Portal:Fantastyka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Portal

Wikiprojekt

Ocena i poprawa jakości

Do napisania

Fantastyka – gatunek literacki, a także filmowy, komiksowy, gier a niekiedy i malarstwa. Polega ona na kreowaniu istot, które są wytworem wyobraźni, części świata lub całej rzeczywistości zupełnie odmiennej od tej, którą znamy z życia.

Bryce-demo-May00PicOfMonth.JPG

Wybrany artykuł

Venice - Statue of a griffin.jpg

Gryfmityczne zwierzę przedstawiane najczęściej z ciałem lwa oraz z głową i skrzydłami orła. Niektóre źródła dodają jeszcze uszy dzikiego osła. Na początku gryf pojawia się w sztuce, znacznie później w literaturze, widać także znaczne różnice pomiędzy opisami gryfa a jego obrazowaniem. Najstarsze przedstawienia pochodzą ze starożytnej Mezopotamii z ok. 3000 p.n.e., równocześnie motyw pojawił się w Egipcie. Do Europy dotarł ok. 1600 p.n.e. poprzez wyspy Kretę i Cypr. Pierwsza wzmianka pisana o gryfach pochodzi z ok. V w. p.n.e.

Wygląd gryfa jako lwa z orlimi skrzydłami, przednimi łapami i głową ugruntował się w średniowieczu, gdy gryfy coraz częściej zaczęły się pojawiać w herbach. Wówczas konieczne stało się ustalenie konkretnego obrazowania, które szybko stało się najpopularniejsze. Wcześniej równie często w ikonografii pojawiały się przedstawienia gryfów jako: lwów z orlimi głowami i łapami lwa (nie zawsze występują skrzydła), lwów z orlimi skrzydłami (tylko do czasu, gdy chrześcijaństwo zaczęło wykorzystywać ten obraz jako symbol św. Marka, lwów z tylnymi łapami ptasimi (występujące jedynie w sztuce Azji Mniejszej) oraz rzadziej lwów z łapami ptaka.

Wybrana grafika

Mummy 32.jpg

Plakat do filmu Mumia z 1932 roku, którego reżyserem jest Karl Freund

Wybrany cytat

Widział, że w tym nudnym i niezgłębionym przedmiocie, polegającym na uczeniu się prawdziwych imion każdego miejsca, rzeczy i stworzenia, moc, której pragnął, leży jak klejnot na wyschniętej studni. Albowiem magia zawiera się w tym właśnie, w prawdziwym nazywaniu rzeczy. Ursula K. Le Guin, „Czarnoksiężnik z Archipelagu

Wybrana biografia

Andre Norton to pseudonim, a w późniejszym okresie oficjalne imię i nazwisko Alice Mary Norton (ur. 17 lutego 1912 w Cleveland, Ohio, zm. 17 marca 2005 w Murfreesboro, Tennessee), amerykańskiej pisarki, przedstawicielki literatury fantasy i science fiction. Inne pseudonimy pisarki to Andrew North i Allan West.

Zaczęła pisać w Collingwood High School w Cleveland, pod opieką i przewodnictwem nauczycielki literatury. Została redaktorem strony literackiej gazety szkolnej. Jeszcze w czasach szkolnych napisała swoją pierwszą książkę. Po ukończeniu szkoły średniej, kontynuowała naukę w Flora Stone Mather College of Western Reserve University. Chciała zostać nauczycielką historii. Zmuszona brakiem pieniędzy, podjęła pracę, a następnie studia wieczorowe (dziennikarstwo i literatura) w Cleveland College na wydziale dla dorosłych. W 1932 zatrudniła się w zespole bibliotek w Cleveland (Cleveland Library System). Przez 18 lat pracowała jako asystent bibliotekarza w dziecięcej sekcji Nottingham Branch Library w Cleveland. W latach 1940–1941 pracowała jako bibliotekarka w nadzwyczajnym wydziale katalogów Biblioteki Kongresowej. W listopadzie 1966 przeniosła się do Winter Park, na Florydzie, gdzie mieszkała do 1997. W 1998 w Murfreesboro niedaleko Nashville, w stanie Tennessee otworzyła „High Hallack” - bibliotekę dla pisarzy fantastyki.

Czy wiesz, że

Piero di Cosimo 013.jpg

Wybrany serial telewizyjny

Xena: Wojownicza księżniczka (ang. Xena: Warrior Princess) – serial fantasy produkcji amerykańsko-nowozelandzkiej. Xena to imię głównej bohaterki serialu granej przez Lucy Lawless. Zdjęcia kręconego na terenie Nowej Zelandii w latach 1995-2001. W latach 2003- 2005 serial emitowany był w TV4, a w 2013 roku w TV PULS.

Postać Xeny po raz pierwszy pojawiła się w serialu Herkules (ang. Hercules: The Legendary Journeys). Ponieważ postać ta spodobała się widzom, producenci zdecydowali się nakręcić spin off z Xeną w roli głównej.

Opis fabuły

Xena to wojowniczka, która po długiej "karierze" zabijaki, pirata i herszta opowiada się po stronie dobra. Rozpoczyna walkę ze złem, które poprzednio było jej codziennością. Staje się postacią pozytywną. Na swej nowej drodze przypadkiem trafia do Potadei, mieściny napadniętej przez jej byłą armię. Staje w obronie mieszkańców. Tam też poznaje młodą dziewczynę – Gabrielę (Renée O’Connor), marzycielkę, dobrą duszę, która pchana ciekawością świata i zafascynowana Xeną, porzuca dom, narzeczonego i rodzinę, aby wyruszyć za wojowniczką.

Wybrany film

Wodny świat (Waterworld)amerykański film przygodowy science fiction z 1995 roku, reżyseria: Kevin Costner i Kevin Reynolds.

Fabuła

Film przedstawia wizję Ziemi w przyszłości po katastrofie ekologicznej. Po roztopieniu się lodowych czap na biegunach nie ma już stałego lądu, tylko jeden wielki ocean. Przetrwali jednak ludzie, którzy jakoś próbują urządzić sobie życie w „wodnym świecie”. Część z nich prowadzi samotne życie żeglarzy. Inni osiedlają się na sztucznych atolach. Niemal wszyscy wierzą w istnienie legendarnego, stałego lądu, którego jednak nikt nigdy nie widział.

Główny bohater Mariner to tajemniczy, samotny żeglarz, który jest pierwszym z pokolenia ludzi którzy na drodze ewolucji posiedli skrzela. Przez tę odmienność jest odrzucony przez ludzi, toteż kontakty z innymi ogranicza do minimum. Pewnego dnia, podczas wędrówki przez bezkresny ocean, dociera do jednego z atoli, gdzie poznaje Helen oraz jej podopieczną, kilkuletnią dziewczynkę Enolę, na której plecach widnieje tatuaż, który wskazuje drogę do mitycznego stałego lądu.

Czasopisma

Kategorie

Informacje techniczne

  • Współpraca
Jeśli chciałbyś podjąć dłuższą współpracę, zapraszamy do Wikiprojektu
  • Infoboksy przydatne
Artysta infobox (opis)
Książka (opis)
Film infobox (opis)
Czasopismo infobox (opis)
Serial infobox (opis)


Wybrany wyróżniony artykuł

Ico-logo.jpg

Ico (jap. イコ Iko, wym. ˈiːkoʊ)przygodowa gra akcji stworzona przez japońskie studio Team Ico i wydana przez Sony Computer Entertainment na konsolę PlayStation 2 w 2001 roku w Stanach Zjednoczonych i Japonii oraz w 2002 roku w Europie. Została zaprojektowana i wyreżyserowana przez Fumito Uedę, który chciał stworzyć minimalistyczną produkcję opartą na koncepcji „chłopak spotyka dziewczynę”. Produkowana była przez około cztery lata i pierwotnie miała ukazać się na konsolę PlayStation. Zespół produkcyjny zastosował „ubytkowe” podejście do projektowania, zmniejszając liczbę elementów rozgrywki, które ingerowałyby w świat gry i jej fabułę, w celu stworzenia wysokiego poziomu wczucia się gracza w rozgrywkę.

Protagonistą tytułu jest chłopiec o imieniu Ico, któremu wyrosły rogi na głowie. Mieszkańcy jego wioski uznali to za zły omen, przez co wojownicy zamknęli go w opuszczonej fortecy. Podczas podróży po twierdzy Ico spotyka Yordę, córkę królowej zamku. Władczyni chce wykorzystać jej ciało, by przedłużyć swoje życie. Gdy bohater się o tym dowiaduje, postanawia uciec z dziewczynką z twierdzy, chroniąc ją przed cienistymi potworami, które próbują ją porwać. W czasie rozgrywki kontrolujący chłopca gracz zwiedza zamek, rozwiązuje zagadki i pomaga Yordzie pokonywać przeszkody.

Wybrany artysta fantastyczny

Jacek Yerka (właśc. Jacek Kowalski) (ur. 1952 w Toruniu) – polski artysta, malarz surrealista i projektant plakatów oraz ilustrator.

W 1976 ukończył studia na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. W pierwszych latach po studiach projektował plakaty pokazywane m.in. na Biennale Plakatu Polskiego w Katowicach, biennale w Lahti oraz w Warszawie. Od 1980 poświęcił się malarstwu. Tworzy surrealistyczne kompozycje i baśniowe pejzaże. W 1995 artysta został laureatem “nagrody World Fantasy”. Wydawnictwo “Morpheus International” wydało album The Fantastic Art of Jacek Yerka.

Wybrany utwór literacki

Solaris (łac. słoneczny) – najbardziej znana powieść Stanisława Lema, przetłumaczona na wiele języków, zaliczana do klasyki fantastyki naukowej. Wydana po raz pierwszy w 1961 roku przez Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej. Dzieło jest relacją z nieudanego kontaktu ludzkości z obcą formą inteligencji.

Opis fabuły

Główny bohater – psycholog Kris Kelvin – przybywa z Ziemi na stację badawczą unoszącą się nad cytoplazmatycznym oceanem pokrywającym obcą planetę Solaris. Ocean ten wydaje się być pewną formą inteligencji, o zdumiewających możliwościach interwencji w chaotyczny ruch orbitalny planety wewnątrz układu podwójnej gwiazdy. Ludzie od wielu lat nie potrafią zrozumieć tajemniczej natury oceanu; wszelkie próby porozumienia zawodzą. Naukowcy przebywający w momencie przylotu Kelvina na stacji badawczej (Snaut i Sartorius) zachowują się w nienaturalny sposób, ich stan psychiczny przypomina lekki obłęd.

Literatura

Books-aj.svg aj ashton 01e.svg
  • Andrzej Niewiadowski, Antoni Smuszkiewicz, Leksykon polskiej literatury fantastycznonaukowej, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1990, ​ISBN 83-210-0892-5
  • Robert Reginald. Contemporary Science Fiction Authors
  • Twentieth-Century Science-Fiction Writers.Edited by Curtis C. Smith- London, 3rd edition, 1993
  • Brian M. Stableford - Science Fact and Science Fiction: An Encyclopedia -London: Routledge, 2006 [encyclopedia]
  • http://sf-encyclopedia.uk/fe.php
  • The Encyclopedia of Science Fiction
  • http://www.sf-encyclopedia.com/category/culture/publication#articlesB
  • David William Pringle. The Ultimate Encyclopedia of Science Fiction: The Definitive Illustrated Guide (London: Carlton, 1996) [encyclopedia: hb/photographic]
  • Sam Lundwall. Bibliografi över science fiction & fantasy 1741-1996 ["Bibliography of Science Fiction & Fantasy 1741-1996"] (Stockholm, Sweden: Lundwall Fakta & fantasi, 1997) [bibliography: hb/]
  • Sam Lundwall.Illustrerad bibliografi over science fiction & fantasy 1741-1973. ["Illustrated Bibliography of Science Fiction & Fantasy, 1741-1973"] (Stockholm, Sweden: Lindqvist, 1974) [bibliography: hb/]
  • James Edwin Gunn. Inside Science Fiction: Essays on Fantastic Literature (San Bernardino, California: The Borgo Press, 1992) [nonfiction: coll: hb/]
  • George Reginald Turner. The Unrelenting Gaze: George Turner's Non-Fiction: A Selection (Collingwood, Victoria: SF Commentary 76, 2000) [nonfiction: coll: pb/Ditmar]
  • Sheldon Ronald Jaffery. Horrors and Unpleasantries: A Bibliographical History and Collector's Price Guide to Arkham House (Bowling Green, Ohio: Bowling Green University Popular Press, 1982) [nonfiction: hb/Gary Drumm]
  • Энциклопедия фантастики.Кто есть кто. Под ред. Вл. Гакова - Минск: Галаксиас, 1995 - 694с.

Nowe artykuły

Strony internetowe

Możecie dodawać tutaj linki do stron internetowych, artykułów na temat fantastyki

Pokrewne artykuły

Fantastyka w siostrzanych projektach Wikimedia

Inne portale Wikipedii

Portal.svg