniszczeniu uległy państwa i narody.

Trzy tysiące lat po tym tzw. Pęknięciu Świata – zniszczeniu dotychczasowego świata i powstaniu na jego miejsce następnego – rozpoczyna się pierwsza część Koła CzasuOko Świata. Odżywają proroctwa, mówiące, że pewnego dnia Czarny powróci i będzie chciał zniszczyć świat. Pieczęcie na więzieniu Shayol Ghul, w którym umieścił go Stwórca, słabną – kwestią czasu jest, kiedy Czarny (zwany również "Ba'alzamon" lub "Shai'tan") wyswobodzi się z niego i zdoła ponownie skazić świat. Do walki z nim stanie Smok Odrodzony – wcielenie Lewsa Therina Telamona. Rozpoczyna się wyścig z czasem – młody Rand al'Thor musi nauczyć się władania Mocą i przyzwyczaić do myśli, że jest wcieleniem znienawidzonego człowieka. Proroctwa mówią bowiem, że Smok Odrodzony ponownie sprowadzi Pęknięcie Świata.

Literatura

Książki
  • Brian M. Stableford. The A to Z of Fantasy Literature (Lanham, Maryland: The Scarecrow Press, 2009) - See more at: http://www.sf-encyclopedia.com/entry/stableford_brian_m#sthash.kY2IlCg3.dpuf
  • Don D'Ammassa. Encyclopedia of Fantasy and Horror Fiction: Literary Movements (New York: Infobase/Checkmark, 2006) - See more at: http://www.sf-encyclopedia.com/entry/dammassa_don#sthash.xpel3mA1.dpuf
  • Энциклопедия фантастики.Кто есть кто. Под ред. Вл. Гакова - Минск: Галаксиас, 1995 - 694с.
  • Sam Lundwall. Bibliografi över science fiction & fantasy 1741-1996 ["Bibliography of Science Fiction & Fantasy 1741-1996"] (Stockholm, Sweden: Lundwall Fakta & fantasi, 1997) [bibliography: hb/]
  • Sam Lundwall.Illustrerad bibliografi over science fiction & fantasy 1741-1973. ["Illustrated Bibliography of Science Fiction & Fantasy, 1741-1973"] (Stockholm, Sweden: Lindqvist, 1974) [bibliography: hb/]
  • http://sf-encyclopedia.uk/fe.php

Nowe artykuły

Strony internetowe

Możecie dodawać tutaj linki do stron internetowych, artykułów na temat fantastyki

Pokrewne artykuły

Fantasy w siostrzanych projektach Wikimedia

Inne portale Wikipedii

Portal.svg