Portal:Fantastyka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Fantastyka – gatunek literacki, a także filmowy, komiksowy, gier a niekiedy i malarstwa. Polega ona na kreowaniu świata przedstawionego, który w całości, lub w części różni się od rzeczywistości, na przykład przez dodanie elementów nadnaturalnych, lub stworzonej przez autora technologii.

Speculative fiction portal logo small transparent.png

Wybrany artykuł

DnD Dragon.png

Smok – fikcyjne stworzenie, najczęściej rodzaj olbrzymiego, latającego gada. Występuje w licznych mitach i legendach oraz w literaturze, filmach i grach. Według wielu mitów smoki obdarzone były dużą inteligencją, potrafiły posługiwać się magią, znały ludzką mowę, a także ziały ogniem. Poza tym posiadały lub strzegły rozmaitych skarbów.

Różne zwierzęta podobne do smoków występowały w mitologiach wielu kultur. Smoki są istotami reprezentującymi siły natury i cztery żywioły, zwłaszcza zaś ogień i powietrze. Smok był też często używany w roli symbolicznej. W niektórych powieściach smoki mogły zmieniać się w ludzi.

Typowy smok ma cztery łapy, często pojawiający się w herbach smok dwunogi nosi nazwę wiwern.

Wybrana grafika

Humpty Dumpty 1 - WW Denslow - Project Gutenberg etext 18546.jpg

Humpty Dumpty pokazany jako zagadka z odpowiedzią w książce Mother Goose z 1902. Ilustracja Williama Wallace’a Denslowa

Wybrany cytat

Każdą rewolucyjną ideę można podsumować trzema fazami – to niemożliwe, nie będę marnować czasu – to możliwe, ale nie warte zachodu – mówiłem przez cały czas, że to był dobry pomysł. Arthur C. Clarke

Wybrana biografia

Howard Phillips Lovecraft in 1915.jpg

H.P. Lovecraft, właściwie Howard Phillips Lovecraft (ur. 20 sierpnia 1890 w Providence, zm. 15 marca 1937 tamże) – amerykański pisarz, autor opowieści grozy (weird fiction) i fantasy, twórca mitologii Cthulhu. Jest jednym z prekursorów fantastyki naukowej, a styl przez niego stworzony określany jest jako horror lovecraftowski.

Twórczość

Opowiadania

Przeważająca większość twórczości Lovecrafta odnosi się do stworzonej przez niego „mitologii Cthulhu” (termin ten wprowadził już po jego śmierci pisarz August Derleth) – panteonu niewyobrażalnych istot, o boskich wręcz mocach, z innych światów. Najpoważniejsza nadinterpretacja Augusta Derletha to podzielenie bogów lovecraftowskich na dobrych Starszych Bogów i złych Wielkich Przedwiecznych. Sam Lovecraft mówił o „kosmicznym horrorze” – w którym strach wykracza poza racjonalne czynniki, gdy człowiek spotyka się z rzeczami, których nie jest w stanie objąć umysłem. Powracającym motywem jest bluźniercza księga „Necronomicon” napisana przez szalonego Araba Abdula Alhazreda (prawdopodobnie jest to pseudonim, który Lovecraft sam sobie nadał w młodości). Zawarte są tam tajemnice o pradawnych bóstwach, które kiedyś rządziły Ziemią i teraz czekają na moment, aby wrócić. Jednym z Wielkich Przedwiecznych jest Cthulhu – bóstwo śpiące na dnie oceanu.

Czy wiesz

'Two Years' Vacation' by Léon Benett 01.jpg

Wybrany serial telewizyjny

Goście (cz. Návštěvníci) - czechosłowacki serial science-fiction z roku 1983. Jego twórcami byli Jindřich Polák i Ota Hofman. Serial liczył 15 odcinków.

Fabuła

W XXV wieku ludzkość żyje w całkowitym pokoju i harmonii. Jednak w roku 2484 potężny komputer zwany CML (Centralny Mózg Ludzkości) wykrywa, że Ziemi grozi zagłada spowodowana przez lecącą w jej stronę potężną kometę. Podczas zebrania Rady Ziemi profesor historii Filip wpada na pomysł posłużenia się notatkami genialnego matematyka z przełomu XX i XXI wieku - Adama Bernaua, który jest twórcą teorii o przesunięciu kontynentów. Celem wyprawy w przeszłość do roku 1984 jest odzyskanie zaginionego zeszytu z dzieciństwa Bernaua, w którym zapisał podstawy swego dzieła. Filip sądzi, że w tamtych notatkach znajdował się wzór, który uratowałby ludzkość. W swoich wspomnieniach Bernau napisał, że zeszyt ten spłonął w pożarze jego domu w mieście Kamenice, jednak do końca nigdy nie był tego pewny. Do pomocy Filipowi w ekspedycji CML wybiera jego studentkę - pacyfistycznie nastawioną zoolingwistkę Emilię Fernandez, lekarza-kobieciarza Jacques’a Michella oraz prosto myślącego technika Leo Kane’a. Czwórka członków wyprawy kryptonim „Adam 84” otrzymuje nowe tożsamości jako grupka czeskich geodetów - Jan Richard, Káťa Jandová, Michal Noll i Emil Karas. Podczas swej podróży grupa napotyka się na różne problemy i zabawne sytuacje, a także poznaje zwyczaje życia w małym miasteczku w komunistycznej Czechosłowacji. Okazuje się też, że poszukiwany naukowiec w swym dzieciństwie znacznie odbiegał od modelu stereotypowego, wzorowego ucznia, zaś jego wielki nauczyciel, samotny staruszek Alois Drchlik jest równie nietuzinkową osobistością.

Wybrany film

Brazilbrytyjski film z 1985 roku w reżyserii Terry’ego Gilliama. Gatunkowo oscyluje między czarną komedią a filmem science fiction. Scenariusz do Brazil napisali wspólnie Gilliam, Tom Stoppard i Charles McKeown.

Fabuła

Brazil, którego tytuł nawiązuje do brazylijskiej piosenki z 1939 roku Aquarela do Brasil, jest historią urzędnika Sama Lowry'ego, żyjącego w bliżej nieokreślonym totalitarnym państwie w XX wieku. Zakochany w pięknej dziewczynie, w wyniku banalnej pomyłki (komputer drukuje list gończy z nazwiskiem szewca nazywającego się Buttle, zamiast człowieka podejrzanego o terroryzm, Tuttle) ginie niewinny człowiek i Sam staje się nagle wrogiem systemu.

Literatura

Books-aj.svg aj ashton 01e.svg
  • Karolina Haka-Makowiecka, Marta Makowiecka, Małgorzata Węgrzecka, pod red. Andrzeja Z. Makowieckiego, Leksykon fantastyki. Postacie, miejsca, rekwizyty, zjawiska, Wyd. Muza SA, Warszawa 2009.
  • Andrzej Niewiadowski, Antoni Smuszkiewicz, Leksykon polskiej literatury fantastycznonaukowej, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1990, ISBN 83-210-0892-5
  • Энциклопедия фантастики.Кто есть кто. Под ред. Вл. Гакова - Минск: Галаксиас, 1995 - 694с.
  • Robert Reginald. Contemporary Science Fiction Authors
  • Twentieth-Century Science-Fiction Writers.Edited by Curtis C. Smith- London, 3rd edition, 1993
  • Brian M. Stableford - Science Fact and Science Fiction: An Encyclopedia -London: Routledge, 2006 [encyclopedia]
  • http://sf-encyclopedia.uk/fe.php
  • The Encyclopedia of Science Fiction (ang.)
  • http://www.sf-encyclopedia.com/category/culture/publication#articlesB
  • David William Pringle. The Ultimate Encyclopedia of Science Fiction: The Definitive Illustrated Guide (London: Carlton, 1996) [encyclopedia: hb/photographic]
  • Sam Lundwall. Bibliografi över science fiction & fantasy 1741-1996 ["Bibliography of Science Fiction & Fantasy 1741-1996"] (Stockholm, Sweden: Lundwall Fakta & fantasi, 1997) [bibliography: hb/]
  • Sam Lundwall.Illustrerad bibliografi over science fiction & fantasy 1741-1973. ["Illustrated Bibliography of Science Fiction & Fantasy, 1741-1973"] (Stockholm, Sweden: Lindqvist, 1974) [bibliography: hb/]
  • James Edwin Gunn. Inside Science Fiction: Essays on Fantastic Literature (San Bernardino, California: The Borgo Press, 1992) [nonfiction: coll: hb/]
  • George Reginald Turner. The Unrelenting Gaze: George Turner's Non-Fiction: A Selection (Collingwood, Victoria: SF Commentary 76, 2000) [nonfiction: coll: pb/Ditmar]
  • Sheldon Ronald Jaffery. Horrors and Unpleasantries: A Bibliographical History and Collector's Price Guide to Arkham House (Bowling Green, Ohio: Bowling Green University Popular Press, 1982) [nonfiction: hb/Gary Drumm]
  • Antoni Smuszkiewicz, Zaczarowana gra. Zarys dziejów polskiej fantastyki naukowej, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1982.

Strony internetowe

Wy możecie dodawać tutaj strony internetowe poświęcone fantastyce


Wybrany wyróżniony artykuł

StarCraft: Ghost – anulowana komputerowa gra akcji będąca połączeniem strzelanki z perspektywy trzeciej osoby i skradanki, umieszczonej w realiach science fiction. Była tworzona przez studio Blizzard Entertainment i Nihilistic Software, a następnie przez Swingin' Ape Studios na konsole Xbox, PlayStation 2 oraz GameCube.

Gra została oficjalnie zapowiedziana 20 września 2002 roku. Początkowo rozwijana przez Nihilistic Software, jednak po wielu opóźnieniach daty premiery, produkcja trafiła w 2004 roku w ręce deweloperów studia Swingin' Ape Studios, które następnie zostało wykupione przez Blizzarda. W 2006 roku rozwój gry został zawieszony na czas nieokreślony. Następnie przez wiele lat pojawiały się sprzeczne oświadczenia pracowników Blizzarda dotyczące rozwoju gry. Ostatecznie w 2014 roku prezes i CEO Blizzarda potwierdził, że StarCraft: Ghost został oficjalnie anulowany.

Wybrany artysta fantastyczny

Hayao Miyazaki.jpg

Hayao Miyazaki (jap. 宮崎 駿 Miyazaki Hayao; ur. 5 stycznia 1941 w Tokio) – japoński reżyser filmów anime, rysownik i mangaka.

W 1963 roku Hayao ukończył naukę na Uniwersytecie Gakushūin i znalazł pracę w Tōei Dōga, zajmującej się animacjami. Po trzymiesięcznym treningu zajął się produkcją pierwszego przedsięwzięcia, zatytułowanego Wanwan chūshingura – po którym został przeniesiony do pracy nad pierwszym animowanym serialem telewizyjnym, Wolf Boy Ken. Hayao mieszkał wówczas w dzielnicy Nerima w Tokio.

Rok później Hayao został głównym sekretarzem związku robotniczego Tōei Dōga (Isao Takahata był wiceprezesem). W tym czasie zaczął spotykać się ze swoją współpracownicą, Akemi Ōtą.

Jesienią 1965 roku Hayao zaczął pomagać Takahacie, który przyłączył się do zespołu pracującego nad filmem Taiyō no ōji: Horusu no daibōken. Sądząc, że jest to ostatnia szansa do prac nad tego typu filmem długometrażowym, zanim zostanie on przejęty przez telewizję, Hayao zawarł porozumienie z Takahatą (reżyserem) i Yasuo Otsuką (nadzorcą animacji), że będą pracować razem, dopóki nie ukończą filmu.

Prace nad Taiyō no ōji: Horusu no daibōken zostały ukończone w 1968 roku. W tym czasie Akemi pracowała nad długometrażowym filmem Puss in Boots, przy którym Hayao był głównym animatorem.

W tym samym roku Akemi wsparła kolejny film, w którym Hayao był głównym animatorem – Sora tobu yūreisen.

Kartka z kalendarza

3 października

Urodzili się:

Rear Admiral Eardley-Wilmot (1847-1929) Henry Parker Manning (1859-1956) Alice B. Woodward (1862-1951) Walter Leon Sawyer (1862-1915) Rev. W. S. Harris (1865-1956) Pierre Bonnard (1867-1947) Robert Kraft (1869-1916) Alexander MacDonald (1878-1939) Charles B. Stilson (1880-1932) Elliott Dold, Jr. (1889-1957) Louis Aragon (1897-1982) Norman Collins (1907-1982) Fred Guardineer (1913-2002) John Boyd (1919-2013) Harvey Kurtzman (1924-1993) Gore Vidal (1925-2012) Vladimir Firsov (1925-1987) W. Howard Baker (1925-1991) Donald R. Bensen (1927-1997) Alvin Toffler (1928) Ray Nelson (1931) Norman Adams (1933) Charles Duke (1935) James Coltrane (1937) Katharine Kerr (1944) Andrzej Zimniak (1946) John Perry Barlow (1947) Marilyn Singer (1948) Joseph Dolezal (1948) Steve Augarde (1950) Seth Goldberg (1952-1997) Mark David Gerson (1954) Jeffrey Thomas (1957) Paul McCusker (1958) Jack Henderson (1958) Douglas A. Van Belle (1965) Todd A. Fonseca (1966) Colleen Houck (1969) Radu Pavel Gheo (1969) Rachel Aukes (1971) Mark Walden (1972) Alex Adams (1973) Jason Erik Lundberg (1975) Susan Jane Bigelow (1977) Allison Moon (1981)

Zmarli:

Lois Nichols Waisbrooker (1826-1909) F. Hassaurek (1832-1885) William Morris (1834-1896) Jack Adams (1838-1925) Rossiter Johnson (1840-1931) José-Maria de Heredia (1842-1905) Tay Garnett (1884-1977) A. L. Rowse (1903-1997) Kurt Kusenberg (1904-1983) Dean Owen (1906-1986) William Steig (1907-2003) Akio Morita (1921-1999) George Hay (1922-1997) Kenneth Edgar (1925-1991) Alastair Cameron (1925-2005) Janet Leigh (1927-2004) Raymond T. McNally (1931-2002) Sue Anderson (1946-2004)

Wydania książkowe

Premiery filmowe

Wybrany utwór literacki

Fundacja (ang. Foundation) – siedmiotomowy cykl powieściowy z gatunku science fiction, autorstwa Isaaca Asimova.

Cykl opowiada o zmierzchu i rozkładzie gigantycznego tworu politycznego – Imperium Galaktycznego, obejmującego zasięgiem swojej władzy obszar całej Galaktyki, w tym 25 milionów zamieszkanych światów. Fundacja jest studium wielkich procesów historycznych oraz takich zjawisk, jak władza i manipulacja ludźmi oraz historią, ukazanym w szacie SF.

Wraz z jego trylogią Imperium Galaktyczne, tetralogią Roboty i dwoma tomami opowiadań o nich, Fundacja tworzy 16-tomową Historię przyszłości. Oprócz siedmiu powieści napisanych przez Asimova Fundację uzupełniają również tomy napisane przez innych autorów: Gregory’ego Benforda, Grega Beara oraz Davida Brina.

Wybrany komiks

Valerian (tytuł oryginału francuskiego: Valérian, agent spatio-temporel, od 2007: Valérian et Laureline) – francuska seria komiksowa z gatunku science fiction autorstwa Pierre’a Christina (scenariusz) i Jean-Claude’a Mézières’a (rysunki). Komiks po raz pierwszy ukazał się 9 listopada 1967 w 420. numerze czasopisma komiksowego „Pilote”. Kolejne odcinki publikowane były w różnych magazynach, a dopiero później w formie kompletnych albumów nakładem wydawnictwa Dargaud. Ostatni, 22. tom ukazał się w 2010. Po polsku pojedyncze odcinki Valeriana ukazywały się nakładem różnych wydawnictw i w czasopismach komiksowych. W latach 2014–2017 wydawnictwo Taurus Media opublikowało wszystkie części Valeriana w ośmiu zbiorczych albumach liczących po trzy lub cztery tomy.

Fabuła

Seria opowiada o przygodach agentów podróżujących w czasie i przestrzeni, Valerianie i Laurelinie. Valerian pochodzi z XXVIII wieku, z Galaxity, stolicy Galaktycznego Imperium Ziemian. Laurelina jest także Ziemianką, ale z wieku XI (spotkanie dwójki bohaterów jest opisane w pierwszym albumie – Koszmarne sny).

Kategorie

Wyróżnione Artykuły

    Medalowe artykuły: American Horror Story: Roanoke · Ant-Man (film) · Antoni Lange · Arrakis (Diuna) · Avengers: Koniec gry · Chrono Trigger · Czarna Pantera (film 2018) · Doktor Strange · Fantastyczne zwierzęta i jak je znaleźć (film) · Giacomo Casanova · Half-Life 2 · Ico · Iron Man · Iron Man 2 · Kapitan Ameryka: Wojna bohaterów · Kapitan Marvel (film) · Liga Sprawiedliwości Zacka Snydera · Lista postaci serialu Dom dla zmyślonych przyjaciół pani Foster · Mirror’s Edge · Rewrite (gra komputerowa) · Rudyard Kipling · Spider-Man: Homecoming · Spider-Man: Daleko od domu · Strażnicy Galaktyki (film) · Strażnicy Galaktyki vol. 2 · Thor · Thor: Mroczny świat · Thor: Ragnarok · Victor Hugo · Wiedźmin · William Shakespeare · WandaVision
    Dobre artykuły: Alone in the Dark · Beyond Good & Evil · Hobbit, czyli tam i z powrotem · Nortowie · John Ronald Reuel Tolkien · Galadriela · Rivendell · Amnesia: Mroczny obłęd · Another World · Batman (film 1989) · BioShock · Call of Duty: Ghosts · Doktor Who - seria 8 (2014) · Doktor Who – seria 10 (2017) · Dom dla zmyślonych przyjaciół pani Foster · Dragon Age: Początek · Far Cry 3: Blood Dragon · Half-Life · Half-Life: Blue Shift · Half-Life: Opposing Force · Harry Potter i Kamień Filozoficzny (powieść) · Hearthstone · Icewind Dale II · Jedenasty Doktor · Jestem legendą · Kakashi Hatake · Kroniki Riddicka: Ucieczka z Butcher Bay · Lego Marvel Super Heroes · Little Big Adventure · Neverwinter Nights · Observer · Opowieść wigilijna (Doktor Who) · Peter Jackson’s King Kong · Podróż (gra komputerowa) · Podwójne życie Weroniki · Rayman · Rayman 2: The Great Escape · Rękopis znaleziony w Saragossie (film) · Sanatorium pod Klepsydrą (film) · Space Invaders · Space Science Fiction Magazine · Stanisław Lem · StarCraft: Ghost · Star Wars: Knights of the Old Republic · The Elder Scrolls IV: Shivering Isles · Wiedźmin 2: Zabójcy królów · Więźniowie wyobraźni · Wolfenstein: The New Order · X-Men (film) · X-Men 2 · X-Men: Ostatni bastion · X-Men: Pierwsza klasa · X-Men: Przeszłość, która nadejdzie · X-Men: Apocalypse · X-Men: Mroczna Phoenix

Nowe artykuły

Pokrewne portale

Fantastyka w siostrzanych projektach Wikimedia

Inne portale Wikipedii

Portal.svg