Powidła

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Powidła

Powidła – przetwór owocowy zwykle wykonywany ze śliwek[1][2]. Tradycyjnie na powidła używa się węgierek prażonych w kotłach przez wiele dni aż do uzyskania koloru od bordowego do brązowego. Prażenie powoduje odparowanie wody, co zwiększa gęstość, poprawia smak powideł oraz przedłuża okres przechowywania. Obecnie częściej produkuje się je z pulp owocowych, gdzie także poprzez obróbkę termiczną zagęszcza się produkt.

W porównaniu do marmolad, powidła są mniej słodkie, mniej zżelowane oraz bardziej mętne[3].

Przygotowanie[edytuj]

Powidła w porównaniu do dżemów, konfitur i marmolad mają największą zawartość owoców. Zaleca się wykorzystanie 160 g owoców w celu uzyskania 100 g gotowego produktu[4]. W przypadku dżemów wystarczy 25-35 g owoców, 100 g konfitury przygotowuje się z 50-60 g owoców, a do wykonania takiej samej ilości marmolady potrzeba 80-110 g owoców[4]. Dopuszczalny jest również niewielki dodatek cukru (10–30%)[2][3], jednak tradycyjnie przygotowywano powidła bez cukru.

Oprócz klasycznych powideł śliwkowych istnieją także powidła morelowe[5], brzoskwiniowe, aroniowe[6], dyniowe, powidła z czerwonej cebuli, winogronowe, gruszkowe[3] i wiśniowe. Również dawniej mianem powideł zdarzało się określać przetwory z innych produktów niż śliwki. Maria Śleżańska w książce Kucharz polski z roku 1932 proponuje przepisy na powidła z jabłek i gruszek (a także ich obierzyn), głogu, jarzębiny, agrestu i innych owoców. Dopuszczalne są również inne śliwki niż węgierki, na przykład renklody[5].

„Powidła śliwkowe z Doliny Dolnej Wisły” są wpisane na Listę[7] Produktów Tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi[8][9].

Nazwa[edytuj]

Wyraz powidła został zaświadczony w języku polskim już pod koniec XV wieku[10]. Utworzony został zapewne od czasownika powić (wić z przedrostkiem po-) oraz przyrostka -dło, wskazującego na pierwotną nazwę narzędzia. Początkowo było zatem powidło „tym, czym się miesza nieustannie ruchem kolistym podgrzewaną masę owocową”, a dopiero później w liczbie mnogiej zostało przeniesione na uzyskiwany w ten właśnie sposób produkt spożywczy[11].

Z polszczyzny wyraz ten zapożyczono do języków wschodniosłowiańskich: ros. повидло (powídło), biał. павідла (pawídła), ukr. повидло (powýdło)[11]. Z kolei cz. povidla przeszło do austriackiej wersji języka niemieckiego jako Powidl[12], w odróżnieniu od niemieckiego Marmelade, Pflaumenmus lub Konfitüre.

W kuchni angielskiej jest podobny przetwór nazywający się prune butter, czyli dosłownie „masło śliwkowe”.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy