Sagadat Nurmagambetow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sagadat Nurmagambetow
Сағадат Қожахметұлы Нұрмағамбетов
ilustracja
generał armii generał armii
Data i miejsce urodzenia 25 maja 1924
Kosym
Data i miejsce śmierci 24 września 2013
Ałmaty
Przebieg służby
Lata służby 1942–1995
Siły zbrojne Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Armia Radziecka

Kazachstan Siły Zbrojne Republiki Kazachstanu

Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Odznaczenia
Bohater Kazachstanu Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego
Order Otan Medal Astana Medal „10 lat Sił Zbrojnych Republiki Kazachstanu” Medal 10-lecia niepodległości Republiki Kazachstanu Medal „20 lat niepodległości Republiki Kazachstanu” Medal „60 lat Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (Kazachstan) Medal 65-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945 (Rosja) Medal 10 lat Astana Medal 10-lecia Konstytucji Republiki Kazachstanu Medal 10-lecia Parlamentu Republiki Kazachstanu Medal „20 lat Sił Zbrojnych Republiki Kazachstanu” Order Przyjaźni Medal 50-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945 Medal Żukowa Order Lenina Order Rewolucji Październikowej Order Czerwonego Sztandaru Order Wojny Ojczyźnianej I klasy Order Wojny Ojczyźnianej II klasy Order Czerwonego Sztandaru Pracy Order Czerwonego Sztandaru Pracy Order Czerwonej Gwiazdy Order Czerwonej Gwiazdy Order „Za Służbę Ojczyźnie w Siłach Zbrojnych ZSRR” III klasy (ZSRR) Order Znak Honoru Medal „Za zasługi bojowe” (ZSRR) Medal 100-lecia urodzin Lenina Medal „Za wybitność w ochronie granic państwowych ZSRR” Medal „Za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945” Medal „Za obronę Kaukazu” Medal 20-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945 30 years of victory rib.png 40 years of victory rib.png Medal „Za zdobycie Berlina” Medal „Za Wyzwolenie Warszawy” Medal Weterana Sił Zbrojnych ZSRR Medal za Umacnianie Braterstwa Broni Medal Za Zagospodarowywanie Dziewiczych Ziem 30 years saf rib.png 40 years saf rib.png 50 years saf rib.png 60 years saf rib.png 70 years saf rib.png Medal „Za nienaganną służbę” I Klasy (ZSRR) Medal „Za nienaganną służbę” II Klasy (ZSRR) Order Bohdana Chmielnickiego III klasy (Ukraina) Honorowe wyróżnienie Prezydenta Ukrainy Jubileuszowy Medal „60 lat wyzwolenia Ukrainy od faszystowskich najeźdźców” (Ukraina) Medal Obrońcy Ojczyzny (1999-2015) Medal Obrońcy Ojczyzny (1999-2015) Złoty Krzyż Zasługi Medal „Pro Memoria” Order 9 września 1944 I klasy (Bułgaria) Medal „30 lat zwycięstwa nad militarystyczną Japonią” (Mongolia)

Sagadat Nurmagambetow (kaz. Сағадат Қожахметұлы Нұрмағамбетов, ros. Сагадат Кожахметович Нурмагамбе́тов) (ur. 25 maja 1924 w Kosymie, zm. 24 września 2013 w Ałma Acie) – radziecki i kazachski wojskowy oraz polityk. Generał armii Sił Zbrojnych Republiki Kazachstanu. Szef Komitetu Obrony Kraju (1991–1992) i minister obrony Kazachstanu (1992–1995).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Skończył 7 klas, później pracował jako kierownik czytelni w kołchozie. Od 1942 służył w Armii Czerwonej. W 1943 ukończył szkołę wojskową i został dowódcą plutonu samodzielnej brygady piechoty. Od kwietnia 1943 uczestniczył w wojnie z Niemcami, został dowódcą kompanii piechoty, walczył na Północnym Kaukazie, później na Ukrainie, w Mołdawii, Białorusi i Polski w składzie 4 Frontu Ukraińskiego i 1 Frontu Białoruskiego, w 1944 został członkiem WKP(b). Jako dowódca kompanii karabinów maszynowych 1052 pułku piechoty 301 Dywizji Piechoty 9 Korpusu Piechoty 5 Armii Uderzeniowej 1 Frontu Białoruskiego w stopniu kapitana wyróżnił się wyjątkowym męstwem podczas operacji wiślańsko-odrzańskiej. 14 stycznia 1945 dowodzona przez niego kompania sforsowała Wisłę w rejonie wsi Wyborów, następnego dnia sforsował Pilicę niedaleko Warki, zadając duże straty Niemcom. Wiosną 1945 brał udział w operacji berlińskiej; jego batalion zdobył budynek Kancelarii Rzeszy. Od czerwca 1946 do listopada 1949 studiował w Akademii Wojskowej im. Frunze w Moskwie, po czym został dowódcą pułku piechoty, później inspektorem zarządu instytucji wojskowo-edukacyjnych, 1958-1961 szefem sztabu dywizji, od 1962 szefem sztabu obrony cywilnej Kazachskiej SRR. Od 1969 do 1981 i ponownie 1984-1989 był zastępcą dowódcy Środkowoazjatyckiego Okręgu Wojskowego, a 1981-1984 I zastępca Południowej Grupy Wojsk stacjonującej na Węgrzech. W latach 1971-1994 był deputowanym do Rady Najwyższej Kazachskiej SRR, później Kazachstanu. W 1989 mianowany przewodniczącym Komisji ds. Osób Niepełnosprawnych i Weteranów Wojskowych. W październiku 1991 Nursułtan Nazarbajew mianował go szefem Komitetu Obrony Kraju Kazachstanu, w maju 1992 przemianowanego na ministerstwo obrony Kazachstanu (5 maja 1993 został generałem armii kazachskich sił zbrojnych). Stanowisko to zajmował do przejścia na emeryturę w październiku 1995.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Kazachstan[edytuj | edytuj kod]

  • Bohater Republiki Kazachstanu (23 maja 1994, pierwsze nadanie)
  • Order Otan (23 maja 1994)
  • Medal Astana
  • Medal „10 lat Sił Zbrojnych Republiki Kazachstanu”
  • Medal 10-lecia niepodległości Republiki Kazachstanu
  • Medal 20-lecia niepodległości Republiki Kazachstanu
  • Medal „60 lat Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945”
  • Medal „10 lat Astana”
  • Medal 10-lecia Konstytucji Republiki Kazachstanu
  • Medal 10-lecia Parlamentu Republiki Kazachstanu
  • Medal „20-lat Sił Zbrojnych Republiki Kazachstanu”

Związek Radziecki[edytuj | edytuj kod]

Pozostałe[edytuj | edytuj kod]

  • Medal „30 lat zwycięstwa nad militarystyczną Japonią” (Mongolia)

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Honorowy obywatel Astany, Ałmaty i Doniecka[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]