Portal:Fantastyka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Portal

Wikiprojekt

Ocena i poprawa jakości

Do napisania

Fantastyka – gatunek literacki, a także filmowy, komiksowy, gier a niekiedy i malarstwa. Polega ona na kreowaniu istot, które są wytworem wyobraźni, części świata lub całej rzeczywistości zupełnie odmiennej od tej, którą znamy z życia.

Bryce-demo-May00PicOfMonth.JPG

Wybrany artykuł

Venice - Statue of a griffin.jpg

Gryfmityczne zwierzę przedstawiane najczęściej z ciałem lwa oraz z głową i skrzydłami orła. Niektóre źródła dodają jeszcze uszy dzikiego osła. Na początku gryf pojawia się w sztuce, znacznie później w literaturze, widać także znaczne różnice pomiędzy opisami gryfa a jego obrazowaniem. Najstarsze przedstawienia pochodzą ze starożytnej Mezopotamii z ok. 3000 p.n.e., równocześnie motyw pojawił się w Egipcie. Do Europy dotarł ok. 1600 p.n.e. poprzez wyspy Kretę i Cypr. Pierwsza wzmianka pisana o gryfach pochodzi z ok. V w. p.n.e.

Wygląd gryfa jako lwa z orlimi skrzydłami, przednimi łapami i głową ugruntował się w średniowieczu, gdy gryfy coraz częściej zaczęły się pojawiać w herbach. Wówczas konieczne stało się ustalenie konkretnego obrazowania, które szybko stało się najpopularniejsze. Wcześniej równie często w ikonografii pojawiały się przedstawienia gryfów jako: lwów z orlimi głowami i łapami lwa (nie zawsze występują skrzydła), lwów z orlimi skrzydłami (tylko do czasu, gdy chrześcijaństwo zaczęło wykorzystywać ten obraz jako symbol św. Marka, lwów z tylnymi łapami ptasimi (występujące jedynie w sztuce Azji Mniejszej) oraz rzadziej lwów z łapami ptaka.

Wybrana grafika

Mummy 32.jpg

Plakat do filmu Mumia z 1932 roku, którego reżyserem jest Karl Freund

Wybrany cytat

Widział, że w tym nudnym i niezgłębionym przedmiocie, polegającym na uczeniu się prawdziwych imion każdego miejsca, rzeczy i stworzenia, moc, której pragnął, leży jak klejnot na wyschniętej studni. Albowiem magia zawiera się w tym właśnie, w prawdziwym nazywaniu rzeczy. Ursula K. Le Guin, „Czarnoksiężnik z Archipelagu

Wybrana biografia

Andre Norton to pseudonim, a w późniejszym okresie oficjalne imię i nazwisko Alice Mary Norton (ur. 17 lutego 1912 w Cleveland, Ohio, zm. 17 marca 2005 w Murfreesboro, Tennessee), amerykańskiej pisarki, przedstawicielki literatury fantasy i science fiction. Inne pseudonimy pisarki to Andrew North i Allan West.

Zaczęła pisać w Collingwood High School w Cleveland, pod opieką i przewodnictwem nauczycielki literatury. Została redaktorem strony literackiej gazety szkolnej. Jeszcze w czasach szkolnych napisała swoją pierwszą książkę. Po ukończeniu szkoły średniej, kontynuowała naukę w Flora Stone Mather College of Western Reserve University. Chciała zostać nauczycielką historii. Zmuszona brakiem pieniędzy, podjęła pracę, a następnie studia wieczorowe (dziennikarstwo i literatura) w Cleveland College na wydziale dla dorosłych. W 1932 zatrudniła się w zespole bibliotek w Cleveland (Cleveland Library System). Przez 18 lat pracowała jako asystent bibliotekarza w dziecięcej sekcji Nottingham Branch Library w Cleveland. W latach 1940–1941 pracowała jako bibliotekarka w nadzwyczajnym wydziale katalogów Biblioteki Kongresowej. W listopadzie 1966 przeniosła się do Winter Park, na Florydzie, gdzie mieszkała do 1997. W 1998 w Murfreesboro niedaleko Nashville, w stanie Tennessee otworzyła „High Hallack” - bibliotekę dla pisarzy fantastyki.

Czy wiesz, że

Wybrany serial telewizyjny

Westworldamerykański serial science fiction, wyprodukowany przez Kilter Films, Bad Robot Productions, Jerry Weintraub Productions oraz Warner Bros. Television, który jest luźną adaptacją filmu Świat Dzikiego Zachodu z 1973 roku, stworzonego przez Michaela Crichtona. Współtwórcą serialu jest Jonahtan Nolan. Serial jest emitowany od 2 października 2016 roku przez HBO. Zdobył liczne nagrody, m.in. Emmy i Saturn.

W Polsce jest emitowany od 3 października 2016 roku przez HBO Polska.

Fabuła

Akcja serialu dzieje się w futurystycznym parku rozrywki Westworld, zaludnionym przez "hosty" obdarzone sztuczną inteligencją, lecz kontrolowane przez obsługę parku. Niektóre hosty zyskują jednak coraz większą kontrolę nad własną egzystencją.

Wybrany film

Księga ocalenia (ang. The Book of Eli) − amerykański film przygodowy powstały w 2010 roku.

Opis fabuły

W 2044 roku, w postapokaliptycznym świecie, samotny bohater, Eli (Denzel Washington), strzeże księgi, która dostarcza wiedzy mogącej uratować ludzkość lub może dać panowanie nad ludzkimi umysłami. Despota (Gary Oldman) z małego, prowizorycznego miasteczka planuje objąć w posiadanie księgę.

Czasopisma

Kategorie

Informacje techniczne

  • Współpraca
Jeśli chciałbyś podjąć dłuższą współpracę, zapraszamy do Wikiprojektu
  • Infoboksy przydatne
Artysta infobox (opis)
Książka (opis)
Film infobox (opis)
Czasopismo infobox (opis)
Serial infobox (opis)


Wybrany wyróżniony artykuł

Ico-logo.jpg

Ico (jap. イコ Iko, wym. ˈiːkoʊ)przygodowa gra akcji stworzona przez japońskie studio Team Ico i wydana przez Sony Computer Entertainment na konsolę PlayStation 2 w 2001 roku w Stanach Zjednoczonych i Japonii oraz w 2002 roku w Europie. Została zaprojektowana i wyreżyserowana przez Fumito Uedę, który chciał stworzyć minimalistyczną produkcję opartą na koncepcji „chłopak spotyka dziewczynę”. Produkowana była przez około cztery lata i pierwotnie miała ukazać się na konsolę PlayStation. Zespół produkcyjny zastosował „ubytkowe” podejście do projektowania, zmniejszając liczbę elementów rozgrywki, które ingerowałyby w świat gry i jej fabułę, w celu stworzenia wysokiego poziomu wczucia się gracza w rozgrywkę.

Protagonistą tytułu jest chłopiec o imieniu Ico, któremu wyrosły rogi na głowie. Mieszkańcy jego wioski uznali to za zły omen, przez co wojownicy zamknęli go w opuszczonej fortecy. Podczas podróży po twierdzy Ico spotyka Yordę, córkę królowej zamku. Władczyni chce wykorzystać jej ciało, by przedłużyć swoje życie. Gdy bohater się o tym dowiaduje, postanawia uciec z dziewczynką z twierdzy, chroniąc ją przed cienistymi potworami, które próbują ją porwać. W czasie rozgrywki kontrolujący chłopca gracz zwiedza zamek, rozwiązuje zagadki i pomaga Yordzie pokonywać przeszkody.

Wybrany artysta fantastyczny

Jacek Yerka (właśc. Jacek Kowalski) (ur. 1952 w Toruniu) – polski artysta, malarz surrealista i projektant plakatów oraz ilustrator.

W 1976 ukończył studia na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. W pierwszych latach po studiach projektował plakaty pokazywane m.in. na Biennale Plakatu Polskiego w Katowicach, biennale w Lahti oraz w Warszawie. Od 1980 poświęcił się malarstwu. Tworzy surrealistyczne kompozycje i baśniowe pejzaże. W 1995 artysta został laureatem “nagrody World Fantasy”. Wydawnictwo “Morpheus International” wydało album The Fantastic Art of Jacek Yerka.

Kartka z kalendarza

24 czerwca

Urodzili się

  • 1915Fred Hoyle, kosmolog oraz pisarz fantastyki naukowej (zm. 2001)
  • 1982 - Jakub Ćwiek, polski pisarz fantastyki, publicysta i konferansjer oraz działacz fandomu

Zmarli

Wybrany utwór literacki

Królowa Zimy (tytuł oryg. The Snow Queen) – powieść fantastycznonaukowa z elementami fantasy amerykańskiej pisarki Joan D. Vinge. Powieść ukazała się w 1980 r., polskie wydanie, w tłumaczeniu Janusza Pultyna, wydało wydawnictwo Phantom Press w 1993 r. w serii Fantasy & SF. Powieść otrzymała nagrody Hugo i Locusa w 1981 r.

Książka jest pierwszą częścią cyklu Królowe. W Polsce ukazała się jeszcze powieść Królowa lata (w dwóch częściach: Królowa Lata: Zmiana i Królowa Lata: Powrót, Phantom Press 1993), oprócz tego Vinge opublikowała nowelę World's End (1984) i trzecią powieść Tangled Up In Blue (2000).

Fabuła

Wyspiarska planeta Tiamat jest rządzona przez technokratyczną Hegemonię z planety Kharemough. Planeta jest źródłem wielkiego bogactwa - wody życia, wyciągu z krwi morskich zwierząt merów, której spożywanie daje nieśmiertelność. Na planecie są tylko dwie pory roku, lato i zima trwające po ok. 150 ziemskich lat. Latem planetą rządzą konserwatywni i zabobonni Letniacy, zaś Zimą postępowi i współpracujący z Hegemonią Zimacy. Gdy nadchodzi czas zmiany ustępująca Królowa Zimy nie chce poddać się losowi i rytualnej śmierci. Jej plan zakłada, że przetrwa w osobach klonów, które urodzą kobiety Letniaków.

Literatura

Books-aj.svg aj ashton 01e.svg
  • Andrzej Niewiadowski, Antoni Smuszkiewicz, Leksykon polskiej literatury fantastycznonaukowej, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1990, ​ISBN 83-210-0892-5
  • Robert Reginald. Contemporary Science Fiction Authors
  • Twentieth-Century Science-Fiction Writers.Edited by Curtis C. Smith- London, 3rd edition, 1993
  • Brian M. Stableford - Science Fact and Science Fiction: An Encyclopedia -London: Routledge, 2006 [encyclopedia]
  • http://sf-encyclopedia.uk/fe.php
  • The Encyclopedia of Science Fiction
  • http://www.sf-encyclopedia.com/category/culture/publication#articlesB
  • David William Pringle. The Ultimate Encyclopedia of Science Fiction: The Definitive Illustrated Guide (London: Carlton, 1996) [encyclopedia: hb/photographic]
  • Sam Lundwall. Bibliografi över science fiction & fantasy 1741-1996 ["Bibliography of Science Fiction & Fantasy 1741-1996"] (Stockholm, Sweden: Lundwall Fakta & fantasi, 1997) [bibliography: hb/]
  • Sam Lundwall.Illustrerad bibliografi over science fiction & fantasy 1741-1973. ["Illustrated Bibliography of Science Fiction & Fantasy, 1741-1973"] (Stockholm, Sweden: Lindqvist, 1974) [bibliography: hb/]
  • James Edwin Gunn. Inside Science Fiction: Essays on Fantastic Literature (San Bernardino, California: The Borgo Press, 1992) [nonfiction: coll: hb/]
  • George Reginald Turner. The Unrelenting Gaze: George Turner's Non-Fiction: A Selection (Collingwood, Victoria: SF Commentary 76, 2000) [nonfiction: coll: pb/Ditmar]
  • Sheldon Ronald Jaffery. Horrors and Unpleasantries: A Bibliographical History and Collector's Price Guide to Arkham House (Bowling Green, Ohio: Bowling Green University Popular Press, 1982) [nonfiction: hb/Gary Drumm]
  • Энциклопедия фантастики.Кто есть кто. Под ред. Вл. Гакова - Минск: Галаксиас, 1995 - 694с.

Nowe artykuły

Strony internetowe

Możecie dodawać tutaj linki do stron internetowych, artykułów na temat fantastyki

Pokrewne artykuły

Fantastyka w siostrzanych projektach Wikimedia

Inne portale Wikipedii

Portal.svg