Skrót: P:L

Portal:Literatura

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nauki ścisłe i przyrodniczeGeografiaNauki społeczne i humanistyczneSpołeczeństwoKulturaHistoriaReligiaSportTechnikaPolska
Wikiprojekt literatura  · Wikiprojekt Literaturoznawstwo  · Portal literatura
Literatura

Ta strona to portal dla wikipedystów zainteresowanych literaturą, umożliwiający łatwiejszy dostęp oraz pomoc w rozwoju artykułów związanych z tą dziedziną wiedzy.

Literatura to wszystkie "sensowne twory słowne" (Stefania Skwarczyńska[potrzebny przypis]), zatem dzieła artystyczne, literatura piękna, oraz teksty użytkowe, literatura stosowana - zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym. Dzieli się ją na trzy rodzaje literackie: epikę, lirykę i dramat.

Inne portale dotyczące literatury: Fantastyka, Śródziemie, William Szekspir, Komiks, Bibliologia.

Carl Spitzweg 021.jpg

Artykuł miesiąca
DavidMorrellByPhilKonstantin.jpg

David Morrell (ur. 24 kwietnia 1943 w Kitchener w Kanadzie) – kanadyjsko-amerykański pisarz[1].

W 1966 roku przeprowadził się do Stanów Zjednoczonych. Był wykładowcą uniwersyteckim do 1986 roku[2]. W Polsce wydano w latach 1990-2005 ponad dwadzieścia jego książek.

Urodził się w Kanadzie, w mieście Kitchener w Ontario. Miał niecały rok, kiedy jego ojciec, bombardier RAF, zginął nad Francją. Matka musiała oddać Davida do katolickiego sierocińca. "Nienawidziłem tego miejsca – mówi Morrell. – Uciekałem wiele razy." Po pobycie w rodzinie zastępczej David wreszcie wrócił do domu, kiedy jego matka powtórnie wyszła za mąż. "Ich małżeństwo nie było udane. Kłócili się tak często, że z tamtych czasów pamiętam głównie strach" – wspomina Morrell. Ten strach to klucz do jego twórczości – będzie mu towarzyszyć przez całe życie i pchnie go na drogę kariery pisarskiej w poszukiwaniu poczucia bezpieczeństwa, które pewnego dnia okaże się jednak jakże złudne.... Morrell w dzieciństwie odkrył na szczęście kino. "Siedziałem godzinami w ciemnej sali, oglądając film za filmem. Liczyło się tylko to, że mogę oderwać się od rzeczywistości. Dlatego też w dorosłym życiu zająłem się opowiadaniem historii, które mają pomóc ludziom zapomnieć o realnym świecie."

Od dzieciństwa czuł się zagubiony. Jako nastolatek przyłączył się do ulicznego gangu. "Całe dnie spędzałem na grze w bilard i oglądaniu telewizji. I właśnie wtedy raził mnie grom, który zmienił moje życie." David obejrzał telewizyjny serial "Route 66". Scenariusz hollywoodzkiego pisarza i producenta Stirlinga Silliphanta zafascynował go. Tego dnia Morrell postanowił zostać pisarzem. "Pisarstwo Silliphanta łączyło wartką akcję z głębszą refleksją. Postanowiłem przeczytać jak najwięcej literatury popularnej; wiedziałem, że jeśli chce napisać coś oryginalnego, powinienem zapoznać się z utworami najlepszych twórców, żeby nie powtarzać tego, co oni już osiągnęli." Pisarz jest wierny tej dewizie do dziś.

Po śmierci syna jego wyobraźnia skoncentrowała się na temacie smutku. Napisał powieść Desperackie kroki i kilka opowiadań, które zamieścił w zbiorach zatytułowanych Czarny wie­czór i Nocna ucieczka.

Morrell to jedyny w swoim rodzaju mistrz łączący powieść akcji z thrillerem psychologicznym. Jego psychologiczne thrillery o pasjonującej, wielowarstwowej intrydze – Testament, Przysięga zemsty, Ostatnia szarża, Piąta profesja, Przymierze ognia – przekraczają ramy gatunku.

Przeczytaj cały artykuł | Propozycje na artykuł miesiąca | Archiwum


Artykuły na medal Wikimedal.png

Giacomo CasanovaAntoni LangeVictor HugoWilliam SzekspirLeconte de LisleHenry Wadsworth LongfellowLiteratura szwedzkojęzycznaLeconte de LisleLolita

Dobre artykuły Artículo bueno.svg

John Ronald Reuel TolkienRudyard KiplingTerry PratchettPrzegląd dzieł Williama SzekspiraSonety Williama SzekspiraW poszukiwaniu straconego czasuBestia ludzka

Rodzaje i gatunki literackie

Liryczne: aleksandrynanakreontykbergerettabukolika (sielanka)cichōkadumkaelegiaepigramatepitafiumepyllionfraszkafugazelhaikuhymnkaligramkasydalimerykodapieśńpsalmromancarubajjatshisielankasonettren

Epickie: anegdotaautobiografiabajkabaśńbiografiachansons de gesteeposhumoreskakronikalegendamakamamonogatarinowelaopowiadaniepaterykpowieśćpowieść auktorialnapowieść autobiograficznapowieść biograficznapowieść detektywistycznapowieść epistolarnapowieść fantastycznapowieść historycznapowieść kryminalnapowieść poetyckapowieść produkcyjnapowieść przygodowapowieść psychologicznapowieść społeczno-obyczajowapowieść tendencyjnasadżsirat

Dramatyczne: dramat antycznydramat niescenicznydramat satyrowydramat symbolicznydramat szekspirowskidramat romantycznydramat historycznydramat współczesnydramat modernistycznydramat właściwykomediaoficjumskecztragediatragifarsa

Mieszane: balladaballada romantycznadramat romantycznygawędasatyrapoemat dygresyjnypoemat heroikomicznypowieść poetyckasylwatraktat

Pograniczne: apologiabestiariuszdziennikemblematesejfelietonlatopispamiętnikreportaż

Literatura obca

afrykańskaalbańskaangielskaamerykańskaarabskaaustriackaazerskabengalibiałoruskabrazylijskabułgarskachorwackachińskaczeskaduńskaestońskafińskafarerskafrancuskagreckagruzińskahebrajskahindihiszpańskairlandzkaislandzkajapońskakanadyjskakatalońskakoreańskalatynoamerykańskalitewskałotewskamacedońskamalajskameksykańskamongolskaniemieckojęzycznanorweskanowogreckaormiańskaperskaportugalskarosyjskarumuńskasanskryckaserbskasłowackasłoweńskaszwajcarskaszwedzkojęzycznatureckaukraińskawalijskawęgierskawłoskaantycznej Grecjiantycznego Rzymu

Czasopisma literackie

Ukazujące się: AkcentArtPAPIERArtyleriaBorussiaCzas KulturyDialogEnigmaFA-artFo paHa!artKresyKursywaLampaLiteratura na ŚwiecieNowa Fantastyka - Nowe KsiążkiOdraOpcjePamiętnik LiterackiPograniczaPomostyProtokół kulturalnyRed.Rita BaumStudiumTekstualiaTeksty DrugieToposTwórczośćWakatZeszyty LiterackieZeszyty PoetyckieZnak

Niewydawane: Brulion - ChimeraFenix - Gazeta LiterackaKamenaKwadrygaKłosyKurier Polski (1829-1831)LiniaLiteratura (tygodnik)Literatura LudowaMaskiNowe WidnokręgiNowy Pamiętnik WarszawskiPonowaPro Arte et StudioProsto z MostuPrzegląd Artystyczno-LiterackiPrzegląd PolskiSkamanderSycynaSztuka i NaródTygodnik IlustrowanyUndergruntWiadomości LiterackieWspółczesnośćZapisZdrójZebraZwrotnica

Zobacz też: Kategorię grupującą czasopisma literackie.

Aktualności literackie



Cytat miesiąca

Literatura – potencjalny rozsadnik wszelkich struktur władzy, tekstowa maszynka osłabiająca i ośmieszająca wszelkie hierarchie, nośnik rewolty i gotowa matryca najsilniejszej więzi społecznej.

Przemysław Czapliński, Powrót centrali

Ilustracja miesiąca

Oscar Wilde - An Ideal Husband - You brute! You coward!.jpg

Ilustaracja do dramatu pt. Mąż idealny autorstwa Oscara Wilde'a z 1901 roku
Chcesz pomóc? Noia 64 apps kword.png

Kategoria zalążków artykułów literackich zawiera bardzo wiele haseł. Pomóż nam poprawić ich jakość! Kliknij tutaj i wybierz artykuł, który chcesz poszerzyć. Dziękujemy!


Antique-books-woodward.jpg Wikiprojekty!


Jeśli masz jakieś pytanie wiążące się z literaturą, możesz je zadać na stronach dyskusji wikiprojektów: literackiego i literaturoznawczego. A może sam/sama dołączysz do ich uczestników i zechcesz wzbogacić zasoby Wikipedii, pisząc nowy artykuł o jakimś utworze literackim czy pisarzu, lub poszerzając już istniejący?

Do poszerzenia Noia 64 apps kword.png

Twórcy: Doris LessingKarl Adolph GjellerupKnut HamsunJulia HartwigMichel HouellebecqPer JersildNadżib MahfuzOlga TokarczukJan Chryzostom PasekJuliusz SłowackiStendhalMichaił SzołochowFederico García LorcaGuy de MaupassantKostis PalamasJózef Roth

Dzieła: Antoniusz i KleopatraBoska komediaCzekając na GodotaFaustFerdydurkeGargantua i PantagruelKról LearKubuś Fatalista i jego panLolitaSonety do LauryŚlubNa Zachodzie bez zmianNocny lotIdiotaOdysejaPani BovaryPieśń o Nibelungach

Pojęcia: dramat właściwyepos rycerskigawędaliteratura angielskaliteratura antycznej Grecjiliteratura chińskamiraklnowelapostać literackapowieśćtrawestacjaweryzm

Ostatnio dodane

Niektóre niedawno dodane artykuły związane z literaturą:

Sylwetki twórców: Jakob Arjouni - Thomas Berger - Héctor Bianciotti - Martín Caparrós - Santiago Gamboa - MacKinlay Kantor - Helmut Kajzar - Jhumpa Lahiri - Waleria Marrené - Gustavo Nielsen - Beata Ostrowicka - Premczand - Enrique Vila-Matas - Władimir Zazubrin

Dzieła literackie: Bend Sinister - Czekając na barbarzyńców - Factotum - Herzog - Historia Alejandra Mayty - Wojciech Zdarzyński - Podolanka - Henryk VI na łowach - Listy krytyczne o różnych literatury rodzajach i dziełach - Przy budowie - Sennik współczesny - Szczeniaki - Sztuka rymotwórcza - Nadobna Paskwalina - Życie i myśli JW Pana Tristrama Shandy

Pojęcia: literatura farerska - literatura fińska - pirychej - postać literacka - prąd literacki - tradycja literacka - koło hermeneutyczne - literatura obrachunków inteligenckich - raki - literackość - impresjonizm

Grupy i pokolenia literackie: Inaczej - Wierzbak - Próby - Pokolenie „Współczesności” - Kontynenty

Inne portale polskojęzycznej Wikipedii
Portal.svg
Czym są portale? • Portal:Portale • Czym są wikiprojekty?


Przypisy
  1. David Morrell (ang.). goodreads.com. [dostęp 2011-02-10].
  2. David Morrell (ang.). goodreads.com. [dostęp 2011-02-10].