Zbigniew Preisner

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zbigniew Preisner
Ilustracja
Zbigniew Preisner (2011)
Data i miejsce urodzenia 20 maja 1955
Bielsko-Biała
Zawód kompozytor
Współmałżonek Ewa Preisner
Lata aktywności od 1977
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Strona internetowa

Zbigniew Antoni Preisner z d. Kowalski[1] (ur. 20 maja 1955 w Bielsku-Białej[2]) – polski kompozytor muzyki filmowej oraz teatralnej, znany m.in. ze współpracy z Krzysztofem Kieślowskim, a także producent muzyczny. Właściciel Preisner Studio. Członek Francuskiej Akademii Sztuki i Techniki Filmowej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Preisner urodził się 20 maja 1955 w Bielsku-Białej. Uczył się grać na gitarze i fortepianie. Już w liceum zaczął komponować, nigdy jednak nie ukończył żadnej szkoły muzycznej. Samodzielnie uczył się grać – ze słuchu odtwarzał wysłuchane nagrania. Studiował historię oraz filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.

W 1977 rozpoczął współpracę z kabaretem literackim „Piwnica pod Baranami” w Krakowie. Pod wpływem Zygmunta Koniecznego zaczął pisać muzykę do „piosenek artystycznych”. Po sukcesach w Piwnicy rozpoczął współpracę ze Starym Teatrem w Krakowie. Potem przyszedł czas pierwszych kompozycji filmowych. W 1982 roku pracował nad Prognozą pogody razem z Antonim Krauzem, dzięki któremu poznał Krzysztofa Kieślowskiego. Film Bez końca zapoczątkował stałą współpracę z Kieślowskim. Razem ze scenarzystą Krzysztofem Piesiewiczem stworzyli telewizyjny cykl Dekalog (1988), Podwójne życie Weroniki (1991) oraz trylogię Trzy kolory (1993–1994). W części IX „Dekalogu”, „Trzech Kolorach – Niebieskim” i „Czerwonym”, oraz w „Podwójnym życiu Weroniki” można usłyszeć Elżbietę Towarnicką, której sopran brzmi na 12 płytach Preisnera. Śmierć Kieślowskiego (1996) uniemożliwiła realizację ich drugiego tryptyku: Niebo, Czyściec, Piekło. Dwukrotnie część swoich kompozycji do filmów Kieślowskiego Preisner podpisał pseudonimem – nazwiskiem fikcyjnego holenderskiego kompozytora Van den Budenmayera.

Z początkiem lat dziewięćdziesiątych Preisner stał się znany na całym świecie. W tym okresie napisał muzykę do filmów wielu różnych reżyserów, m.in. do filmu Prominent Johna Irvina, do Zabawy w Boga brazylijskiego reżysera Hectora Babenco, do filmów Agnieszki Holland, do Skazy Louisa Malle, do filmu Kiedy mężczyzna kocha kobietę Luisa Mandokiego itd. W sumie skomponował muzykę do ponad 80 filmów.

W 1994 zdobył Césara za muzykę do filmu Trzy kolory. Czerwony, w 1995 za kompozycję do filmu Jeana Beckera Élisa. W 1997 zdobył Srebrnego Niedźwiedzia na Festiwalu Berlińskim za Wyspę przy ulicy Ptasiej. Trzykrotnie (1991, 1992, 1993) został uznany za Najwybitniejszego Kompozytora Muzyki Filmowej przez Stowarzyszenie Krytyków Filmowych w Los Angeles. Kilka razy był nominowany do Złotego Globu: w 1992 roku za muzykę do filmu Zabawa w Boga oraz 1994 za Trzy kolory. Niebieski.

1 października 1998 w Teatrze Wielkim w Warszawie odbyła się prapremiera Requiem dla mojego przyjaciela (ponownie z udziałem Elżbiety Towarnickiej). Początkowo miało stanowić narrację do kolejnego scenariusza Piesiewicza, ale po śmierci Kieślowskiego stało się dziełem poświęconym pamięci zmarłego. Wkrótce potem ukazał się album: pierwsza niefilmowa płyta Preisnera. W 1999 roku Preisner napisał 10 łatwych utworów na fortepian, które następnie ukazały się na płycie w wykonaniu Leszka Możdżera. W tym samym roku powstał album Moje kolędy na koniec wieku, na którym znalazła się między innymi znana Kolęda dla nieobecnych z tekstem Szymona Muchy.

W 2001 roku prowadził program Historia muzyki popularnej w radiu RMF FM. W 2006 roku wystąpił z orkiestrą wraz z Davidem Gilmourem w koncercie w Gdańsku.

Został członkiem komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed przyspieszonymi wyborami prezydenckimi 2010[3] i przed wyborami w 2015[4]. Postanowieniem z 24 kwietnia 2012 „za wybitne zasługi dla polskiej i światowej kultury, za osiągnięcia w pracy twórczej i artystycznej” został przez prezydenta RP Bronisława Komorowskiego odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[5]. Uroczystość uhonorowania odbyła się 3 maja 2012[6].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Był żonaty z Ewą Preisner, krakowską artystką malarką, od której przyjął nazwisko. Siostrą Preisnera jest Tamara Kalinowska – artystka „Piwnicy pod Baranami”.

Wybrana dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Ścieżki dźwiękowe
Rok Tytuł Polski tytuł Uwagi
1988 Le Complot Zabić księdza Virgin
1990 Europa, Europa
DRG, ścieżka dźwiękowa wydana w 1993 roku wraz z muzyką do filmu Olivier, Olivier
1991 Les Dix Commandements. Le Décalogue[7] Dekalog (1989) Amplitude
La Double Vie De Véronique (The Double Life of Veronika)[8] Podwójne życie Weroniki Virgin
1992 At Play in the Fields of the Lord (Original Soundtrack Recording)[9] Zabawa w Boga Fantasy
Olivier, Olivier
DRG, ścieżka dźwiękowa wydana w 1993 roku wraz z muzyką do filmu Europa, Europa
Damage (Original Motion Picture Soundtrack)[10] Skaza (film) Varèse Sarabande
1993 The Secret Garden (Original Motion Picture Soundtrack)[11] Tajemniczy ogród Varèse Sarabande
Trois Couleurs: Bleu (Bande Originale Du Film)[12] Trzy kolory. Niebieski Virgin, ZPAV: platynowa płyta[12]
1994 Trois Couleurs: Blanc (Bande Originale Du Film)[12] Trzy kolory. Biały Virgin, ZPAV: złota płyta[13]
Trois Couleurs: Rouge (Bande Originale Du Film)[12] Trzy kolory. Czerwony Virgin, ZPAV: złota płyta[13]
Quartet in 4 Movements (Original Motion Picture Soundtrack)
Clumbia Records, oraz Manolis Lidakis i Elżbieta Towarnicka
When A Man Loves A Woman (Music From The Original Motion Picture Soundtrack)[14] Kiedy mężczyzna kocha kobietę Hollywood Records
1995 Élisa (Bande Originale Du Film De Jean Becker) Eliza Philips
1997 FairyTale: A True Story (Music From the Motion Picture) Elfy z ogrodu czarów Icon Records
Mouvements Du Désir (Bande Originale Du Film)
Sergent Major Company
2000 The Last September (Original Film Soundtrack) Ostatni wrzesień (1999) Silva Screen
Aberdeen (Original Film Soundtrack)[15]
Silva Screen
Weiser (Original Film Soundtrack)
Silva Screen/Koch Poland
2005 The Beautiful Country (Original Soundtrack) Kraina szczęścia (2004) Mellowdrama Records
2008 Anonyma – Eine Frau in Berlin (Original Soundtrack) Kobieta w Berlinie Königskinder Schallplatten GmbH
2013 Aglaja (Original Soundtrack)
Quartet Records
Inne
Rok Tytuł Uwagi
1995 Preisner's Music Virgin, ZPAV: 2x platynowa płyta[12]
1998 Requiem dla mojego przyjaciela Chester Music Ltd./Erato, POL #36[16], ZPAV: platynowa płyta[12]
1999 10 Łatwych utworów na fortepian Pomaton EMI, oraz Leszek Możdżer, ZPAV: złota płyta[13]
1999 Moje Kolędy na Koniec Wieku Plus GSM/Gazeta Wyborcza
2001 Głosy Plus GSM/Gazeta Wyborcza
2003 Kieślowski MK2 Music
2006 David GilmourOn an Island EMI/Columbia Records
2007 Silence, Night & Dreams[17] Warner Classics, oraz Teresa Salgueiro, POL #12[18], ZPAV: złota płyta[13]
2008 David Gilmour – Live in Gdańsk EMI/Columbia Records
2010 Preisner's Voices[19] Sony Music, POL #23[20]
2011 Tides From NebulaEarthshine Mystic Production
2012 Skrzek, SBB, Preisner Sony Music Entertainment, oraz Józef Skrzek i SBB
2013 Diaries of Hope Mystic Production, oraz Lisa Gerrard i Archie Buchanan, POL #24[21]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zbigniew Preisner (pol.). [dostęp 2009-09-18].
  2. Zbigniew Preisner (pol.). Filmweb. [dostęp 2018-10-20].
  3. Komitet poparcia Bronisława Komorowskiego. onet.pl, 16 maja 2010. [dostęp 26 kwietnia 2014].
  4. Nowy, czyli stary komitet poparcia prezydenta. dziennikpolski24.pl, 7 marca 2015. [dostęp 10 marca 2015].
  5. M.P. z 2012 r. poz. 773
  6. Odznaczenia z okazji Święta 3 Maja. W: 2012-05-03 [on-line]. Prezydent.pl. [dostęp 2012-05-04].
  7. Zbigniew Preisner – The Decalogue (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2013-11-15].
  8. Zbigniew Preisner – La Double Vie De Véronique – The Double Life Of Veronika (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2013-11-15].
  9. Zbigniew Preisner – At Play In The Fields Of The Lord Original Soundtrack (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2013-11-15].
  10. Zbigniew Preisner – Damage (Original Motion Picture Soundtrack) (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2013-11-15].
  11. Zbigniew Preisner – The Secret Garden (Original Motion Picture Soundtrack) (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2013-11-15].
  12. a b c d e f ZPAV: platynowe płyty (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2013-11-15].
  13. a b c d ZPAV: złote płyty (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2013-11-15].
  14. Zbigniew Preisner – Music From The Original Motion Picture Soundtrack „When A Man Loves A Woman” (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2013-11-15].
  15. Zbigniew Preisner – Aberdeen (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2013-11-15].
  16. OLiS – sprzedaż w okresie 11.04.2011 – 17.04.2011 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2013-11-15].
  17. Płyta Silence, Night & Dreams – Zbigniew Preisner (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2013-11-15].
  18. OLiS – sprzedaż w okresie 08.10.2007 – 14.10.2007 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2013-11-15].
  19. Płyta Preisner’s Voices – Zbigniew Preisner (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2013-11-15].
  20. OLiS – sprzedaż w okresie 27.12.2010 – 02.01.2011 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2013-11-15].
  21. OLiS – sprzedaż w okresie 14.10.2013 – 20.10.2013 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2013-11-15].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]