Sibutramina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sibutramina
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C17H26ClN
Masa molowa 279,8 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 106650-56-0
PubChem 5210[1]
DrugBank APRD00456[2]
Klasyfikacja medyczna
ATC A08AA10

Sibutraminaorganiczny związek chemiczny stosowany jako lek anorektyczny (hamujący łaknienie) w leczeniu otyłości (obesitas). Mechanizm działania polega na hamowaniu wychwytu zwrotnego noradrenaliny, serotoniny i dopaminy. Nasila poposiłkowe uczucie sytości oraz zwiększa wydatek energetyczny, prawdopodobnie zwiększając termogenezę, co łącznie prowadzi do zmniejszenia masy ciała nawet do 25 kg/ m-c[potrzebny przypis].

Synteza sibutraminy

Farmakokinetyka[edytuj]

W przeważającym stopniu lek wywiera efekt poprzez swoje metabolity. Sibutramina oraz jej metabolity nie wykazują działania cholinolitycznego, przeciwhistaminowego; charakteryzuje się małym powinowactwem do receptorów serotoninowych, adrenergicznych, dopaminowych, benzodiazepinowych i kwasu glutaminowego.

Nie hamuje MAO. Podana doustnie wchłania się szybko, równoczesne spożywanie posiłku zwalnia wchłanianie. Podlega efektowi pierwszego przejścia przez wątrobę, jest metabolizowana w obecności izoenzymu cytochromu P-450 (3A4) do czynnych farmakologicznie metabolitów (demetylowe pochodne M-1 i M-2), które są inaktywowane w wyniku hydroksylacji i koniugacji do nieaktywnych M-5 i M-6. Czas po którym sibutramina osiąga maksymalne stężenie we krwi (tmax) wynosi 1,2 h, tmax czynnych metabolitów – 3 h.

Z białkami surowicy sibutramina wiąże się w 97%, metabolity M-1 i M-2 w 94%. Stężenie stacjonarne metabolitów jest osiągane w ciągu 4 dni stosowania leku i jest w przybliżeniu 2 razy większe niż po podaniu pojedynczej dawki. t½ metabolitów wynosi odpowiednio 14 i 16 h i nie ulega zmianie podczas dłuższego stosowania. Lek jest wydalany głównie z moczem w postaci nieczynnych metabolitów.

Działania niepożądane[edytuj]

Stosowanie sibutraminy powoduje wzrost ryzyka wystąpienia zawałów serca oraz udarów, zwłaszcza u osób ze schorzeniami układu krążenia[3].

Do innych działań niepożądanych sibutraminy należą: wzrost ciśnienia tętniczego krwi[4], przyśpieszone bicie serca, bezsenność, niepokój, wahania nastroju, u osób z zaburzeniami psychicznymi mogą wystąpić myśli samobójcze, obniżenie progu drgawkowego i wzrost ryzyka wystąpienia napadów padaczkowych, uderzenia gorąca, potliwość, nudności, biegunki, zaburzenia widzenia, parestezje, uczucie suchości w ustach, ryzyko uzależnienia od sibutraminy[5].

Przeciwwskazania[edytuj]

Przyjmowanie preparatów zawierających sibutraminę bez konsultacji z lekarzem, może prowadzić do powikłań stanowiących istotne zagrożenie dla zdrowia i życia. Stosowanie sibutraminy jest przeciwwskazane w następujących sytuacjach:

Interakcje[edytuj]

Sibutramina może powodować poważne, zagrażające życiu interakcje z różnymi lekami, w tym lekami przeciwdepresyjnymi takimi jak inhibitory monoaminooksygenazy, selektywne blokery wychwytu zwrotnego serotoniny, czy też blokery wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny.

Historia i dostępność na rynku[edytuj]

Opakowanie leku zawierajacego sibutraminę (z lewej)

Dostępna w postaci chlorowodorku sibutraminy, została wprowadzona do lecznictwa w 1997 roku – wypierając powoli starsze leki anorektyczne, które wykazują wiele działań niepożądanych (np. mazindolMazindol, Teronac, deksfenfluraminęIsolipan, chlorowodorek chlorfenterminyAvipron, fenterminęAdipex).

21 stycznia 2010 roku Komitet ds. Produktów Leczniczych u Ludzi (Comittee for Medicinal Products for Human Use) działający w ramach Europejskiej Agencji Leków (EMA, European Medicines Agency) zalecił zawieszenie pozwolenia na dopuszczenie do obrotu na rynkach Unii Europejskiej wszystkich preparatów zawierających sibutraminę. Było to związane z wynikami badania SCOUT (Sibutramine Cardiovascular OUTcomes), które wykazało wzrost z 10,0% do 11,4% ryzyka wystąpienia zawału mięśnia serca nie skutkującego zgonem, udaru mózgu nie skutkującego zgonem, zatrzymania czynności serca z pozytywnie zakończoną resuscytacją lub zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych, u pacjentów powyżej 54 roku życia obciążonych chorobą układu krążenia lub cukrzycą typu 2 przyjmujących sibutraminę w porównaniu z placebo[6][7][8]. Wzrost ryzyka związany był głównie ze zwiększeniem częstości zawału serca lub udaru mózgu, które nie skutkowały zgonem[7]. Osobom stosującym lek zalecono zgłoszenie się do lekarza[6].

Preparaty zawierające chlorowodorek sibutraminy, które były dostępne w Polsce :

  • leki oryginalne:
    • Meridia 10, Meridia 15 – kaps. 0,01 g, 0,015 g
  • leki generyczne:
    • Zelixa – tabl.powl. 0,01 g, 0,015 g
    • Lindaxa 10, Lindaxa 15 – kaps. 0,01 g, 0,015 g
    • Afibron – kaps. 0,01 g, 0,015 g
    • Reduce - kaps. 0,015 g
  • dostępne jako suplementy diety, rozprowadzane nielegalnie:
    • Meizitang – 0,030 g
    • Lida – 0,030 g

Przypisy

  1. Sibutramina (CID: 5210) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. Sibutramina (APRD00456) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.
  3. David E. Arterburn, Paul K. Crane, David L. Veenstra, The efficacy and safety of sibutramine for weight loss: a systematic review, „Archives of Internal Medicine”, 164 (9), 2004, s. 994–1003, DOI10.1001/archinte.164.9.994, ISSN 0003-9926, PMID15136309 [dostęp 2017-05-19].
  4. K. Johansson i inni, Long-term changes in blood pressure following orlistat and sibutramine treatment: a meta-analysis, „Obesity Reviews: An Official Journal of the International Association for the Study of Obesity”, 11 (11), 2010, s. 777–791, DOI10.1111/j.1467-789X.2009.00693.x, ISSN 1467-789X, PMID20025693 [dostęp 2017-05-19].
  5. M. Florentin, E. N. Liberopoulos, M. S. Elisaf, Sibutramine-associated adverse effects: a practical guide for its safe use, „Obesity Reviews: An Official Journal of the International Association for the Study of Obesity”, 9 (4), 2008, s. 378–387, DOI10.1111/j.1467-789X.2007.00425.x, ISSN 1467-789X, PMID18034790 [dostęp 2017-05-19].
  6. a b European Medicines Agency recommends suspension of marketing authorisations for sibutramine (ang.). Raport EMEA, 2010-01-21. [dostęp 2010-02-15].
  7. a b Bezpośredni komunikat skierowany do pracowników ochrony zdrowia dotyczący zawieszenia pozwoleń na dopuszczenie do obrotu sibutraminy ze względu na wzrost ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych zaobserwowanych w badaniu SCOUT. Abbott Laboratories Poland, 2010-01-27. [dostęp 2010-02-15].
  8. Cardiovascular responses to weight management and sibutramine in high-risk subjects: an analysis from the SCOUT trial (ang.). European Heart Journal, 2007-05-03. [dostęp 2010-03-10].

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.