Portal:Fantastyka

W 2023 roku zdecydowano o wygaszeniu portali.

Ta strona została zamknięta i pozostawiona jedynie dla historycznego odniesienia. Jeśli chcesz wznowić dyskusję dotyczącą statusu tej strony, zasięgnij opinii społeczności w Kawiarence.

Wikiprojekt

Ocena i poprawa jakości

Do napisania

Fantastyka – gatunek literacki, a także filmowy, komiksowy, gier a niekiedy i malarstwa. Polega ona na kreowaniu świata przedstawionego, który w całości, lub w części różni się od rzeczywistości, na przykład przez dodanie elementów nadnaturalnych, lub stworzonej przez autora technologii.

Edytuj zawartość portalu

Wybrany artykuł

Kości do gry – niewielkie wielościany z umieszczonymi na poszczególnych bokach liczbami (oczkami). Wykorzystuje się je w grach planszowych, fabularnych, bitewnych i hazardowych w celu generowania losowych wyników. Najczęściej spotykane są kości sześcienne.

Kości do gry wynaleziono już w starożytności. Najstarsze znaleziono w pochodzących z 2000 r. p.n.e. grobowcach egipskich. Wielką popularnością cieszyły się w imperium rzymskim i w epoce średniowiecza. Były one zarówno narzędziami hazardu, jak i przyrządami wróżbiarskimi. W XX wieku dzięki wynalezieniu tworzyw sztucznych pojawiło się wiele nowych typów kości o liczbie ścianek sięgającej od 4 do 100.

Czytaj więcej...

Wybrana grafika

Okładka pierwszego wydania powieści pt. Wyspa doktora Moreau autorstwa Herberta George'a Wellsa z roku 1896

Wybrany cytat

Pisarze zajmujący się fantastyką naukową mają szczególne powinowactwo z dystopią. Wiecie czym jest utopia? Nazwa wywodzi się od greckiego słowa oznaczającego dobre miejsce. Jest to zatem miejsce, gdzie wszystko doskonale działa, wszyscy są szczęśliwi, a dobroć i uprzejmość panują powszechnie. Opowiadania o utopiach są niezmiernie nudne. Gdzie jest niebezpieczeństwo? Gdzie wątpliwości? Dystopia (złe miejsce) jest oczywiście czymś, gdzie wszystko jest koszmarne i nieprawdopodobnie złe. Isaac Asimov, notka do jednego z opowiadań

Wybrana biografia

Anne Inez McCaffrey (ur. 1 kwietnia 1926, zm. 21 listopada 2011) – amerykańska pisarka science fiction oraz fantasy, najbardziej znana z cyklu Jeźdźcy Smoków z Pern.

W roku 1968 napisała opowiadanie Weyr Search, inicjujące opowieść Jeźdźcy Smoków z Pern (tytuł oryg. Dragonriders of Pern), za które otrzymała Nagrodę Hugo dla najlepszej noweli. To była pierwsza tego typu nagroda przyznana kobiecie za literaturę science fiction.

Napisała również trylogię o śpiewaczce kryształu, Killashandrze Ree, członkini elitarnego związku zajmującego się wydobywaniem ballybrańskich kryształów. W tej serii ukazały się: Pieśń kryształu, Killashandra oraz Kryształowa więź.

W 2005 roku, na uroczystości rozdania nagród Nebula, Anne McCaffrey została uznana za 22. Grand Master przez Stowarzyszenie Amerykańskich Pisarzy SF i Fantasy.

Czytaj więcej...

Czy wiesz

... że jedną z najbardziej znanych powieści laureatki literackiej Nagrody Nobla z 2007, Doris Lessing (na zdjęciu) jest postapokaliptyczny Pamiętnik przetrwania, zaliczany do antyutopii?
... że podobnie jak w pierwszej części Opowieści z Narnii, także do drugiej części ekranizacji - Opowieści z Narnii: Książę Kaspian kilka scen kręcono w Polsce. Sceny były kręcone w Górach Stołowych i Szklarskiej Porębie?
... że wielu pisarzy s-f to znakomici naukowcy. Powieści fantastyczno-naukowe napisali m.in. wybitny astronom Fred Hoyle (Czarna chmura, wyd. polskie 1981 r.), astronom i popularyzator nauki Carl Sagan (Kontakt, wyd. polskie 1991 r.). W Polsce utwory fantastyczne pisali, m.in.: socjolog prof. Edmund Wnuk-Lipiński, biochemik prof. Sławomir Pikuła, informatyk prof. Konrad Fiałkowski, fizyk Janusz A. Zajdel?
... że pierwsza powieść Jonathana Carrolla Kraina Chichów, odrzucana przez wydawców, została wydana dopiero po rekomendacji Stanisława Lema, którego syna, Tomasza, Carroll uczył w Wiedniu angielskiego?
... że Harda Horda jest grupą literacką, która skupia polskie autorki fantastyki?

Wybrany serial telewizyjny

Prawo miecza (ang. Roar, 1997) – amerykański serial przygodowy nadawany przez stację Fox od 14 lipca do 1 września 1997 roku. W Polsce emitowany był na kanale RTL7.

Opis fabuły

Irlandia, V wiek n.e. Serial opowiada o przygodach 20-letniego księcia Conora (Heath Ledger), który podejmuje trudne zadanie zjednoczenia wszystkich celtyckich klanów przeciwko najeźdźcom oraz zwalczania wolności dla swego narodu. W ciężkim zadaniu pomagają mu Tully (Alonzo Greer) - młody młodzieniec, Catlin (Vera Farmiga) – nieustraszona wojowniczka oraz Fergus (John Saint Ryan) – wojownik i obrońca ojczyzny. Ich grupę wspiera znający tajemnice magii i potęgi Celtów – Galen (Norman Kaye). Razem stawiają opór do walki z Longinusem (Sebastian Roché).

Czytaj więcej...

Wybrany film

Literatura

Karolina Haka-Makowiecka, Marta Makowiecka, Małgorzata Węgrzecka, pod red. Andrzeja Z. Makowieckiego, Leksykon fantastyki. Postacie, miejsca, rekwizyty, zjawiska, Wyd. Muza SA, Warszawa 2009.
Andrzej Niewiadowski, Antoni Smuszkiewicz, Leksykon polskiej literatury fantastycznonaukowej, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1990, ISBN 83-210-0892-5
Энциклопедия фантастики.Кто есть кто. Под ред. Вл. Гакова - Минск: Галаксиас, 1995 - 694с.
Robert Reginald. Contemporary Science Fiction Authors
Twentieth-Century Science-Fiction Writers.Edited by Curtis C. Smith- London, 3rd edition, 1993
Brian M. Stableford - Science Fact and Science Fiction: An Encyclopedia -London: Routledge, 2006 [encyclopedia]
http://sf-encyclopedia.uk/fe.php
The Encyclopedia of Science Fiction (ang.)
http://www.sf-encyclopedia.com/category/culture/publication#articlesB
David William Pringle. The Ultimate Encyclopedia of Science Fiction: The Definitive Illustrated Guide (London: Carlton, 1996) [encyclopedia: hb/photographic]
Sam Lundwall. Bibliografi över science fiction & fantasy 1741-1996 ["Bibliography of Science Fiction & Fantasy 1741-1996"] (Stockholm, Sweden: Lundwall Fakta & fantasi, 1997) [bibliography: hb/]
Sam Lundwall.Illustrerad bibliografi over science fiction & fantasy 1741-1973. ["Illustrated Bibliography of Science Fiction & Fantasy, 1741-1973"] (Stockholm, Sweden: Lindqvist, 1974) [bibliography: hb/]
James Edwin Gunn. Inside Science Fiction: Essays on Fantastic Literature (San Bernardino, California: The Borgo Press, 1992) [nonfiction: coll: hb/]
George Reginald Turner. The Unrelenting Gaze: George Turner's Non-Fiction: A Selection (Collingwood, Victoria: SF Commentary 76, 2000) [nonfiction: coll: pb/Ditmar]
Sheldon Ronald Jaffery. Horrors and Unpleasantries: A Bibliographical History and Collector's Price Guide to Arkham House (Bowling Green, Ohio: Bowling Green University Popular Press, 1982) [nonfiction: hb/Gary Drumm]
Antoni Smuszkiewicz, Zaczarowana gra. Zarys dziejów polskiej fantastyki naukowej, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1982.

Strony internetowe

Wy możecie dodawać tutaj strony internetowe poświęcone fantastyce

Nagrody w dziedzinie fantastyki

Wybrany wyróżniony artykuł

Victor Marie Hugo fr: [v i k t ɔ ʀ m a ʀ i y g o], Wiktor Hugo (ur. 26 lutego 1802 w Besançon, zm. 22 maja 1885 w Paryżu) – francuski pisarz, poeta, dramaturg i polityk. Jeden z najważniejszych twórców literatury francuskiej i czołowy przedstawiciel romantyzmu francuskiego.

Autor poezji, dramatów wierszem i prozą oraz powieści, jak również listów i przemówień politycznych. Do jego najważniejszych dzieł należą powieści Nędznicy i Katedra Marii Panny w Paryżu, dramat Hernani oraz jedyna we francuskiej literaturze epopeja Legenda wieków.

Był członkiem Akademii Francuskiej, deputowanym do Konstytuanty, a następnie Zgromadzenia Narodowego. Wspierał rewolucję lipcową w 1830 roku, brał udział w rewolucji lutowej w 1848 roku, a z powodu przekonań politycznych przez 19 lat (1851–1870) przebywał na dobrowolnym wygnaniu poza granicami Francji jako przeciwnik II Cesarstwa. Po upadku Napoleona III w roku 1870 wrócił do Francji, zasiadał w Senacie III Republiki. Zmarł na zapalenie płuc i został pochowany w paryskim Panteonie.

Czytaj więcej...

Wybrany artysta fantastyczny

Alfred Leopold Isidor Kubin (ur. 10 kwietnia 1877 w Litomierzycach, zm. 20 sierpnia 1959 w Zwickledt) – austriacki rysownik, grafik, litograf, malarz, a także pisarz, nazywany „austriackim Goyą”.

Początkowo (w latach 1892–1896) zajmował się fotografią u Aloisa Beera (którego zajmowały zwłaszcza pejzaże). W 1896 próbował popełnić samobójstwo nad grobem swojej matki. W 1898 uczył się prywatnie malować pod kierunkiem Ludwiga Schmida-Reutte. Od 1899 studiował w Monachium. W 1902 pierwszy raz wystawił swoje prace w Berlinie. Przebywał w Paryżu, we Włoszech, w Szwajcarii, a także na Bałkanach. Od 1911 związany z monachijską grupą Der Blaue Reiter, do której należeli m.in. Paul Klee czy Wassily Kandinsky.

Stworzył własny indywidualny styl oscylujący między symbolizmem a ekspresjonizmem. Jest uważany za jednego z prekursorów surrealizmu. Charakteryzowała go delikatna, cienka nerwowa kreska, nastrój grozy, tajemniczości, potwory i mary. Czerpał z fascynacji dziełami Francisca Goi, Pietera Bruegla (starszego), Jamesa Ensora, Edvarda Muncha, oraz Odilon Redona.

Czytaj więcej...

Kartka z kalendarza

12 maja

Urodzili się:

Edward Lear (1812-1888) • Dante Gabriel Rossetti (1828-1882) • B. L. Farjeon (1838-1903) • Amos K. Fiske (1842-1921) • Sir Frank Brangwyn (1867-1956) • Frank Morton (1869-1923) • Hubert Crackanthorpe (1870-1896) • Barry Benefield (1877-1971) • Massimo Bontempelli (1878-1960) • Achmed Abdullah (1881-1945) • Patrick Casey (1892-1941) • Marguerite Steen (1894-1975) • Philip Wylie (1902-1971) • Leslie T. White (1903-1967) • George Sumner Albee (1905-1964) • Leslie Charteris (1907-1993) • Harry Barton (1908-2001) • Bertus Aafjes (1914-1993) • Lyle Kenyon Engel (1915-1986) • Aimé Michel (1919-1992) • Farley Mowat (1921-2014) • Robert Coulson (1928-1999) • Günter Braun (1928-2008) • Neil P. Ruzic (1930-2004) • David Pelham (1938) • Margaret Mary Kimmel (1938) • Vitali Lukyanets (1938-1994) • Tony Aspler (1939) • Matthijs de Vreede (1939-2000) • Barry B. Longyear (1942) • William Horwood (1944) • Michael Bradley (1944) • Francis Beckett (1945) • L. Neil Smith (1946) • Michael Carson (1946) • Michael Coleman (1946) • Peter McNamara (1947-2004) • Penelope Shuttle (1947) • Mark Jacobson (1948) • Lindsay Crouse (1948) • Janice Lee Smith (1949) • Bruce Boxleitner (1950) • Dwight E. Humphries (1952-2001) • Carolyn Haines (1953) • Kevin M. Cooke (1954) • Bruno Lecigne (1957) • Christian Hellmann (1961) • Michael Marcus Thurner (1963) • Gilles Francescano (1966) • Lars Bublitz (1966) • Thomas Finn (1967) • David Mack (1969) • Darren Campo (1973) • Ron Currie, Jr. (1975) • Brent Michael Kelley (1979)

Zmarli:

Joris-Karl Huysmans (1848-1907) • Joseph Shield Nicholson (1850-1927) • Douglas Morey Ford (1851-1916) • Emilia Pardo Bazán (1851-1921) • David M. Parry (1852-1915) • A. S. Morton (1862-1900) • Arthur Quiller-Couch (1863-1944) • Amy Lowell (1874-1925) • John Masefield (1878-1967) • Achmed Abdullah (1881-1945) • Max Brand (1892-1944) • H. W. Wesso (1894-1948) • Hubert Rogers (1898-1982) • Jean Dubuffet (1901-1985) • Robert Moore Williams (1907-1977) • Saul Steinberg (1914-1999) • Arthur Porges (1915-2006) • Oakley Hall (1920-2008) • Julius Kagarlitsky (1926-2000) • Simon Raven (1927-2001) • Jennifer Westwood (1940-2008) • Hans Rudolf Giger (1940-2014) • Patrick Woodroffe (1940-2014)

Premiery filmowe

2006 - Całe szczęście, amerykańska komedia romantyczna fantasy

Wybrany utwór literacki

Pierścień – napisana w 1970 powieść science fiction autorstwa Larry’ego Nivena, za którą autor otrzymał najważniejsze nagrody w dziedzinie fantastyki: Hugo, Nebulę oraz Locusa. Rozpoczyna cykl Opowieści ze znanego kosmosu (Opowieści ze Znanej Przestrzeni).

Akcja rozgrywa się w przyszłości, gdy ludzkość spotkała już inne cywilizacje – niektóre pokojowo nastawione: m.in. laleczniki (lalkarze) Piersona, zewnętrznych (outsiderów), inne nie: np. kzin – i nauczyła się już z nimi współegzystować rozszerzając swe wpływy w Znanym Kosmosie.

Fabuła

Louis Wu - człowiek, którego domem jest Kosmos, dostaje niecodzienną propozycję wzięcia udziału w wyprawie organizowanej przez Nessusa - przedstawiciela gatunku laleczników, niespotykanego od 200 lat. Cel wyprawy jest nieznany, a załoga składa się z przedstawicieli trzech gatunków. Oprócz Louisa i Nessusa, w skład ekspedycji wchodzi kobieta rasy ludzkiej, Teela Brown, a także Mówiący-do-Zwierząt, reprezentant rasy kzinów. W trakcie podróży wychodzą na jaw historie, o których nie słyszano w Znanym Kosmosie, natomiast tytułowy Pierścień potrafi wzbudzić podziw nawet u najpotężniejszej ze znanych ras.

Czytaj więcej...

Wybrany komiks

Tytus, Romek i A’Tomek – seria komiksowa autorstwa Henryka Jerzego Chmielewskiego, ps. Papcio Chmiel wydawana od roku 1957 do dziś. Początkowo publikowana była na łamach młodzieżowej gazety „Świat Młodych” (pierwszy raz 22 października 1957), od 1966 – także w wersji książkowej. Jest to najdłużej ukazująca się polska seria komiksowa.

Fabuła

Dwaj harcerze (możliwe, że kuzyni), Romek i A’Tomek – starają się uczłowieczyć człekokształtną małpę – Tytusa de Zoo, posiadającego, wbrew pozorom, więcej cech ludzkich niż małpich. Kolejne tomy komiksu to podróże bohaterów w rozmaite dziedziny wiedzy w wymyślnych pojazdach skonstruowanych przez prof. T.Alenta lub A’Tomka. Każda księga umieszcza bohaterów w innej roli. Tytus, Romek i A’Tomek zawsze pakują się w jakieś kłopoty, ale zawsze jakoś udaje się im z nich wybrnąć.

Świat w komiksie jest bardzo absurdalny i odznacza się błyskotliwym humorem, a jednocześnie zawiera wiele edukacyjnych przesłań dotyczących geografii, ochrony przyrody czy historii („bawiąc uczy”).

Czytaj więcej...